De (home-)studio 30 - Marketing-Aspecten I

In navolging van eerdere bijschriften, dertigste artikel in een reeks van ongeveer 40 columnachtige artikelen over de homestudio, waarin op luchtige wijze diverse aspecten van het werken in en rond de (home-)studio aan bod komen. Deze artikelen zijn gebaseerd op het eerder door Coen Raad geschreven en reeds verschenen 'Het Grote Opnameboek' en 'Opnemen voor Gitaristen & Bassisten'. Opmerking: ik heb geen financiële belangen (meer) bij de verkoop van mijn boeken!

Marketingaspecten - I

Hoe maak ik mijn net afgeronde - want gemixte én gemasterde CD-productie ook visueel aatrekkelijk? Immers, het oog wil ook wat. En een aantrekkelijk uitziend album verkoopt vaak beter! Daar heb je als het goed is al over nagedacht. Zo verscheen er in de jaren zeventig verscheen een uitgekiende reeks verzamelelpees van obscure kwaliteit met een vooral in het mannelijk oog springende in bikini getogen dame op de voorkant, kan ik mij nog goed herinneren: een stoeipoes-hoes werd dat genoemd! Nu leven we in een tijd waarin reclame een groot zinnenprikkelend spektakel is, dat qua beeld en geluid alleen nog maar lijkt te appelleren aan onze lage lusten en oerinstincten. Het is mede daarom een creatieve uitdaging om een albumhoes nu juist wel smaakvol en met een persoonlijk tintje te ontwerpen. Of je nu met een band een heuse in-eigen-beheer-CD aan de man/vrouw wilt brengen of slechts je vrienden zo’n zilverkleurig bierviltje cadeau wilt doen, een interessant en smaakvol omslagontwerp maakt mensen nieuwsgierig. Meestal was hier tot voor kort een professioneel DTP-programma (desktop publishing) voor nodig, zoals QuarkXpress en ook Photoshop, die vaak alleen op een dure Apple/Mac-computer draaiden. Werk je puur voor jezelf, dan lukt het ook wel op de PC met Coreldraw, Pagemaker, InDesign, Publisher of iets dergelijks.

Het oog wil ook wat...
Betreft het een in-eigen-beheer CD, doe dan zoveel mogelijk zelf (tekst, foto’s) en zoek een ervaren kennis met een snelle computer en DTP-spullen. Gebruik een goede scanner voor het fotomateriaal (300 dpi). Vraag eerst de door de CD-fabriek vereiste maten op, hoewel er kleine verschillen mogelijk zijn. Meestal mag je (voor eigen gebruik) uitgaan van 242 x 120 mm voor het booklet, inclusief het binnenwerk, dan 151 x 118 mm voor de inlaycard en tenslotte de CD zelf met tussendiameters tussen 36 en 118 mm. Plaats bij de inlaycard een stippellijn op 6.5 mm van de zijkant vanwege de verticale opdruk van titel, artiest en eventuele cijfercode. Om per ongeluk lelijke witranden bij het snijden te voorkomen, laat je eventuele kleuren of plaatjes nog 3 mm overlopen. Wanneer je dit uitbesteedt (á 75 euro per uur, ex BTW) kan de totaalprijs (inclusief studio, mastering en CD-productie) nog ongewild flink oplopen. Creatief de hoes ontwerpen kan bevredigend zijn, maar ook frusterend. Wees niet te ambitieus en kies voor simpele structuren en oplossingen. Meestal is de omslag kleur en het binnenwerk zwart/wit, maar alle denkbare combinaties zijn in overleg mogelijk… en vaak ook duurder. Zo bracht Camel in 1992 via haar eigen onafhankelijke platenlabel ‘Dust & Dreams’ uit; voor mij in muzikaal opzicht een bijzonder album en niet in de laatste plaats vanwege de sobere hoes met die trieste zwart/wit-foto’s, die het hoofdthema ‘de Druiven van Gramschap’ (John Steinbeck) weergaven. Werk dus bijvoorbeeld een thema uit in woord en beeld. Heet het album ‘Clocks’, dan levert een rij Hema-klokken, Swatch-horloges of de wasachtige klokken van Dali (niet jatten, hoor!; denk aan de copyrights?!) leuke plaatjes op. Maar ook een serie foto’s die samen een verhaal vormen, een fotosessie van de groep of een bepaald symbool (zoals de Pink Floyd albums) kunnen een CD visueel aantrekkelijk maken. Neem dan wel een goede fotograaf, die ook let op kleding, houding en uitstraling. De overige foto’s komen ook later nog van pas. Zelfs een op zich gewone vakantiefoto van de Sacré Coeur (Parijs) kan nog interessant gemaakt worden door diverse bewerkingen in Photoshop (zie bovenstaande foto). Ga maar eens een tijdje vogelen met alle filters en parameters (origineel wel apart naamgeven en ook apart bewaren!). Behalve passende illustraties zijn er ook typografische vormgevingen. Desnoods alleen letters en achtergronden in terugkerende (gewaagde) kleurstellingen. Als je de teksten belangrijk genoeg vindt om gelezen te worden, kies dan een prettig leesbare letter (afhankelijk van het gekozen lettertype minstens een 8-punts letter of hoger). Zwart-op-wit is altijd goed leesbaar, maar wees alert op vervloeiende kleuren, zoals rood op paars en geel op groen (en vice versa). Zoek eerder naar sterke contrasten: bijv. rood, zwart en geel. Lever het materiaal altijd aan met alle gebruikte lettertypen en illustraties. In QuarkXpress werk je met zogenaamde Pantone®-kleuren, die ook als kleurenwaaier verkrijgbaar zijn. De op een beeldscherm (zeker een TFT) gekozen kleuren zien er anders uitzien dan op het uiteindelijke drukwerk. Maak van te voren een proefprint met een goede printer (met verse toners) en bij grote producties een heuse kleurenproef. Kleuruitvoeringen moet je niet als RGB (red, green, blue), maar definitief aanleveren in CMYK-codering (cyan, magenta, yellow, black). Maak het ontwerp niet te vol, maar kies een krachtig en duidelijk concept. Het oog wil ook wat...