Elvin Jones, jazzmachine

Elvin Jones (1927-1994) was een van de grootste en meest invloedrijke slagwerkers, niet alleen in de Jazz, maar ook in de Rockmuziek. In deze special wordt zijn drumstijl belicht.

Ontwikkeling

Ofschoon Elvin Jones een tijdgenoot was van o.a. Miles Davis (1926) en Max Roach (1924) was hij nog niet bekend in de Bebop periode. Hij valt ook niet in de categorie Bebop drummers. Hij was een laatbloeier. Pas toen hij in de tweede helft van de jaren 50 van de vorige eeuw met tenorsaxofonist Sonny Rollins samen speelde begon zijn stijl zich te ontwikkelen. De basis, zijn polyritmiek, was hier al aanwezig, maar nog lang niet volmaakt. Niettemin behoren de opnames met Sonny Rollins (tenorsax) en Wilbure Ware(bas), Live at the Vanguard, tot collector's items. Een klassieker in zijn genre.

De jaren bij John Coltrane

In 1960 voegde Elvin Jones zich bij het kwartet van John Coltrane. In deze jaren vervolmaakte hij zijn stijl en werd hij een drummer die een enorme invloed zou hebben op alles wat na hem kwam. Niet alleen Jazz drummers, maar ook voor Rockdrummers als Mitch Mitchell en Ginger Baker was hij een lichtend voorbeeld. Het polyritmische drummen werd door hem hier tot in de perfectie ontwikkeld.

Polyritmiek

Polyritmiek is een ritmiek die zijn oorsprong heeft in de Afrikaanse muziek. Als we uitgaan van de trommel, dan vind er het volgende plaats: Elke speler geeft z'n eigen ritmisch motief. Als er meerdere van deze motieven gelijktijdig gespeeld worden door meerdere spelers, dan spreekt men van polyritmiek. Iedere speler heeft zijn eigen eerste tel, waarop zijn ritmisch motief begint.

Bij Elvin Jones is dit ook hoorbaar. Als je naar zijn plaatopnames luistert in de periode, dan kun je zijn drumpatronen zowel in 2-en als in 3-en denken of in 3-en en in 4-en. Door het gebruiken van triolen en sextolen in een vierkwartsmaat en achtste en zestiende noten in een 6/8 maat wordt je als het ware op het verkeerde been gezet.

Elvin Jones ging altijd uit van een vast metrum. Hij was dus geen Free Jazz drummer die het vast metrum losgelaten had.
Daarom was het altijd te volgen wat hij deed en waar hij was in een drumsolo. Zijn gebruik van brushes is fenomenaal. Ook op albums als A Love Supreme en Crescent (the Drumthing) maakt hij gebruik van mallets (pauken stokken).

De jaren na John Coltrane

In 1966 wilde John Coltrane meer polyritmiek in zijn groep en voegde daarom een tweede drummer aan zijn groep toe: Rashied Ali. Deze liet het vaste metrum los, iets wat Elvin Jones nooit deed, ondanks de enorme ritmische complexiteit. De twee drummers lagen elkaar niet en Elvin Jones verliet John Coltrane na 6 jaar. Zijn stijl ontwikkelde zich na deze periode nagenoeg niet meer. In alle groepen waarin hij al of niet als leider meespeelde is dit duidelijk te horen.

Zijn stijl is echter altijd direct herkenbaar gebleven. Iets wat altijd getuigt van originaliteit.

Luistervoorbeelden

Elvin Jones is te beluisteren op o.a. de volgende opnames:

• Sonny Rollins: at the Vanguard
• John Coltrane: Opnames op Atlantic en Impulse
• Opnames onder eigen naam op Impulse en Blue Note