InfoNu.nl > Muziek en Film > Diversen > De kruisen en mollen van de majeur toonladder

De kruisen en mollen van de majeur toonladder

De kruisen en mollen van de majeur toonladder Over het algemeen is er veel verwarring over mollen en kruisen in de majeur toonladders. Vandaar dit stuk, met uitleg en handige ezelsbruggetjes.
De majeur toonladder van C heeft dezelfde indeling als de majeur ladder van alle andere tonen. De helen en halven zitten op de zelfde plaats: tussen de 3 en de 7. Bijvoorbeeld:
  • C (heel) D (heel) E (half) F (heel) G (heel) A (heel) B (half) C.
  • E (heel)F#(heel)G#(half) A(heel) B (heel)C#(heel)D#(half)E
  • G (heel) A (heel) B (half) C (heel) D (heel) E (heel) F#(half) G

Zo komt het dat iedere majeur toonladder zijn eigen kruisen en mollen heeft.

Kruisen

hier de verschillend majeur toonladders met hun kruisen:
  • C= 0
  • G = 1#
  • D = 2#
  • A = 3#
  • E = 4#
  • B = 5#
  • F# = 6#
  • C# = 7#

Ezelsbruggetje
Er is een handig ezelsbruggetje om dit te onthouden: Geef De Aap Een Bak Fis Cis. Als je meeteld met je vingers (geeft de G 1,) komt er precies uit hoeveel kruisen er in de toon zitten. Wil je bijvoorbeeld het aantal kruisen weten dat in de toonladder van A Majeur zit: Geef (1) De (2) Aap (3). Dus dat zijn drie kruisen.

De volgorde van de kruisen:
  • Als een toonsoort één kruis heeft, heeft hij een F#
  • Als een toonsoort twee kruisen heeft, heeft hij een F# en een C#
  • Als een toonsoort drie kruisen heeft, heeft hij een F#, een C# en een G#

Zo kun je doorgaan in de volgorde: F#, C#, G#, D#, A#, E#, B#. Ook hier kun je het ezelsbruggetje gebruiken. Je moet alleen de volgorde veranderen. Het nieuwe ezelsbruggetje wordt: Fis Cis Geef De Aap Een Bak. Slaat nergens op, maar het helpt wel! Elk woord geeft nu aan welke toon verhoogd wordt. (let op, de Fis en de Cis zijn al verhoogd) heeft een toonladder dus twee kruisen, dan krijgt hij een F# en een C# heeft een toonladder vier kruisen, dan krijgt hij een F#, C#, G# (verhoogde G, van Geef) en een D# (verhoogde D van De) De toonladder van B Majeur heeft 5 kruisen, en dus een F#, C#, G#, D#, en een A#

Mollen

Hier de verschillende majeur toonladders en hun mollen:
  • F = 1b
  • Bb = 2b
  • Eb = 3b
  • Ab = 4b
  • Db = 5b
  • Gb = 6b
  • Cb = 7b

Het ezelsbruggetje voor de mollen
Ook bij toonladders met mollen is een ezelsbruggetje te bedenken: Friese Boeren Eten Alle Dagen Gele Citroenen. De toonladder van F heeft 1 mol en die van Ab heeft er 4. Friese (1) Boeren (2) Eten (3) Alle (4).

De volgorde van mollen
En ook bij dit pobleem is weer het zelfde ezelsbruggetje mogelijk. Even een andere volgorde, en je bent klaar. Bij deze zin wordt de nieuwe volgorde: Boeren Eten Alle Dagen Gele Citroenen, Friese. Wederom geen touw aan vast te knopen, maar als je de vorige zin eenmaal kent is het heel makkelijk.

