Diversen en Thuisopnemen

De (home-)studio 02 - Een studio in huis?! (deel II)

Infoteur: Coenraad12

De (home-)studio 02 - Een studio in huis?! (deel II)

Tweede artikel uit een nog te schrijven reeks van ongeveer 40 artikelen, waarin ik beknopt de belangrijkste Feiten & Tips van het werken in en rond een een eigen thuisstudio probeer uit te leggen. Reeks is gebaseerd op mijn eerder verschenen boeken: 'Het Grote Opnameboek' en 'Opnemen voor Gitaristen & Bassisten' (en waarvan ik de auteurs- en reproductierechten bezit).


Back Home

Microfoons zijn de primaire zintuigen van elke homestudio; althans wanneer je akoestische bronnen wilt opnemen, zoals zang, akoestische gitaar, gitaarversterkers en blaasinstrumenten. Met een beperkt budget kun je al voor een paar honderd euro een redelijke condensatormicrofoon voor-het-leven kopen; zoals de Røde NT-1(000) of mijn Neumann TLM-103. Natuurlijk zijn er ook goedkopere modellen, soms gebaseerd op het zogenaamde ‘back electret’ principe: met een vaste polarisatiespanning. Maar de betrouwbaarheid en met name onbeperkte levensduur zijn niet altijd gegarandeerd. Beter is het om de eerder genoemde modellen te nemen, die volgens het ‘true condensator’ principe werken. Met een groter budget kun je afhankelijk van de toepassingen een tweede microfoon nemen. Die hoeft overigens niet hetzelfde te zijn en voor moderne popopnamen krijg je zo toch een bruikbaar zogenaamd pseudo-stereo. Bij meer klassieke opnamen is het beter om twee dezelfde (lees = identieke; matched) microfoons te gebruiken, bij voorkeur kleinmembranen (Røde NT-4 & -5). Buizenmicrofoons klinken vaak exclusiever en geven een stem beslist meerwaarde, maar ze zijn wel duurder en ruisen ook meer, waardoor opnemen met zachte instrumenten lastiger wordt. Een dynamisch model zou ik in de homestudio niet aanraden, ten eerste omdat de gevoeligheid veel lager ligt (zodat veel hogere volumes nodig zijn) en ten tweede omdat ze relatief duur zijn (geworden)! Tenzij je net als Eddy van Halen per sé met een Shure SM-57 wilt opnemen…

Stripheld
De volgende, zinvolle stap naar een goed geluid is de aanschaf van een externe kanaalstrip - een studio-apparaat dat in een 19 inch rek past - met hoogwaardige specificaties, die zich vaak alleen op mengtafels van een topstudio bevinden. De Focusrite Trakmaster heeft een microfoonvoorversterker met 48 V fantoomvoeding, compressie en een op de menselijke zangstem toegespitste EQ. De Mindprint Envoice Mk II is een vergelijkbaar apparaat, dat zich snel en muzikaal laat instellen en bovendien een buis aan boord heeft, die weliswaar een minder pure klank heeft, maar een klankmatige verrijking biedt. Optioneel zijn de A/D-kaarten voor digitale aansluiting op opnamesystemen en geluidskaarten van een computer. De duurdere DBX-376 heeft deze voorziening reeds in huis. Behalve de vaak superieure kwaliteit heeft een kanaalstrip als belangrijk voordeel, dat het signaal zo optimaal mogelijk (bijv. met milde compressie) aan de A/D-omzetters wordt aangeboden. Want ondanks alle handige bewerkingen in het digitale stadium zal een matig opgenomen signaal niet veel beter gaan klinken.

Hall of Fame
Galm is nodig voor het scheppen van ruimte en diepte tijdens de eindmix. Zelfs een [Ambience]-algoritme of een korte [Plate] brengt een stem tot leven, waardoor het ook meer in de mix versmelt. Dit belangrijke effect is in standaard digitale opnamesystemen en standaard plug ins van softwarepakketten vaak van matige kwaliteit. Wederom is een goede galm, zelfs uit een multi FX-processor een nuttige investering van een paar honderd euro: de TC Electronic M-one/M-300 of Lexicon MPX-100/200 zijn betaalbare varianten van twee topmerken op dit gebied. Deze apparaten zijn dan als hoofdgalm via de aanwezige SP/DIF (I/O)-connectoren aan te sluiten op een computer-geluidskaart of apart digitaal opnamesysteem (multitracker). Voor alleen een softwareplatform (PC/Mac) zijn ook goede plug ins verkrijgbaar, een soort hulpprogramma's met specifieke kwaliteiten. Deze plug ins stellen doorgaans wel hoge eisen aan de processor van het computersysteem.

Luistervink
Een goede afluistering is nodig om elk signaal dat je wilt opnemen en later gaat mixen te controleren op technische kwaliteit, muzikale inhoud en ongewenste bijgeluiden. In principe is elke goede stereo-installatie hiervoor geschikt. Het professionele masteren wordt immers ook uitgevoerd met dure ‘full range’-luidsprekerboxen. Maar typische studiomonitoren zijn doorgaans minder kleurend onder het motto: ‘als het mij lukt om hiermee een goede mix te maken, dan klinkt het overal goed’. De Yamaha NS-10 met de witte conussen vormt al jaren dé standaard. Bovendien zijn deze monitoren door de grotere spreekspoelen vaak langdurend beter bestand tegen hoge belasting; bijvoorbeeld van lage (bas-)tonen. Uiteraard is ook een zware versterker nodig; meer vermogen levert doorgaans een stabieler signaal op en geeft dus ook minder vervorming bij hogere volumes. Het geld voor die versterker is overigens ook weer uit te sparen door actieve monitoren te nemen, waarbij beide luidsprekers intern doorgaans een eigen versterking hebben. Betaalbare modellen in beide uitvoeringen zijn er ook al voor een paar honder euro, bijvoorbeeld van Alesis, Tannoy en Mackie. Een hoofdtelefoon tenslotte is nodig om stil op te nemen, maar beslist ongeschikt om mee af te mixen. Kies bij voorkeur een gesloten type om overspraak naar de microfoon(s) te minimaliseren. Gebruik de hoofdtelefoon bij het afmixen hoofdzakelijk om signalen aandachtig en zonder omgevingslawaai af te luisteren. Let dan vooral op ongewenste bijgeluiden en andere geluidstechnische zaken, die ik later nog in meer detail ga bespreken. Tot de volgende keer!
© 2007 - 2009 Coenraad12, gepubliceerd in Diversen (Muziek en Film) op 29-03-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Coenraad12 is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "De (home-)studio 02 - Een studio in huis?! (deel II)"


Door Geert op 10-09-2007

Kwam hier zo maar op, maar blij dat ik deze site heb gevonden! Heb er wel heel veel tips enz, super!