King Kong (2005), miljoenenspektakel van Peter Jackson

Het verhaal van King Kong, de reuzenaap die zowel een aantrekkelijke actrice als de stad New York in zijn greep weet te houden, is vanaf de jaren dertig ontelbare malen verfilmd. Het ontbrak echter nog aan een moderne verfilming, een project waar regisseur Peter Jackson (Lord of the Rings) wel heil in zag. Deze ambitie resulteerde in 2005 in de met drie Academy Awards onderscheiden film "King Kong". Het is echter maar de vraag of het eindresultaat geen broodje aap-verhaal is.

Jackson, als achtjarig jongetje al hevig "in de ban van de aap", verwezenlijkte anno 2005 zijn ultieme wens: Kong in al zijn grootsheid op het witte doek te toveren, geholpen door een duizelingwekkend budget en een breed scala aan eigentijdse visuele technieken. Geld staat echter niet altijd garant voor kwaliteit. Wie geïnteresseerd is in een solide verhaalstructuur, heeft bij "Kong" weinig te zoeken. De film valt grofweg uiteen in drie delen, onderling sterk verschillend in structuur. In het eerste deel is de camera gericht op het New York van de jaren dertig, dat door indrukwekkend setontwerp levendig in al zijn rijkheid wordt verbeeld. Afgezien van de economische depressie, die slechts sporadisch zichtbaar is, staat een sterke mate van visueel detail voorop. Tevens vindt in New York de introductie van de hoofdpersonages plaats, waaronder filmregisseur Carl Denham (Jack Black), actrice Ann Darrow (Naomi Watts) en scriptschrijver Jack Driscoll (Adrien Brody). Als centrale personages zetten zij koers voor een even ambitieus als gedoemd filmproject, dat op weinig meer berust dan een oude scheepskaart en Denhams wanhopige zoektocht naar succes. Alhoewel sommige personages te kampen hebben met een wat stereotiep karakter (met name Denham en enkele leden van de scheepsbemanning worden niet gehinderd door enige diepgang), kent dit filmdeel veel positieve aspecten. Het is hier waar plotlijnen als onzekere personages, een opbloeiende romance en spanningen onder de scheepsbemanning zorgvuldig naast elkaar ontwikkeld worden.

Gebrek aan diepgang, realisme

Helaas wordt deze lijn niet voortgezet. Bij het tweede deel van de film, de aankomst bij het illustere Skull Island, wordt het kind met het badwater weggegooid door een exclusieve nadruk op visueel spektakel, die sterk ten koste gaat van enige achtergrond, diepgang, geloofwaardigheid en continuïteit van verhaallijnen. Regisseur Peter Jackson heeft een duidelijke keuze gemaakt voor memorabele taferelen, ook al blijken deze vaak van herhalende aard of van weinig relevantie voor de centrale personages. Spanningsopbouw wordt verzorgd door de lukrake opname van ellenlange actiescènes, die het niveau van wonderbaarlijke, onmogelijke ontsnappingen aan de dood helaas niet weten te ontstijgen. Daarnaast wordt Kong zelf relatief laat in de film geïntroduceerd, een keuze die vanwege een tergend langzaam en voorspelbaar voortraject contraproductief werkt.

Grootste minpunt aan Skull Island is de overvloed aan clichématig visueel spektakel, waardoor zowel geloofwaardigheid als verhaaltechniek overboord worden gegooid. Neem bijvoorbeeld de inboorlingen door wie meerdere expeditieleden op Skull Island gevangen genomen worden. Aanvankelijk lijken deze een brede culturele achtergrond te hebben, getuige hun mystieke rituelen, de inventieve ontvoering van actrice Darrow en het boeiende respect voor reuzenaap Kong. Helaas blijkt deze groep niet meer dan een "plot device" zonder enige voorgeschiedenis. Carl Denham omschrijft de inboorlingen in eerste instantie als wat "oude vrouwen". Hoe juist gesproken: als stereotiepe marionetten vormen ze enkel een rechtvaardiging voor wat voorspelbare, weinig relevante actiescènes die de expeditieleden moeten overleven om bij Kong te geraken. Ook de dinosauriërs (!) op Skull Island kennen geen enkele historische basis en worden simpelweg getoond, alsof ze de normaalste zaak van de wereld zijn. Als kijker kunnen we enkel accepteren dat hun aanwezigheid goed is voor wat visueel spektakel en vergezochte menselijke ontsnappingen, terwijl de achtergrond van hun fascinerend bestaan niet duidelijk wordt. Evenals die van Kong, overigens. Want hoe is het mogelijk dat een reuzenaap als laatste van zijn soort zo lang tussen ontelbare vleeseters heeft overleefd? En hoe is het bestaan van een reuzenaap überhaupt mogelijk? Het zijn simpele vragen, waar de film geen antwoord op heeft. Waar in het eerste deel over New York nog moeite wordt gedaan verschillende verhaallijnen en karakterontwikkeling onderling af te stemmen, ontspoort de film in het tweede deel door geen coherent geheel te kunnen maken van ellenlange, onnodige actiescènes, geforceerde humor en de persoonlijke ontwikkeling van personages (voor zover aanwezig). Uitzondering hierop vormt de emotionele band die zich tussen actrice Darrow en Kong lijkt te ontwikkelen, ook al is deze gebaseerd op slechts twee scènes. Naomie Watts zet een oprechte acteerprestatie neer, wat echter niet kan verhullen dat ook in deze relatie geloofwaardigheid ver te zoeken is. Is het realistisch dat een bloeddorstige aap gevoelens kan hebben voor een klein wezen dat hij normaalgesproken instinctief zou doden? En is het geloofwaardig dat hij haar vervolgens in zijn ene hand weet te behoeden voor elk letsel, terwijl hij met zijn andere drie vleesetende dinosauriërs tegelijkertijd probleemloos doodt, de ribbenkast van expeditieleden breekt of zich kilometers lang door de woeste jungle voortbeweegt? In dit opzicht verschilt Darrow niet van de overige expeditieleden, die op onmogelijke wijze een zekere dood meer dan eens weten te ontsnappen. Alle indrukwekkende computeranimaties ten spijt, betekent vooruitgang van de digitale techniek dus niet noodzakelijkerwijs een vooruitgang in realisme.

