Blu-rayrecensie: Battlestar Galactica seizoen 1 en miniserie

De fantastische remake van 'Battlestar Galactica' begon met een miniserie, waarna het eerste seizoen van de nieuwe tv-reeks van start ging. Beide zijn nu door Warner Brothers gebundeld in een Blu-raybox.

Het verhaal

De vier afleveringen tellende miniserie Battlestar Galactica begint met wat uitleg over wat er voorafging aan de gebeurtenissen die we zullen te zien krijgen. In het verleden blijken de Cylons, een soort robots die door de mensen zijn gemaakt, zich tegen hun scheppers te hebben gekeerd. De oorlog die daarop volgde bracht de twaalf koloniën echter voor het eerst in eeuwen samen en uiteindelijk wist de mensheid de strijd blijkbaar in haar voordeel te beslechten. Er werd een wapenstilstand uitgeroepen en de Cylons verlieten het zonnestelsel om op zoek te gaan naar een eigen thuisplaneet. Een keer per jaar sturen de kolonisten een vertegenwoordiger naar een verafgelegen ruimtestation om daar een onderhoud te houden met een Cylondiplomaat, maar tijdens de openingscènes van Battlestar Galactica blijkt dat de Cylons al veertig jaar lang verzuimen om deze afspraak na te komen. Logisch, dus, dat de meeste mensen niet veel meer aan de Cylons denken, aan even logisch dat de koloniale vertegenwoordiger die opeens twee geavanceerde ‘centurions’ en een erg menselijk ogende blondine ziet opdagen zo verrast is dat hij nog nauwelijks weet wat te zeggen. Een sensuele kus met de vrouwelijke Cylon later is het ruimtestation uit elkaar aan het vallen terwijl er opeens een enorm ruimteschip – een Cylon Base Star – uit het niets verschijnt.

Ondertussen inspecteert commandant William Adama (Edward James Olmos) het oude ruimteschip Galactica, een zwaar bewapende Battlestar, voor een laatste keer voor het hele gevaarte op rust mag. De relaties tussen de bemanning zijn trouwens al een tijdje gespannen: Adama en zijn zoon, elitepiloot Lee (die ook ‘Apollo’ wordt genoemd), zijn niet bepaald elkaars beste vrienden; ’s mans rechterhand, kolonel Paul Tigh (Michael Hogan) is verslaafd aan alcohol en wordt geregeld in de problemen gebracht door zijn eigen vrouw; en de beste piloot van het schip, Kara Thrace (ook bekend als Starbuck), balanceert op het randje van suïcidaal en heldhaftig. Niet verwonderlijk, dus, dat Starbuck al snel in aanvaring komt met Tigh en even mag gaan afkoelen in een cel.

Nog voor de Galactica permanent op pensioen gaat, wordt Caprica, de thuiswereld van de mensen, plotsklaps aangevallen door de Cylons, die een uitstekend gecoördineerde aanval op de koloniën hebben ingezet. Hoofdverantwoordelijke is de geniale doctor Gaius Baltar (James Callis), die in een valstrik is gelopen van 6 of 12 (Tricia Helfer), zo genoemd omdat ze het zesde model is uit een serie van twaalf Cylons die er volkomen menselijk uitzien. De blondine is erin geslaagd om Gaius te verleiden, waardoor ze hem de codes heeft kunnen ontfutselen die nodig waren om het planetaire verdedigingssysteem van de mensen kort te sluiten. Van alle slagschepen blijft enkel de Galactica onaangetast. Dat heeft ze te danken aan haar verouderde technologie, die niet eens in een netwerk is opgenomen en dus niet kan aangetast worden door de computervirussen waarmee de Cylons het verdedigingsschild van Caprica lamleggen.

De Cylons laten de ene na de andere kernbom vallen en slagen er bijna in om genocide te plegen, maar de Galactica en enkele andere koloniale schepen weten op het nippertje te ontsnappen en kiezen zelfs een nieuwe president: de onervaren secretaris van onderwijs Laura Roslin (Mary McDonnell), die besluit te verzwijgen dat ze aan het sterven is aan kanker en zo de kans krijgt om te groeien in haar rol als politicus. Onder haar bewind en onder het bevel van Adama beginnen de ongeveer 50.000 overlevenden aan boord van de koloniale schepen aan een zoektocht naar een nieuw thuis. Bestemming is de enigmatische aarde, een planeet die volgens de legenden de geboorteplaats zou zijn van de mysterieuze Dertiende Stam. Eerst moet de Galactica echter een ruimtestorm en een paar slagschepen van de Cylons trotseren om de andere schepen te kunnen ontmoeten nabij een wapenbasis.

