De (home-)studio 03 - Groot onderhoud

Wederom een artikel over de homestudio, nu met allerlei praktische onderhoudstips. Uiteraard komen er meer onnderwerpen over het echte opnemen en mixen (er komen nog zo'n 36 andere artikelen in deze reeks!).

Gesloten wegens Groot Onderhoud

Onder ideale omstandigheden is de homestudio een plek om plezierig te ontspannen: weg van de realiteit, even geen gezeur en dus lekker muziek maken. Helaas bewijzen sommige horécaanse types dat onbezonnen plezier maken ook nadelige gevolgen heeft. De horecaspoiler, bierbuik en rokershoest zijn indicaties dat het ‘systeem’ niet optimaal functioneert. In de homestudio zijn krakende faders, kapotte kabels en ruis de stoorzenders van onachtzaamheid. Een verstandig beleid, aandacht en regelmatig onderhoud zijn daarom sleutelwoorden, die ertoe bijdragen dat je nog jarenlang kunt genieten van aangename studio-opnamen.

Oor-zaken en oorzaken - Een aantal nuttige tips

Maak apparatuur en werkoppervlak alleen schoon met een licht vochtige doek; zonodig met een druppeltje zeep. Gebruik geen oplsosmiddelen of alcohol, want ze tasten de laklagen aan. Om de mengtafel en overige spullen stofvrij te houden, heb ik een ministofzuiger met zachte borstel aangeschaft (bij super- of bouwmarkt < 10 euro).

Houd eten en vooral drinken om voor de hand liggende reden uit de werkplek. Voorkom excessieve stofvorming en vermijd met name sigarettenrook, want de roet- en teerdeeltjes zetten zich vast op de kwetsbare elektronica. Controleer regelmatig de kabels en aansluitpunten. Maak het huis open en controleer de bedradingen of ze loszitten. Sommige reinigingsmiddelen zijn geschikt om de pluggen te reinigen van vuil en microscopische oxidatie; oxidatie niet wegschuren, omdat achtergebleven losse deeltjes mogelijk in de elektronica terechtkomen. Deze middelen moeten ook werken bij netaansluitingen. vooral op de aardeverbinding om zo de impedantie laag te houden.

Sommige vloeistoffen, waaronder alcoholen, zijn hygroscopisch (waterbindend), zodat er vocht kan achterblijven na het verdampen van de alcohol. Laat daarom de gereinigde onderdelen goed drogen. Maak kabels altijd een of twee meter langer dan nodig. Ongetwijfeld verandert er nog het nodige in je opstelling. Houd de audiokabels wel uit de buurt van netspanningskabels houden en absoluut niet parallel gebundeld vanwege zo optredende magnetische strooivelden. Er is een gezegde, dat een digitaal audiobestand pas bestaansrecht heeft wanneer het in duplo aanwezig is; maak altijd op tijd een back up dus! Met de huidige prijzen voor harde schijven en opslagmedia is het te voorkomen dat opeens alle opnamen weg zijn. Houd ook een soort logboek bij met aantekeningen over opnametijden, instellingen, files en kopiebestanden, etc.

Het lijkt misschien wat overdreven, maar als je niet zoveel tijd hebt, dan betekent het op langere termijn tijdwinst (hoe was het ook al weer…?). Zeker als je door omstandigheden pas veel later verder wilt of kunt. Werk je veel met de computer, bewaar dan de aantekeningen zonodig in een aparte map (software-sequencers hebben meestal een interne ‘notitie’-functie). Kopieer of teken zelf het front na van een extern apparaat, zoals een kanaalstrip. Maak daar een aantal werkbladen van, die je bijvoorbeeld per opname of nummer invult (track sheet). Haal belangrijke pagina’s uit de handleiding en laat ze in de kopieërshop lamineren, dan gaan ze langer mee. Doe de aanschaf van een nieuw apparaat of (software-)systeem altijd in een rustige periode en maak daarmee uitvoerige testen. Dat voorkomt dat je in de haast onjuiste beslssingen maakt, terwijl je volop aan het opnemen of mixen bent. Gebruik bij voorkeur een aparte, extra harde schijf voor audio-opnamen en defragmenteer deze regelmatig. Vooral met grote audiobestanden en een driekwart volle schijf gaat de leessnelheid achteruit en hoor je soms ongewenste bijgeluiden (glitches). Een alleen voor audio bestemde computer is verreweg het beste en voorkomt de van oudsher beruchte besturingsconflicten met andere programma’s en met name de van het internet afkomstige troep (met een Windows-PC is dit nog steeds een groter probleem dan met een Apple/Mac). Als je veel met de computer werkt is een goede en grote monitor van belang om nauwkeurig te werken. Twee is nog beter; met een verdeling van hoofdscherm en editscherm. De huidige TFT-schermen zijn niet echt duur meer (vanaf 200 euro). De afleeshoek is weliswaar soms wat beperkter maar het beeld is veel strakker (wel even wennen). En belangrijk voor de gitarist: Hij kan weer op zijn Fender met enkelspoelselementen spelen zonder extreme ruis t. g.v. strooivelden. Idem geldt dit voor de studio-monitoren, die vaak vlak naast de schermen staan.

Gebruik slechts één betrouwbaar stemapparaat om alle instrumenten te stemmen. Stem hier ook de instrumenten van gastmuzikanten mee. Doe dit beslist niet via een piano of keyboard. Dat voorkomt valse stemmingen. Bezuinig niet op CD-R of audiobanden, want de betrouwbaarheid hiervan is vaak minder lang gegearandeerd. Nog afgezien van het nadeel van een hogere ‘error rate’ schijnen goedkope CD-R’s ook maar een paar jaar mee te gaan. Schaf dus A-merken aan. Datzelfde geldt voor de kwaliteit van bijvoorbeeld extra RAM-geheugen. Tegenwoordig zijn de kwaliteitsverschillen minder groot, maar wees altijd voorzichtig met ‘merkloze’ supermarkt-spullen.

Zet bijtijds een complete set verse snaren op de op te nemen gitaren. Door de zo toegenomen helderheid, scheelt dat een hoop toonregelen (EQ) tijdens het opnemen en het afmixen. Bedenk dat al deze maatregelen meestal ‘tientjes’-werk betekent; nuttige uitgaven die op het totale opnamebudget nauwelijks verschil maken, maar die wel van grote invloed kunnen zijn op het beoogde eindresultaat. Voor een simpele demo is dat niet zo erg; wel voor een serieuze CD-productie!