Filmrecensie: Special 2-Disc Edition dvd

'Michael Clayton' is een uitstekende film, die maar liefst zeven Oscarnominaties in de wacht sleepte en daarvan eentje wist te verzilveren. Aan het roer stond Tony Gilroy, die ook het scenario schreef en reeds verantwoordelijk was voor onder andere 'Dolores Claiborne' en de 'Bourne'-trilogie, maar het zijn vooral acteurs George Clooney, Tom Wilkinson en Tilda Swinton die deze film zo geslaagd maken.

Michael Clayton: Advocaten sucken!

Lap. Net nu we, dankzij series als The Practice en Boston Law, er eindelijk van overtuigd waren dat ook advocaten soms goedbedoelende wezens zijn, die hun best doen om het onrecht in deze wereld te bestrijden, worden we om de oren geslagen met een serie als Damages en een film als Michael Clayton. Ondanks de verschillende hoeken van waaruit gekeken wordt, hebben de drie series en de film echter iets gemeen: ze zijn allemaal razend knap gemaakt.

Michael Clayton heeft bovendien George Clooney in de hoofdrol en ondertussen mogen we toch wel bekennen dat die man een van de beste, talentrijkste en inzichtvolste acteurs van zijn generatie is. Dat hij opnieuw een Oscarnominatie in de wacht sleepte voor deze film, mag dus niet verbazen. Dat van de zeven nominaties enkel die van Tilda Swinton, voor beste vrouwelijke bijrol, werd verzilverd, is tegelijkertijd jammer en tekenend voor een jaar waarin enkele sterke films het tegen elkaar moesten opnemen.

Michael Clayton: Het verhaal en de recensie

Toch is het niet Clooney, overigens samen met niemand minder dan Steven Soderbergh ook executive producer van deze prent, die erin slaagt de kijker volledig mee te zuigen in het verhaal, maar wel een zoals gewoonlijk sublieme Tom Wilkinson, die als Arthur Edens de voice-over waarmee Michael Clayton begint voor zijn rekening neemt. Pas later krijgen we te zien welke beelden bij zijn monoloog horen en dat spel met tijd wordt ook duidelijk in de eerste scènes, waarin we achtereenvolgens zien hoe Clayton aan het pokeren is in een aftandse gokhal in Chinatown, opgeroepen wordt door de advocatenfirma waarvoor hij werkt om ervoor te zorgen dat een van de rijke cliënten die net een vluchtmisdrijf heeft gepleegd er met de schrik vanaf komt en getuige is van een explosie. Daarna springt regisseur Tony Gilroy, die ook het script schreef en in het verleden met Dolores Claiborne, The Devil’s Advocate en de Bourne-trilogie al uitgebreid heeft gedemonstreerd dat hij zoiets goed kan, vier dagen terug in de tijd.

De problemen blijken te zijn begonnen toen Michaels goede vriend Arthur Edens (een glansrol van Tom Wilkinson, die meer staat te acteren alsof hij op het toneelpodium staat zonder dat dit een keer storend of ongeloofwaardig overkomt) tijdens de afname van een getuigenis zijn kleren uittrok en zijn liefde verklaarde aan een (overigens minderjarige) getuige van de tegenpartij. De rechtszaak draait om het chemische landbouwbedrijf U/North, dat al jaren bezig is met het vergiftigen van Amerikanen. Edens heeft de laatste zes jaar van zijn leven gewijd aan het verdedigen van U/North, dat zijn advocatenfirma, het prestigieuze Kenner, Bach & Ledeen, heeft ingehuurd om met zo weinig mogelijk financiële kleerscheuren uit de zaak te komen. Samen met de beslissing om te stoppen met het innemen van zijn medicatie is Edens’ geweten echter teruggekeerd, waardoor hij opeens de grootste nachtmerrie voor zijn eigen kantoor is geworden: een advocaat die opeens de waarheid begint te vertellen en zich tegen zijn eigen zaak keert!

Kenner, Bach & Ledeen roept de hulp in van Michael Clayton, die al zeventien jaar voor de firma werkt, maar nog steeds geen promotie heeft gekregen omdat hij – tenminste volgens de grote baas – té goed is in wat hij doet. Wat hij doet, heeft overigens weinig te maken met advocaatje spelen: Clayton is namelijk een ‘fixer’, iemand die erop uit wordt gestuurd wanneer rijke cliënten zich in een penibele situatie bevinden. Hij balanceert constant op de grens tussen het legale en het illegale, het moreel goede en het verwerpelijke. Gezien zijn vriendschap met Edens en zijn specifieke kwaliteiten, is Clayton dan ook de meest voor de hand liggende keuze om de scheve situatie weer recht te trekken. Toch heeft hij zelf tegelijkertijd verschillende persoonlijke demonen te geselen: de echtscheiding met zijn vrouw, de degout voor wat hij eigenlijk doet die hij naar zijn zoon, Henry (Austin Williams), toe voelt, en het ineenstorten van zijn eigen financieel vermogen door toedoen van zijn aan drugs verslaafde broer. Clayton werkt voor de rijken der wereld en ziet er verzorgder uit dan de president, maar is zelf bijna platzak. Hij kan het geld dat hij met deze opdracht kan verdienen dan ook goed gebruiken.