De 13 afleveringen van het eerste seizoen dat volgde op de miniserie draaien vooral rond de politieke en menselijke gevolgen van de bijna volledige vernietiging van het menselijk ras en de persoonlijke (meestal disfunctionele) relaties tussen de verschillende bemanningsleden.

Een groot deel van de spanning – en van de cynische humor – draait rond Baltar, die voortdurend loopt te communiceren met 6 of 12, ook al is deze blonde Cylon voor niemand anders zichtbaar. Voor de oorspronkelijke 6 sterft tijdens de bombardementen op Caprica maakt ze duidelijk dat ze niet echt dood kan gaan en later komen we inderdaad te weten dat de Cylons hun persoonlijkheid en herinneringen op het moment van hun heengaan overzetten op nieuwe lichamen die zich veel verder in speciaal daarvoor uitgeruste ruimteschepen bevinden. Ook de menselijke Cylons zijn echter tastbaar, waardoor het twijfelen blijft of Gaius nu eigenlijk gek is of op een andere manier communiceert met 6 of 12. Wat vooral frappeert, is dat de wetenschapper niet veel gewetensproblemen lijkt te hebben met het feit dat hij medeverantwoordelijk is voor de bijna totale ondergang van het menselijk ras. Baltar lijkt immers veel meer bezig te zijn met het verborgen houden van de ware toedracht van wat er gebeurd is en is dan ook niet meteen van plan om te vertellen dat hij voortdurend wordt geflankeerd door een Cylon.

Ondertussen blijft Lee Adama zijn vader de schuld geven voor de dood van zijn broer, die als onervaren groentje toestemming kreeg om er met een Viper – een gevechtsjager – op uit te trekken, worstelt kolonel Tigh met zijn drankprobleem en leren we ook meer over de onstuimige liefdesrelatie die Kara ‘Starbuck’ Thrace en Lee ‘Apollo’ Adama ooit samen hadden. We krijgen te zien hoe de bemanningsleden aanvankelijk een uitputtingsslag moeten leveren tegen de Cylons, die om de 33 minuten een nieuwe aanval lanceren op de Battlestar (waardoor de piloten verplicht zijn om wakker en alert te blijven) en hoe de mensen ontdekken dat de Cylons er niet meer enkel uitzien als metalen robots, maar er ook in geslaagd zijn om het menselijk uiterlijk te repliceren. Verder wordt een van de piloten, de erg bekwame ‘Boomer’ (Grace Park) in tweede aflevering Water wakker in een opslagplaats met een bom bij zich, waarna verschillende explosies weerklinken en het schip een groot deel van haar watervoorraad verliest. Daardoor beseft Boomer dat ze wellicht een Cylon is, wat leidt tot een grote persoonlijkheidscrisis. Op Caprica volgen we dan weer verzetsstrijder Helo, die uiteindelijk ontdekt dat zijn partner, luitenant Sharon Valerii een Cylon is die precies hetzelfde uiterlijk heeft meegekregen als de Boomer die zich aan boord van de Galactica bevindt. Politiek wordt het er door de aanstelling van de voormalige terrorist Tom Zarek (Richard Hatch) als vicepresident (in aflevering 11, Colonial Day), ook niet gemakkelijker op…

Bespreking

Hoewel de oorspronkelijke serie Battlestar Galactica dateert uit 1978 en, een korte tweede reeks onder het bewind van een ander creatief team even uit beschouwing gelaten, slechts een seizoen telde, is deze sciencefictionserie nog altijd enorm geliefd. Battlestar Galactica kende en kent erg veel fanatieke fans en werd ook bij ons meerdere malen integraal herhaald. Logisch, dus, dat heel wat enthousiastelingen met een bang hart voor het scherm gingen zitten toen de serie een volledige kwarteeuw later volledig werd vernieuwd en zo een tweede leven kreeg toebedeeld. Grootste voorvechter voor een nieuwe Battlestar Galactica was de erg gedreven en sympathieke Richard Hatch, die in de reeks uit de jaren zeventig nog kapitein Apollo vertolkte. Toen de man hoorde dat Battlestar Galactica heel wat wijzigingen zou ondergaan, uitte hij al snel zijn ongenoegen, maar gaandeweg zag zelfs Hatch in wat voor geweldige serie Battlestar Galactica eigenlijk is, waarna hij zelfs werd ingelijfd om de rol van de dissidente Zarek op zich te nemen.

