CD recensie: Cal - Mark Knopfler

Cal is de tweede soundtrack van Mark Knopfler uit 1984 naar aanleiding van de film Cal. Het is een Britse film over de IRA naar het gelijknamige boek geschreven door Bernard MacLaverty die ook het script schreef voor de film. Het album bestaat uit Ierse folkmuziek. Opnieuw een meesterwerkje van Knopfler die sinds de soundtrack Local Hero zijn naam heeft gevestigd als filmmusicus. Cal bevat 12 nummers en duurt ruim 35 minuten.

Cal

Cal (Lynch) is een jonge katholiek die lid is van de IRA (het Ierse Republikeinse Leger) in 1970 in Noord Ierland. Het wordt ingezet als bestuurder bij een nachtelijke moord op een lid van de Royal Ulster Constabulary. De moord vindt plaats bij het huis van het slachtoffer terwijl diens familie getuige is. Het slachtoffers laatste woorden zijn een roep om zijn vrouw, Marcella.

Een jaar later verneemt Cal dat de weduwe van het slachtoffer, Marcella, een katholieke bibliothecaresse is. Cal die zich erg schuldig voelt over zijn rol in de moord, probeert de IRA te verlaten, maar wordt onder druk gezet om lid te blijven. Hij en zijn vader leven in de stad waar ze worden bedreigt door Unionisten en Oranjemarsen in hun straat. Cal probeert werk te zoeken bij de protestantse schoonfamilie van Marcella. Aanvankelijk werkt hij als hulp op hun boerderij en later trekt hij bij hen in. Cal en Marcella beginnen een liefdesverhouding. Marcella is zich niet bewust van Cals rol in de dood van haar man.

Uiteindelijk wordt Cal door de IRA gevonden en bedreigd met de dood als hij zijn werk als chauffeur niet voortzet. Terwijl hij kerstboodschappen doet met Marcella en haar kind, wordt Cal ontvoerd door de IRA. De auto wordt aangehouden bij een controlepost van het Britse leger; in een vuurgevecht dat vervolgens ontstaat ziet Cal kans te ontsnappen en keert naar Marcella's huis terug. Daar bekent hij zijn aandeel in de moord op haar man.

Cal wordt achterna gezeten door de Royal Ulster Constabulary en op het einde van de film zitten zowel Cal als Marcella 'gevangen'. Cal op weg naar de gevangenis in een politiebusje en Marcella als 'gevangene' in het huis van haar schoonouders.

Mening Etsel

Mark Knopfler heeft op bijpassende wijze muziek gemaakt deze film. Er zit veel spanning in de muziek. De nummers zijn echte Ierse folksongs waarbij fluit, mandolin en Uilleann Pipes (gespeeld door respectievelijk Paul Brady en Liam O'Flynn) een belangrijke rol spelen. Daarnaast wordt Mark bijgestaan door een aantal leden van Dire Straits. Alle nummers zijn instrumentaal.

Het eerste liedje heet Irish Boy en gaat over Cal. Fluit voert hier de boventoon en geeft het een echte Ierse folksound. The Road, het tweede nummer, is een verkorte versie van het laatste liedje op de cd, The Long Road. Beide songs bevatten een mooi duet tussen fluit en gitaar. Je voelt de tragiek van Cal die op een uitzichtloze missie is en gevangen raakt in de strijd van de IRA tegen de protestanten waar hij niet meer uitkomt. Waiting For Her, Irish Love en A Secret Place/Where Will You Go gaan over de liefdesrelatie tussen Marcella en Cal. Knopfler legt in deze stukken veel gevoel in zijn akoestisch gitaarspel. Father And Son gaat over de Oranjemarssen van de protestanten waar de katholieken onder te lijden hebben. Heel toepasselijk speelt Liam O'Flynn hier op de Uilleann Pipes. Meeting Under The Trees, Potato Picking en In A Secret Place gaan over Calls periode bij de protestantse schoonfamilie van Marcella. Wanneer Cal weer gedwongen wordt voor de IRA te werken, heeft hij veel angst- en haatgevoelens. Bij een controle post worden ze aangehouden. Mark heeft hier een toepasselijk stukje muziek bij geschreven, Fear And Hatred, waarbij hij met zijn electrische gitaar een goede spanning weet te scheppen. Knopfler laat zien wat voor sfeervolle geluiden een electrische gitaar kan voortbrengen, een beetje vergelijkbaar met het slot van Private Investigations. Love And Guilt is een somber liedje waarbij Cal alles opbiecht en Marcella in verwarring achter laat. Het eerder genoemde The Long Road is min of meer het themasong van de cd. Een mooie aflsuiter met verzorgd gitaarspel van Mark.

Conclusie

Cal is een geslaagde sfeervolle soundtrack die precies is toegesneden op de film. Maar de plaat is ook mooi om als achtergrondmuziek naar te luisteren. Het siert Knopfler dat hij niet voor grote budgetfilms kiest, hoewel hij daarvoor wel gevraagd is. Zijn voorkeur gaat uit naar serieuze kwaliteitsfilms waar hij zijn ei goed kwijt kan. Mede dankzij de goede keuze aan instrumenten vormt de muziek een echte eenheid toegesneden op de film. Van mij krijgt Cal vier sterren.

Credits

• Mark Knopfler: gitaar
• Paul Brady: fluit en mandolin
• Liam O'Flynn: Uilleann Pipes
• Guy Fletcher: Keyboards
• John Illsley: bas
• Terry Williams: drums

Alle nummers zijn geschreven en geproduceerd door Mark Knopfler.

Songs

• Irish Boy (3.55)
• The Road (2.08)
• Waiting For Her (0.38)
• Irish Love (2.24)
• A Secret Place/Where Will You Go (1.45)
• Father And Son (7.41)
• Meeting Under The Trees (0.48)
• Potato Picking (2.06)
• In A Secret Place (1.08)
• Fear And Hatred (2.18)
• Love And Guilt (3.04)
• The Long Road (7.13)

Meer over Dire Straits en Mark Knopfler is te lezen in mijn special Mark Knopfler en Dire Straits - Recensies filmmuziek .