Nog een puntje om mee uit te kijken als je deze regels gaat toepassen: Als je wilt uitvogelen welke ladder drie mollen heeft, tel je gewoon mee, en je komt uit op Friese Boeren Eten. Je zou dus denken dat de toonladder van E drie mollen heeft. Maar als je gaat kijken wat voor mollen dit zijn, krijg je Bb, Eb en Ab. De E veranderd in een Eb, dus het is niet de toonladder van E met drie mollen, maar die van Eb. Dit komt voor bij alle toonladders van de Mollen, behalve die van F (1mol).
© 2008 - 2017 Jettie, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De kwintencirkel en toonsoortenDe kwintencirkel en toonsoortenAls je vaak bezig bent met muziek, is waarschijnlijk al naar voren gekomen dat er toonladders bestaan met vaste voorteke…
Opbouw toonladders in majeur en mineurOpbouw toonladders in majeur en mineurOns westerse toonstelsel bestaat uit twaalf tonen. Vanuit dit toonstelsel kunnen twaalf majeur toonladders en twaalf min…
Kwintencirkel van toonladdersKwintencirkel van toonladdersVeel muzikanten kunnen heel behoorlijk spelen maar krijgen hartkloppingen bij de theorie van de muziek, harmonieleer en…
Diatonische toonladders van de majeur ladderDiatonische toonladders van de majeur ladderIn de toonladder van C Majeur zitten 7 tonen. Als je die tonen altijd vanaf de C omhoog speelt krijg je altijd een C maj…
Eenvoudige muziek theorieDe meeste muziek volgt de richtlijnen zoals die beschreven staan in de muziektheorie. Toonladders zijn de kapstok waaraa…

Reageer op het artikel "De kruisen en mollen van de majeur toonladder"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Martijn Zohlandt, 11-10-2014 13:55 #5
Beste Jan,
Je hebt het maar over de G die het zelfde zou zijn als sol. Dat is niet het geval. Het KAN een sol zijn. Do re mi fa sol la ti (of si) do zijn standaard benamingen van willekeurig welke toonladder dan ook Do staat voor de prime, de eerste toon van de toonladder waar je op dat moment mee bezig bent. In de toonladder van C(majeur) is C de do en is G de sol.

De benamingen do-re-mi-fa-sol-la-ti-do zijn ouderwetse benamingen die feitelijk niet meer gebruikt worden. Tegenwoordig wordt gebruik gemaakt van de volgende termen: prime, secunde, terts, kwart, kwint, sext, septiem en octaaf. Deze benamingen geven beter aan dat het om toonafstanden gaat (waar het bij do-re-mi ook om gaat) en niet om specifieke benamingen van tonen zoals jij nu abusievelijk suggereert.

Bobby, 19-09-2012 09:23 #4
Dat zit zo Jan:
G (sol) heeft 1 kruis, de Fis. Derhalve staat het kruis op de lijn van de F. Dan weet de muzikant dat alle 'F' noten als een Fis gespeeld dienen te worden (tenzij er een herstelteken staat natuurlijk).
Overigens een ander ezelsbruggetje voor de Mollen: BEA De Grote Cavia Fan. ;-)

Jaap Konings, 14-09-2012 14:14 #3
De volgorde van de Kruizen en Mollen is duidelijk uitgelegd in bovenstaand artikel. Alleen begrijp ik niet waarom soms mollen en dan weer kruizen worden gebruikt. Een Ais is toch hetzelfde als een Bes? Zo is elke noot met een kruis toch te vervangen door een noot met een mol?

Mandy, 18-12-2011 21:01 #2
Hey
heel erg bedankt ik heb nu op de middelbare school in havo 4 muziek les en ik doe er ook examen in volgend jaar maar ik begreep de kruizen en mollen niet maar door deze uitleg snap ik het veel beter heel erg bedankt

Jan, 07-12-2009 10:56 #1
Waarom staan in de voortekens de kruisen en de mollen niet op hun respectievelijke plaats
ttz in de toonladders van G (sol) staat de kruis op de bovenste lijn van de notenbalk, wat volgens mij toch een een Fa is of waar zit ik mis? Reactie infoteur, 31-01-2010
Hee Jan,
Ik zag nu pas je reactie op mijn artikel, sorrie.

Ik ben zelf niet goed op de hoogte van het do re mi systeem, dus ik weet niet of ik je vraag goed kan beantwoorden. ik ga het wel proberen :P

Bij één kruis wordt de F verhoogd. Daarom staat die kruis op de plek van de F, de bovenste lijn. De F wordt een Fis

Bij twee kruisen wordt de C verhoogd. De kruis komt dan dus op de plek van de C te staan, tussen de 2e en 3e lijn (van boven geteld).

de derde is de verhoging van de G, (wordt Gis) en staat op de plaats van de G.

enz enz.

nou, ik hoop echt dat je er wat aan hebt, misschien ook wel niet, want ik weet niet zeker of ik je vraag snap.

Laat het me weten!

Groeten, Harriët

Infoteur: Jettie
Gepubliceerd: 20-11-2008
Rubriek: Muziek en Film
Subrubriek: Diversen
Reacties: 5
Schrijf mee!