Homestudio en Thuisstudio

De (home-)studio 24 - Voor- & nadelen van 'effecten'

Infoteur: Coenraad12

De (home-)studio 24 - Voor- & nadelen van 'effecten'

In navolging van eerdere bijschriften, vier-en-twintigste artikel in een reeks van ongeveer 40 columnachtige artikelen over de homestudio, waarin op luchtige wijze diverse aspecten van het werken in en rond de (home-)studio aan bod komen. Deze artikelen zijn gebaseerd op het eerder door Coen Raad geschreven en reeds verschenen 'Het Grote Opnameboek' en 'Opnemen voor Gitaristen & Bassisten'.


Eerlijkheid & Effectenbeurs

- Eerlijkheid
Eerlijk gezegd vind ik eerlijkheid belangrijk. Ik houd dus niet zo van nep. Nooit niet. Zo zie ik de verdwazing in deze wereld alleen maar toenemen. We iemeelen, essemessen en mobielen erop los en toch begrijpen we elkaar steeds minder. Maar één taal gaan we steeds meer spreken: de digitaal. Ook in muziekland. En zelfs gitaristen gaan ook digitaal, gezien het aantal plug-ins en van die grappige apparaatjes met een hoog Bart Smit-gehalte, die allerlei versterkers kunnen nabootsen. Handig, maar wel nep! Door de opkomst van de betrouwbare transistortechniek begin zeventiger jaren leek de buis welhaast de dinosaurus van de elektronica. Maar gelukkig deed het digitale tijdperk haar intrede; zeker in de begindagen klonk een digitaal signaal 'kil & schril' en dus werd de verwarmingsbuis weer uit de kelder van het audio-museum gahaald. Want de subtiele buizenvervorming klinkt niet alleen beter, waardoor het de voorkeur verdient boven de vaak onaangename transistorvariant, maar veroorzaakt ook milde compressie waardoor het signaal controleerbaarder blijft bij het opnemen. De kritische grens bij digitaal opnemen ligt namelijk bij 0 dB; een harder signaal resulteert in ontoelaatbare, lees: onmuzikale, vervorming. Dit verklaart ook waarom vrij veel moderne voorversterker-kanaalstrips zijn voorzien van een buis.

Welnu, als voormalig recensent, homestudioot en gitarist - in die volgorde - sta ik altijd open voor nieuwe ontwikkelingen. Jarenlang heb ik met versterkers en microfoons opgenomen, maar door de jaren wijsgeworden zocht ik een buren-vriendelijke oplossing: de eerder besproken Tubeman van Hughes & Kettner: een handig opname-apparaat (Recording Station), dat op zich een prima geluid geeft, maar helaas toch wat beperkt is in het aantal klankvariaties.

Een tijdje geleden zag ik een nieuwe tussenvorm: de Vox Tonelab. Dit is een stijlvol vormgegeven desk top-apparaat, gebaseerd op de bij insiders bekende Valvetronix-versterker, die beide eerder beschreven principes combineert (buis & simulatie) en vooral geschikt is voor direct opnemen. ‘hebbuh!’: dacht ik gelijk en volgens mij een goede vervanging of aanvulling van mijn Tubeman. Ik had het geluk om de Tonelab korte tijd in mijn homestudio uit te mogen testen. Daarom hield ik een vergelijken de luistersessie, aangevuld met een oudere Korg AX-100G (Vox-techniek is afkomstig van Korg Toneworks!). De verschillen hoorde ik direct en die vond ik nogal teleurstellend. Weliswaar liet de Tonelab een aantal bekende versterker-combinaties overtuigend horen, maar mijn gitaar bleef bewerkt (processed) en veel te gecomprimeerd klinken (door de buis?). Nu heb ik een handgemaakte studio-gitaar (met actieve EMG-elementen) waarvan ik desondanks toch graag nog wat van de akoestische eigenschappen van het exclusieve toonhout wil terughoren. Ondanks aanpassingen via de draaipotmeters (toonregeling, volume, etc.) kreeg ik niet mijn vertrouwde geluid: dynamisch en open, zoals het instrument ook zónder versterker behoort te klinken; en alleen bewerkt klinkt wanneer ik dat wil. Sommige gitaristen hebben geen problemen met een bewerkt geluid, maar naar mijn mening gaat dan het karakter van een (dure) gitaar verloren. Met de Tubeman klinkt mijn gitaar veel natuurlijker dan met beide modelling-apparaten. Moraal van dit Verhaal? Gitaristen en andere muzikanten, waaronder ook toetsenisten: Wees voorzichtig met de aanschaf van nieuw spul en doe altijd eerst een uitgebreide luistertest. De geluiden uit het aan te schaffen apparaat moet ook over een half jaar nog goed klinken en niet weer door nóg betere producten verdrongen zijn. Eerlijkheid duurt nu eenmaal het langst…, en dat scheelt hier ook weer geld!

Effectenbeurs
Uit eigen ervaring zet ik ook vraagtekens bij de kwaliteit van de in dit soort apparaten aanwezige effecten. Voor optredens of zomaar wat spelen zijn deze effecten okee, maar in de studio zijn ze niet toereikend en dus ongewenst. De modulatie-effecten gaan nog wel, maar de galm is vaak beroerd; mogelijk met uitzondering van het galmveer-algorithme, bedoeld om nu juist dát typerende klankbeeld te krijgen. Bovendien zijn de instelmogelijkheden beperkt tot slechts een paar parameters. Neem altijd eerst zo droog mogelijk op. Met oversturing spelen heeft uiteraard gevolgen voor de speeltechniek en geldt dan ook als een essentieël onderdeel van het elektrische gitaargeluid. Oversturing is dus nodig en misschien ook nog een delay-effect (pink-op-de-volumepotmeter). Zet de voor die ‘sound’ vereiste effecten zonodig op aparte sporen en voeg ze pas tijdens de eindmix toe. Het toevoegen van effecten geeft weliswaar een extra dimensie, maar maakt het nabewerken van een partij lastiger juist vanwege die extra toevoeging (zoals een galmstaart). Het is verstandiger om dit soort effecten pas in de eindmix te gebruiken. Neem dan bij voorkeur de reeds aanwezige effecten uit de digitale multi-tracker (DMT), goede software plug ins of beter nog - uit de veelal superieure randapparatuur. Via de vaak aanwezige digitale connectoren is aansluiting zonder signaalverlies op een DMT of geluidskaart mogelijk. Ook topmerken als Lexicon of TC Electronic bieden tegenwoordig al een goede multi-effectprocessor voor een paar honderd euro. Pure winst op de effectenbeurs!?!
© 2007 - 2008 Coenraad12, gepubliceerd in Diversen (Muziek en Film) op 07-05-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Coenraad12 is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "De (home-)studio 24 - Voor- & nadelen van 'effecten'"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.