Hoewel de basispremisse (de mensheid wordt bijna uitgeroeid en de overlevenden verzamelen zich in enkele schepen om op zoek te gaan naar de aarde) haast onveranderd bleef, werd zowat elk ander aspect sterk veranderd. Namen als Adama, Apollo en Starbuck werden behouden, maar de rollen zelf werden volledig anders ingevuld. Zo was de relatie tussen Apollo en papa Adama in de oorspronkelijke reeks heel hartelijk, terwijl beiden in de nieuwere versie op gespannen voet met elkaar leven. De persoonlijkheid van waaghals Starbuck onderging minder wijzigingen, maar ironisch genoeg werd er nu gekozen om het personage deze keer vrouwelijk te maken. Na een ietwat aarzelend begin ontpopte Katee Sackhoff zich als een fantastische actrice, al is de dame een beetje te stevig gebouwd en te weinig aantrekkelijk om de charismatische kant die oorspronkelijk acteur Dirk Benedict wel had te kunnen overnemen.

De centurions zelf zijn robotachtig gebleven, maar zien er tegenwoordig veel slanker en gevaarlijker uit. Een grote breuk met het verleden is wel de toevoeging van menselijk uitziende Cylons. Hun bestaan is een van de zwaartepunten van de nieuwe serie en hoewel ook wij eerst onze wenkbrauwen fronsten bij dit idee, vinden we het nu een geweldig idee om deze machines ook een menselijk uiterlijk te geven, waardoor de scenaristen aan de slag konden met heel wat nieuwe subplots.

Gaius Baltar wordt niet meer geportretteerd als de kwaadaardige menselijke leider van de Cylons, maar wel als een geniale wetenschapper met een geweten dat duidelijk niet erg ver is ontwikkeld. Baltar is een neuroot die vooral zijn eigen inbreng in de verwoesting van de koloniën wil verborgen houden en bovendien volledig geobsedeerd is oor 6 of 12. Daardoor is dit personage oneindig veel interessanter geworden en de Britse acteur James Callis is telkens zo goed op dreef dat hij elke scène steelt waarin zijn personage mag schitteren. De man zorgt tegelijkertijd voor spanning en humor, een combinatie die enkel mensen als Hugh Laurie volledig onder de knie hebben.

Lee ‘Apollo’ Adama is nog steeds een beetje een grijze muis, maar door zijn moeizame dynamiek met vader Adama is dit personage heel wat boeiender geworden dan vroeger. Overigens verdient Jamie Bamber wel lof, want de man is eigenlijk een Londenaar en moet tijdens de hele serie dus moeite doen om zijn Engels accent te verbergen.

Hoewel Lorne Greene een fantastische en erg charismatische commandant Adama was, is de pokdalige Edward James Olmos nog genietbaarder in die rol. Niet omdat Greene het slecht deed – verre van – maar wel omdat Olmos moeiteloos overtuigt als een bevelhebber die tegen wil en dank verantwoordelijk wordt voor de bescherming van het gehele menselijk ras. Net als de andere personages komt Adama nu veel meer driedimensionaal over en dat komt grotendeels door de banden die hij met de andere personages heeft: de moeilijke vader-zoonrelatie met Lee, een vaderlijke affectie voor Kara Thrace, een diepgaande, jarenlange, trouwe vriendschap met kolonel Tigh (die magistraal wordt neergezet door Michael Hogan) en de aanvankelijk bijna vijandige verhouding met president Laura Roslin. Die laatste wordt gespeeld door Mary McDonnell, die ook een goede prestatie neerzet, maar die bij ons nooit veel sympathie heeft opgewekt. Om een of andere reden hebben we ons nooit kunnen identificeren met president Roslin, die naarmate de afleveringen volgen uitgroeit tot een onvervalste harde tante. Tricia Helfer heeft het iets gemakkelijker als Number Six, maar zit in dit eerste seizoen wel opgescheept met een personage dat ietwat eendimensionaal overkomt. Verder vernoemen we ook graag Aaron Douglas, die als ingenieur Tyrol steeds belangrijker wordt in de serie, en Grace Park, die nooit fantastisch maar wel voortdurend op een erg constant niveau staat te acteren.

