De (home-)studio 32 - De opnamestudio in - I

In navolging van eerdere bijschriften, twee-en-dertigste artikel in een reeks van ongeveer 40 columnachtige artikelen over de homestudio, waarin op luchtige wijze diverse aspecten van het werken in en rond de (home-)studio aan bod komen. Deze artikelen zijn gebaseerd op het eerder door Coen Raad geschreven en reeds verschenen 'Het Grote Opnameboek' en 'Opnemen voor Gitaristen & Bassisten'. Opmerking: ik heb geen financiële belangen (meer) bij de verkoop van mijn boeken!

Terug in de opnamestudio

- Yours or Mine?!
Zoals wel uit mijn Infonu-rubriek gebleken is, heeft het werken in een thuisstudio een aantal voordelen; met name voor muzikanten, die niet in een band spelen. Toch zijn er ook muzikanten die zowel in een band spelen, als over eigen opnamespullen beschikken. In kwaliteit en omvang variërend van een 4-sporen recorder tot een complete Pro Tools-set met alles er-d'r-op-en-d'r-an. Ter afwisseling van deze reeks gaat het nu even niet over de homestudio, maar ironisch genoeg juist over het opnemen in een serieuze opnamestudio. Terug naar het begin, dus. Enkele tips voor muzikanten die zich juist goed willen voorbereiden op een heuse CD-productie in een professionele opnamestudio..

My name is band… rock band
Bepaal allereerst en dus vooraf het complete budget en betrek hierin ook de kosten voor studio, verblijf, vervoer en eventueel mastering plus CD-productie. Houd nog een reserve over voor onvoorziene omstandigheden. Ga vervolgens een aantal studio’s afbellen en vraag naar prijzen, (betalings-)voorwaarden en omvang van de opnameruimte. Weeg de rust af van een plattelandsstudio tegenover de hektiek van de Grote Stad. Neem dan ook secundaire zaken in overweging zoals bereikbaarheid, parkeergelegenheid, winkels in de buurt (om zelf eten te kopen) en slaapgelegenheid. Dit soort zaken kunnen de kosten namelijk flink opdrijven. Ga bij een voorlopige keuze eerst maar eens een kijkje nemen. Is er voldoende ruimte en maakt de studio een verzorgde indruk? Heeft de studiobaas voldoende aandacht voor jullie project? Bedenk dan ook, dat een opdracht binnenhalen helaas iets anders is dan een opdracht uitvoeren…

Je moet dus vooraf kunnen inschatten of het gaat klikken. Blijf desondanks alert, want hoe gek het ook klinkt, een opnamestudio is nu eenmaal geen supermarkt. Een CD maken gaat dus niet volgens een standaard-procedure. Natuurlijk, het blijft muziek, maar een album maken is een uniek proces, waarbij de technische aspecten normaal gesproken in dienst moeten staan van een creatief en hopelijk artiestiek verantwoord product. En daarbij hebben alle partijen, zowel menselijk als muzikaal, ook hun eigen verantwoordelijkheid over hun inbreng. Zo kan een eigenwijze bassist (meer bas!), een eigenwijze zanger (ik wil mijzelf nog beter horen!)of een eigenwijze technicus (teveel galm!) niet alleen het groepsproces verstoren, maar ook leiden tot een matig product, dat in intentie een beter leven was toebedeeld.

Luister maar eens een paar CD’s af; niet alleen van verschillende bands, maar juist ook van dezelfde band! Per studio kan het eindresultaat aanzienlijk verschillen. Selecteer een studio op genre en reputatie: een all-round studio is op zich prima, maar voor een hard-rock band is een technicus die dat soort muziek vaker heeft opgenomen veel waardevoller. Ongetwijfeld heeft hij zijn spullen daarop aangepast. Zo geven opnamen van bas & drums met een analoge bandrecorder doorgaans een vetter geluid dan met een digitaal systeem (ook met 24-bits enzo). Vraag zonodig en indien mogelijk ook om een soort demo-CD(r) met opnamen van eerdere opdrachten/projecten.

Ga ook na wat de technische mogelijkheden zijn. Vroeger was het aantal bandsporen een beperkende factor. Met de huidige hard disk- & software-opnamesystemen mag dit geen belemmering meer zijn.
Vraag nog voordat je gaat reserveren, een overzicht van alle apparatuur. Sommige technici vinden dat namelijk best wel kicken. Zo moet een goede galm (uit blik) toch zeker van een A-merk als Lexicon of TC Electronic zijn. Dus geen lullige kastjes met adapter die voor de thuisopnemer bedoeld zijn, maar het echte spul, zoals een Lexicon PCM-90/91 of beter nog een L-480/960; voor TC geldt een M-3000/4000 of 6000. Als alternatief zijn er software-matige galmen (plug ins), die apart aangeschaft bijna net zo duur zijn als een software-pakket, maar véél beter klinken dan de standaard bij Cubase of Logic meegeleverde plug ins. Datzelfde kwaliteitsaspect geldt voor de overige randapparatuur en in mindere mate ook voor microfoons. Het is namelijk beter om een microfoon te kiezen, die bij een zangstem past. Een AKG C-414 is een fantastische microfoon voor de akoestische gitaar, maar klinkt met een vrouwenstem nog weleens te ‘helder’. De Neumann U-87 of TLM-193 klinken wat warmer en zouden dan een beter alternatief zijn. Sommige zangers, zoals Bono van U2, zingen in de studio zelfs met een goedkope Shure SM-58. Als het maar goed klinkt. Zo zijn er ook technici, die net zolang met een U-87 kl**tviolen, dat het bewerkte signaal toch nog gaat klinken alsof het is opgenomen met een SM-57; overigens bij uitstek een vaste keuze voor de gitaarversterker van Eddy van Halen.

Tot slot. Degelijke apparatuur is absoluut belangrijk, maar uiteindelijk zijn het toch de oren, de vingers en het inlevingsvermogen van de technicus, die bepalen of een product goed uit de grondverf komt. Datzelfde geldt voor de samenwerking met én tussen de muzikanten. Onthoud maar, dat veel albums eerder tijdsdocumenten zijn en maar zelden de vereeuwiging van een historisch monument…!