Diversen en Thuisstudio

De (home-)studio 05 - Akoestiek

Infoteur: Coenraad12

De (home-)studio 05 - Akoestiek

In navolging van eerdere bijschriften, vijfde artikel in een reeks van ongeveer 40 columnachtige artikelen over de homestudio, waarin op luchtige wijze diverse aspecten van het werken in en rond de (home-)studio aan bod komen. Deze artikelen zijn gebaseerd op het eerder door geschreven en reeds verschenen 'Het Grote Opnameboek' en 'Opnemen voor Gitaristen & Bassisten'.


Space Invaders?

Telkens verbaas ik mij over de stroom producten, die tegen spotprijzen een kwaliteit bieden, die twintig jaar geleden onmogelijk was. Een redelijke condensatormicrofoon kost tegenwoordig geen 100 euro meer en een Lexicon-galm slechts 200-300 euro. De fabrikanten beweren, dat de mogelijkheden en de kwaliteit ronduit fantastisch zijn.

Is dat wel zo? Ja, althans voor die prijs. Nog afgezien van inspiratie en motivatie, is de aard van de studioruimte zélf ook een kwaliteitsbepalende factor. De homestudio is cynisch gesteld vaak een onhandig ingericht deel van het huis dat niet echt geschikt lijkt voor deze taak. Dan heb je eindelijk je voordelige spulletjes in huis, blijkt dat het voor-geen-meter klinkt. Mogelijke oorzaak: matige omgevingsakoestiek en daaruit volgend een onjuiste afstellling van microfoons en luidsprekerboxen. Dat kan soms zo ongunstig zijn, dat zelfs opnemen met een dure buizen-Neumann microfoon een beroerd geluid oplevert. Mogelijk gevolg: verkeerde beoordeling leidt tot matige resultaten. In een echte opnamestudio is meestal wél aandacht besteed aan deze aspecten. Hoe zit dat dan met de homestudio?

Bouwen aan je toekomst

Maak allereerst onderscheid tussen geluidsisolatie en geluiddemping. Isolatie voorkomt lekkage van geluid naar en van de omgeving (buren). Het is vrijwel onmogelijk om de homestudio (volledig) te isoleren. Dat kan alleen via het ‘box in a box’-principe, een bouwtechnisch lastige en dus vooral dure constructie. Met geluiddemping kun je het geluid in de opnameruimte controleren de tevens de lekkage van geluid (alleen bij redelijke volumes) indammen. Natuurlijk zijn er professionele materialen op de markt, maar die zijn kostbaar. Het bij die voordelige aanschaffen uitgespaarde geld mag je weer uitgeven aan de bouwmarkt (<200 euro). Het lijkt zonde van al dat geld, zeker als het geen geluid maakt..., maar het is net zo nuttig als een effectenbak en het betaalt zich terug in een verantwoorder product. Met enige huisvlijt en handigheid kom je een heel eind. Om de akoestiek in de ruimte te verbeteren, maak je een frame van bijvoorbeeld 1,5 meter hoogte bij 2,5 meter breed door dunne balkjes (3 x 3 cm) rondom op maat gezaagde MDF-panelen (>8 mm) te plaatsen (lijmen). Schroef het geheel aan de muur en bevestig hier weer akoestisch schuimrubber op met speciale lijm of dubbelzijdig plakband. Een dergelijke constructie (2 x 1 mtr) is ook als een staand akoestisch schot te gebruiken. Neem in dat geval wat dikkere balken (±5 cm) en bevestig aan de onderzijde steunvoeten om omvallen te voorkomen. Voorzie slechts één zijde van akoestisch schuimrubber en experimenteer flexibel met de zo verkregen dempende of juist reflecterende kant om het opnemen naar behoefte te beïnvloeden. Plaats in ieder geval achter de zanger altijd een dempend schot om te voorkomen dat de microfoon ongewenste reflecties (= kleuring) oppikt - een slaapzak of deken maakt al verschil! Daarentegen kan een hardboard-plaat onder de bespeler van een akoestische gitaar een dof geluid wel verlevendigen (pas dan wel op met een meetikkende voet!). Kies bij voorkeur gevoelige richtmicrofoons in een ‘close miking’-positie; dat is op 20-50 cm afstand. Gebruik bij akoestische opnamen altijd een gesloten hoofdtelefoon; hooguit op redelijk volume om overspraak naar de microfoons te beperken.

Beschouw de homestudio meer als een huiskamer: neem stevig tapijt, gordijnen, plaats een bank of bed, boekenkasten, e.d. Hang zonodig de ruimte vol met dekens, slaapzakken en handdoeken. Hierdoor gaat wel het hoog enigzins verloren. Houd hier later rekening mee tijdens het mixen. Pas mede daarom tijdens het opnemen zo weinig mogelijk EQ toe. Plaats grote luidsprekerboxen altijd in de lengterichting van de afluisterruimte. Hierdoor ben je beter in staat om het laag te beoordelen en het vermindert ook staande golven (resonantie van lage frequenties geeft een dreunend laag). Bedenk dat een toon van 100 Hz al een vrije lengte van ±3 meter nodig heeft om zich volledig te ontwikkelen. Luister voornamelijk af met nearfield monitoren bij een laag tot redelijk volume. Zo raakt het gehoor minder vermoeid. Beoordeel alleen op hoger volume om een vrijwel afgerond totaalbeeld te beoordelen.
© 2007 - 2009 Coenraad12, gepubliceerd in Diversen (Muziek en Film) op 11-04-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Coenraad12 is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "De (home-)studio 05 - Akoestiek"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.