De (home-)studio 31 - Marketing-Aspecten II

In navolging van eerdere bijschriften, één-en-dertigste artikel in een reeks van ongeveer 40 columnachtige artikelen over de homestudio, waarin op luchtige wijze diverse aspecten van het werken in en rond de (home-)studio aan bod komen. Deze artikelen zijn gebaseerd op het eerder door Coen Raad geschreven en reeds verschenen 'Het Grote Opnameboek' en 'Opnemen voor Gitaristen & Bassisten'. Opmerking: ik heb geen financiële belangen (meer) bij de verkoop van mijn boeken!

Marketing aspecten II

- House for Sale?!
Te koop aangeboden t.e.a.b.: vijf dozen CD’s van 100 stuks; minus 10. Lang leve de marktplaats, e.d. Je raadt het al. Toch maar besloten om een ‘in-eigen-beheertje’ te doen? Wat jammer nou: en… de verkoop viel wat tegen. Alleen je naaste familie had net genoeg fatsoen én medelijden om een exemplaar af te nemen. Of die band die met ruzie uit elkaar ging, net… nádat hun eerste zelf betaalde album uitkwam. Ai! Pech? Een horrorscenario? Tegenwoordig wel, maar ik ben pakweg vijftien jaar geleden zo toch maar zo’n kleine 1.500 stuks van elk van mijn twee in-eigen-beheer albums kwijtgeraakt. We gaan terug naar begin jaren negentig, een tijd dat zoiets nog opzienbaarde en ik zeker als solo-artiest/multi-instrumentalist zelfs de voorpagina haalde van het locale dagblad. Nadien heb ik nog regelmatig nieuwe albums verkocht aan vrienden en kennissen. Eerst liet ik de DAT-band professioneel masteren en vervolgens liet ik met een CD-robot pakweg 50 CD’s branden; later met mijn eigen stand alone CD-brander. Muziek maken is leuk. Optreden is, laten we zeggen, enerverend.

Een CD maken kán echt heel leuk zijn. Zo heb ik onlangs mijn tiende album afgerond. Echter, om diezelfde CD ook min of meer winstgevend te verkopen betekent meestal hard werken en veel stress of..., kan een grote teleurstelling worden. Tenminste, als dat is wat je wilt!. Natuurlijk dromen veel muzikanten van lucratieve contracten bij de Grote Platenmaatschappijen, waarbij de limousine, de gewillige, mooie dames en de bruisende champagne al klaarstaan (gaap…). Maar in deze haastige tijd kijken de vertegenwoordigers van de platenmaatschappijen wel uit en een nieuwe act moet op voorhand al een grote verkoop waarde hebben. Het zijn nu eenmaal zakenmensen, die vooral tegenwoordig meer interesse tonen in de commerciële waarde van een product dan in de artistieke waarde. Zij scoren liever met voorgekauwde, smakeloze nepartiesten zoals bijvoorbeeld ook in Starmaker en Idols. Dát nu is de huidige, maar vanuit muzikale overwegingen trieste, tendens. Momenteel zit ook vrijwel niemand meer te wachten op die ene, zoveelste, veelbelovende muzikantenband. Dat was nog wel mogelijk in de 60’er & 70’er jaren toen er nog vaak intelligente en pure muzikantenmuziek werd gemaakt; nadien nog veelvuldig malen gejat en gekopiëerd. Zelfs de dansmuziek van toen, de disco, werd nog door echte muzikanten gemaakt. Luister toch nog maar eens naar 10CC (meeste 70'er-singles in de UK), Abba of Chiq! Waarom waren het zulke hitmachines? Wat is hun succesformule of pure magie geweest om nog steeds grote groepen mensen (ook muzikaal interessant!) te blijven boeien?

Opheffingsuitverkoop?
Hoe wil je nu als eerzame muzikant jouw muzikale creaties toch wereldkundig maken. Voor een band met veel optredens is de verkoop van een eigen CD vaak niet zo’n groot probleem. Na een optreden zijn er altijd wel mensen die in een spontane opwelling een CD kopen (lees: vlaag van geesteszwakte of verstandsverbijstering). Een of andere distributiedeal met een platenlabel, die de CD’s verkoopt via hun (inter-)nationale netwerk is nog beter; daar heb ik destijds van geprofiteerd. Het risico voor beide partijen is immers vrij laag. Meestal hou je daar dan pakweg 5-10 euro per verkochte CD aan over; dus veel meer dan het royalty-percentage volgens het platen-contract. Bovendien kun je de verkoopinspanningen over meer bandleden en hun familie- en kennissenkring verdelen. Ook een consignatie-afspraak bij een wat alternatievere platen- of muziekwinkel kan de verkoop vergroten. Werk aan plaatselijke bekendheid via persberichten en vraag interviews aan bij locale kranten en radio-zenders. Soms kan een posteractie of ludieke actie de aandacht voor een nieuw album vergroten.

Ben je een thuiswerker, die zijn eigen CD’s wil slijten, dan heb je tegenwoordig een probleem. Niet in tienvoud; wél in veelvoud. Het aanbod van muziek en muziekstijlen is immers zo groot, dat er een verzadiging is opgetreden bij de gemiddelde consument. Ook de platenmaatschappijen krijgen per dag zoveel troep aangeboden, dat je alleen via-via of een gelukje nog een wonder kunt meemaken. Of de invloed van een platenlabel de eerlijke, muzikale bedoelingen heel laat is een tweede argument. De ultieme muziek-CD is nog slechts een parodie in een tijd dat we ons alleen nog maar auditief én visueel kunnen laten prikkelen door DVD’s, waarvan de speler soms nog goedkoper is dan de dragers zelf! Terzijde: zelfs de DVD lijkt haar langste tijd alweer te hebben gehad, want nu is het Blue Ray en meer van dat soort giga-dragers.

Heb je een uitgebreide vriendenkring, die op de hoogte is van jouw muzikale hobby, vraag hen dan om vooraf in te tekenen - en alvast te betalen. Maar na twee albums worden ze meestal minder enthousiast…, is althans mijn ervaring. Of laat de verkoop via een club of vereniging lopen. De club kan zo’n album ook sponsoren. Een nobeler streven is om de helft van de opbrengst aan een goed doel te spenderen. De andere helft ben jijzelf. Mijn laatste album heb ik met goedkope computerschijfjes in 20-voud gebrand en met een zelf geprint hoesje uitgedeeld aan dierbare kennissen (die mijn eerdere albums reeds gekocht hadden) met het verzoek om een vragenlijst in te vullen: ‘Wat vind je van de zang’, etc. En zonodig een (on-)vrjwillige bijdrage voor de CD zelf en het drukwerk. Ik vind de artistieke bevrediging en een eerlijke, directe feedback nu belangrijker dan die paar rottige euri, die ik toch gelijk weer ga investeren in spullen. Hierdoor leer ik de waarde van mijn eigen muziek weer beter kennen...