Das Experimen: Schuilt er in ons allen een klein duiveltje?

Wat als je met een groep mensen meedeed aan een experiment. De ene groep mensen wordt gevangenbewaker en de andere groep is gevange. Zouden we het blijven zien als een experiment; een spel? Of schuilt er in ons allemaal een klein duiveltje? Afgelopen weekend zag ik de film: Das Experiment. De film ging over een groep mensen die meededen aan een experiment. De ene helft van de mensen werd bewaker, de anderen werden gevange. Het zou veertien dagen duren. Ondertussen werden ze door een professor en een aantal van zijn collega's in de gaten gehouden met camera's. De eerste dag verliep rustig. Maar toen er de tweede dag vervelend gedaan werd door een gevange, begon het al uit de hand te lopen. Dit vooral omdat de bewakers zich enigzins vernederd voelden en het idee hadden dat ze de macht aan het verliezen waren. Geweld was uiterst verboden bij dit experiment.

De eerste dagen lukte het om niet "echt" geweld te gebruiken, maar het ging er wel steeds grover aantoe. En uiteindelijk werd er dus wel geweld gebruikt en draaiden de bewakers zo door dat ze zelfs de mensen achter de camera's wegtrokken en gevangen zetten. Het werd een groots bloedbad. De film werd met de minuut spannender. Het was wel verschrikkelijk om te zien hoe op het oog "gewone" mensen, veranderden in beesten.

Zijn we allemaal in staat om een ander als grof vuil te behandelen?

Al gauw vroeg ik me af of dit realistisch was. Ik kon me niet voorstellen dat mensen zich zo gek konden laten maken door een spel. Natuurlijk zijn veel mensen in staat om een spel heel serieus te nemen en er helemaal in op te gaan.

Maar zouden we zo ver gaan, dat we mensen volledig in elkaar zouden meppen, op zouden sluiten in een kleine zwarte doos of zelfs zouden vermoorden? Ik kan hier zelf geen goed antwoord op geven. Ik denk wel dat er behoorlijk wat agressie in ons verborgen ligt. En ik ben er van overtuigd dat we van lieve onschuldige mensen kunnen veranderen in wrede gedaantes.

Natuurlijk is er onderscheid te maken tussen de een en de ander. Maar dat we werkelijk ons zo laten meeslepen dat we gewoonweg vergeten dat het een experiment is, dat kan ik me eigenlijk niet voorstellen. Willen we binnen enkele dagen in staat zijn om wrede gedaantes te worden die een moord plegen, dan moet er toch al iets in onze basis niet kloppen.

Is het werkelijk zo gegaan als in de film?

Het schijnt zo te zijn dat dit experiment werkelijk heeft plaatsgevonden. Ik weet zelf niet zeker waar dat was, maar ik dacht in Californie. Dit was zo uit de hand gelopen, dat het tijdig stopgezet werd. Of er ook werkelijk zo veel geweld is gepleegd als in de film weet ik niet. Of er iemand vermoord is weet ik dus ook niet. Ik vraag het me af. Het zet mij in elk geval aan het denken. Als de film waarheidsgetrouw is, zou dat betekenen dat mensen dus werkelijk in een mum van tijd wrede wenzens kunnen worden. Maar misschien is dat te kort door de bocht. We weten immers niet wat voor een mensen meededen aan dit experiment. Dus conclusies zijn er nu niet te trekken.

Is de film een aanrader?

Ik vind deze film zeker een aanrader. Het is een erg spannend verhaal, en je blijft geboeid van het begin tot het eind. Je moet wel tegen geweldadige situaties kunnen. In elk geval moet je er naar kunnen kijken. Ik merkte soms wel dat ik liever even weg wilde lopen. Maar het mooie aan deze film is, dat je mensen ziet veranderen, en dat je ook krijgt te zien waarom iemand juist dat gedrag vertoond. Je ziet wel dat iemand zich niet zomaar geweldadig gaat gedragen, maar dat daar redenen achter zitten. En dat zorgde er bij mij voor dat ik me zowel in de gevangen als in de bewakers kon verplaatsen. Al was het soms toch knap lastig om me in te beelden waarom ze zo ontzettend geweldadig werden. Het ging wel heel ver. In elk geval moet je de film niet kijken als je moe bent. Zet hem aan als je nog wat energie hebt, zodat je hem goed kan volgen. Dan snap je ook het meest van de achtergronden, en waarom dingen zo gaan als ze gaan. Dit is een film die je niet mag missen!