Jacksons focus: dood aan het leven

Nadat Kong uiteindelijk mee terug naar New York wordt genomen (suggestie: is het niet interessanter om een levende dinosaurus mee te nemen in plaats van een aap?) en aan het publiek wordt tentoongesteld, breekt zoals bekend de hel los. De reuzenaap blijkt niet in bedwang te kunnen worden gehouden en Denham moet met lede ogen toezien hoe zijn sterattractie zijn droom op succes uiteen doet spatten. Aardig detail is dat zowel Darrow als scriptschrijver Driscoll zich dan inmiddels gedistantieerd hebben van de schaamteloze wijze waarop Denham Kong heeft pogen om te zetten in financieel gewin. Na een indrukwekkende achtervolging door de straten van New York beklimt Kong uiteindelijk het Empire State Building, waar hij, onder een spectaculaire regen van kogels, op sentimentele wijze afscheid weet te nemen van zijn geliefde Darrow. Afgezien van de twijfelachtige 'menselijkheid' van de reuzenaap en de vergezochte capriolen die Darrow op honderden meters hoogte uithaalt terwijl ze door zes vliegtuigen beschoten wordt, spreekt uit deze scène wel enige vorm van verdieping, al was het maar vanwege de herhaling van enkele vertederende details en Darrows, weliswaar geforceerde, hereniging met scriptschrijver Driscoll. We hebben het gevoel dat hier een oprechte romance had kunnen ontstaan, ware het niet dat ook deze relatie in de film hevig lijdt onder een schromelijk gebrek aan aandacht. Aan actiescènes op zee, in de metropool of tussen de dinosauriërs is geen gebrek, alsmede aan adembenemende digitale effecten, maar op solide ontwikkeling van karakters en onderlinge relaties laat “Kong” het volledig afweten. "It weren't the airplanes which destroyed him, it was beauty that killed him" mijmert Carl Denham uiteindelijk, neerkijkend op het dode lichaam van de reuzenaap. Hoe toepasselijk verwoord, als je ziet hoe schoonheid - of een overkill aan visueel spektakel - "King Kong" van onnodig veel leven berooft.

Special

Bezoek ook eens de special over filmrecensies en filmverslagen! © 2008 - 2010 Writerandus, gepubliceerd in Filmrecensies (Muziek en Film) op 03-08-2008, laatst gewijzigd op 30-12-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Writerandus is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde links

Pirates of the Caribbean, Monty Python & the Holy Grail en Mussolini: Untold Story (1985).

Verwante artikelen

• De academy award, oftwel de oscar: De academy award, of de oscar, is de meest prestigieuze prijs ter wereld op het gebied van films. De officiële naam is Academy Award of Merit. Hier vind je info over de ges…
• King Kong Attractie: Bobbejaanland wil in 2008 uit gaan pakken met 2 nieuwe attracties! De eerste is een Splas Battle attractie die de naam BananaSplash zal gaan dragen, dit geheel in het nieuwe themazone Ba…
• Disney Treasures: Silly Symphonies: Wie is er niet mee opgegroeid de verhalen van de 3 biggetjes, het lelijke eendje en de grote boze wolf. Allemaal kennen we deze verhalen wel, maar wie heeft ze eigenlijk g…
• De oscar voor de beste film: Eén van de oscars die wordt uitgereikt op de jaarlijkse uitreiking van de academy awards, is die voor de beste film. Deze oscar is één van de belangrijkste. Hier info over de win…
• And the winner is…: Afgelopen zondag, 25 februari 2007, vond de 79ste oscaruitreiking plaats in het Kodak Theatre in Hollywood. De zaal zat héél vol, er waren veel genomineerden en de ceremonie werd gepresen…