Tegenover de gevoelige Edens staat de bittere Karen Crowder (een Oscarwinnende vertolking van Tilda Swinton), de amorele raadsvrouw van U/North zelf. Zelden gezien hoe een actrice een in wezen eendimensionaal personage zoveel diepte geeft. Een grote pluim mag daarbij gaan naar Tony Gilroy, die in beeld brengt hoe Crowder in een spiegel haar ‘warme’ persoonlijkheid oefent. Crowder is de echte schurk in deze film. Ze deinst er niet voor terug om een moord te bevelen, maar begint fouten te maken wanneer niet alles volgens het vooraf uitgestippelde plan verloopt.

Een van de sterkste scènes in Michael Clayton is wanneer Edens probeert Michael op te bellen en in de plaats diens door de (fictieve) fantasyroman Realm+Conquest geobsedeerde zoon Henry aan de lijn krijgt. Henry begint Arthur, die geboeid in bed blijft luisteren, te vertellen over het fantasyverhaal, dat voor de moegestreden advocaat fungeert als een metafoor voor zijn huidige situatie. De scène is simpel, maar tegelijkertijd in zekere zin groots. Edens voelt zich tijdens het gesprek immers duidelijk veel meer alsof hij naar een of andere spirituele openbaring zit te luisteren dan naar een boekenrecensie van een adolescent.

Het zijn die korte scènes en de uitstekende vertolkingen die ervoor zorgen dat Michael Clayton een van de beste films van 2007 is geworden. Er zit magie en – vooral – synergie in deze film. Het verhaal grijpt grotendeels terug naar de jaren zestig en zeventig, toen dit soort thrillers annex melodrama’s wel vaker gemaakt werd. Michael Clayton komt echter nergens oubollig over, maar jammer genoeg werd er wel voor een (min of meer) happy end gekozen, terwijl dat bij vroegere films binnen dit genre vaak niet het geval was. Edoch: als het enig klein minpuntje bestaat uit een paar zinnetjes in de laatste minuten van de film, weet je dat je hier met een goede prent te maken hebt.

Extra's

Dutch FilmWorks heeft Michael Clayton uitgebracht in een Deluxe 2-Disc Edition, maar in tegenstelling tot de film zelf stelt die jammer genoeg weinig voor. De keuze voor 16:9 anamorphic widescreen (2:35:1) en Dolby Digital 5.1 is, ook gezien de sterke soundtrack, zeker goed, maar de extra’s gebruiken overwegend een andere beeldkwaliteit en zijn bovendien niet echt de moeite waard. De korte interviews met de bezetting en de crew hebben we al vaak gezien, maar al bijna even vaak gaat het om weinig interessante zelfpromotie, wat hier zeker het geval is. Ook de fotogalerij, de ‘liner notes’, de filmclips en het ‘behind the scenes’-filmpje zijn bijna totaal overbodig. Vreemd dat dit allemaal zonodig op een twee dvd moest, want dat is gewoon verspilling van onze grondstoffen!

Buiten de lichtjes pathetische extra’s is en blijft Michael Clayton een sterke film, die een helft lang erg verwarrend is, maar toch van begin tot eind boeit. Sterk. (****)

Technische Fiche

• Regie: Tony Gilroy
• Producer: Jennifer Fox, Kerry Orent, Sidney Pollack, Steve Samuels
• Scenario: Tony Gilroy
• Muziek: James Newton Howard
• Editor: John Gilroy
• Fotografie: Robert Elswit
• Speciale effecten : Jeff Brink, Kevin Zack

Artistieke Fiche

• George Clooney
• Tom Wilkinson
• Michael O’Keefe
• Sydney Pollack
• Tilda Swinton

© 2008 Dvandereyken, gepubliceerd in Filmrecensies (Muziek en Film) op 18-07-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Dvandereyken is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De Golden Globe Nominaties 2007: De Golden Globes wordt gezien als de belangrijkste indicator wie de Oscars volgend jaar mee naar huis mogen nemen. De winnaars worden gekozen door de pers van Hollywood. De G…
• Biografie van actrice Tilda Swinton: Ze is een apparte verschijning, Tilda Swinton. Haar rol in Michael Clayton was meesterlijk, en hiervoor won ze in 2008 zelf een Oscar. Wie is deze actrice?
• Kate Winslet, beste actrice van Hollywood: Kate Winslet is één van de bekentste en beste actrice van Hollywood, maar ondanks haar bekendheid blijft ze zo nuchter....
• Good Night, and Good Luck: Good Night, and Good Luck. is een film van George Clooney over het "rode gevaar" dat de wereld halverwege de 20e eeuw zo bezighield, maar dan vanuit het oogpunt van de media, vanui…
• Ocean's 13 - Resensie: De bende van Danny Ocean neemt in deze derde film wraak op casinogigant Willy Bank. Maar wordt er ook revanche genomen op het teleurstellende tweede deel of worden alle tegoeden verspe…

Bronnen en/of referenties

• Met dank aan Dutch FilmWorks
• Meer info: www.dfw.nl