Hoewel de ontwerpen van de ruimteschepen grotendeels die van de oorspronkelijke serie uit 1978 dupliceren (maar dan met meer details) en er vaak geknipoogd wordt naar 30 jaar geleden (kijk maar naar de verouderde telefoons en andere communicatiemiddelen binnen de Galactica), is het Battlestar Galactica van de 21ste eeuw veel donkerder, cynischer, mysterieuzer en complexer geworden. Het optimisme van de oorspronkelijke serie heeft plaatsgemaakt voor een diepgeworteld pessimisme, de propere explosies voor uit elkaar gereten piloten die levenloos doorheen de ruimte blijven zweven nadat hun gevechtsschepen verwoest zijn en de vriendschappelijke verhoudingen tussen de personages voor gespannen relaties die veel geloofwaardiger zijn dan voorheen. Er valt zeker iets te zeggen voor de ietwat naïeve, simpele portretteringen en scenario’s uit de oorspronkelijke serie, maar uiteindelijk prefereren we toch deze nieuwste incarnatie, die zowel de gruwelen van de oorlog als de gevolgen van racisme en allerlei andere menselijke thema’s veel beter in de verf zet, waardoor alles veel intenser en ingrijpender overkomt, ook al gaat dit een beetje ten koste van spannende actiescènes en ruimtegevechten. Wanneer we de verschillende schepen wel in actie zien, is dat echter een lust voor het oog: de speciale effecten zijn van een heel hoog niveau en er wordt ook rekening gehouden met de wetten van de fysica, waardoor de jagers er bijvoorbeeld niet meer uitzien alsof ze door gewone lucht aan het klieven zijn, maar stuwmotoren die naar alle mogelijke assen gekeerd zijn moeten gebruiken om van richting te kunnen veranderen. Zelfs de geluiden klinken wat doffer om de indruk te geven dat ze reflecteren wat je binnenin gooit, aangezien er buiten in een vacuüm geen percipieerbaar geluid kan zijn.

Battlestar Galactica is een erg volwassen, complexe serie, geschreven door Star Trek-veteraan Ronald D. Moore (die nog tekende voor heel wat afleveringen van Star Trek: The Next Generation, Star Trek: Deep Space Nine en Roswell) en haast perfect geregisseerd door groentje Michael Rymer.

Een van de beste series van de laatste jaren? Zeker weten! ****1/2

Extra’s

Het gaat hier om 4 Blu-rayschijfjes die samen alle afleveringen van de miniserie en het eerste seizoen bevatten. Een dergelijke box schreeuwt natuurlijk om bonusmateriaal en daarin stelt Battlestar Galactica: Seizoen 1 + miniserie geenszins teleur.

Een van de leukste extra’s bestaat uit een Behind the Scenes-gedeelte van 8 minidocumentaires. Change Is Good handelt over wat er zoal verandert is sinds de oorspronkelijke serie, Now They’re Babes is een typisch Amerikaans filmpje over de vrouwen uit Battlestar Galactica, The Cylon Centurion bekijkt de nieuwe robots en de computergegenereerde graphics die nodig zijn om hen te animeren van dichterbij, The Doctor Is Out (of His Mind) gaat over de relatie tussen Baltar en Number Six en over hoe de scènes waarin de Cylon enkel in Baltars geest verschijnt werden gefilmd, Future/Past Technology toont allerlei voorwerpen en schepen, Production gaat dieper in op de sets, Visual Effects op de speciale effecten voor de ruimteschepen en Epilogue sluit alles mooi af.

Verder zijn er verwijderde scènes uit elke aflevering, goed voor ongeveer een uur aan extra materiaal. Daarin valt vooral op dat de nieuwe versie van Boxie – in de oorspronkelijke serie een erg populair, jong personage dat overal gevolgd werd door een soort mechanisch knuffeldier – volledig werd verwijderd. Jammer, al ziet deze Boxie er een stuk minder sympathiek uit dan de oude.

Er is ook een langere, behoorlijk interessante documentaire en een hele reeks audiocommentaren. Zowel de pilootaflevering als Bastille Day, Act of Contrition, You Can’t Go Home Again, Tigh Me Up, Tigh Me Down, The Hand of God, Colonial Day en Kobol’s Last Gleaming: Part 1 is beluisterbaar met commentaar van de filmmakers, al is het wel spijtig dat geen van de acteurs op de geluidsband te horen is.

Exclusief aan deze Blu-rayversie is ook The Oracle, een coole interface waarmee je allerlei informatie rond de hoofdpersonages en schepen van Battlestar Galactica tevoorschijn kunt toveren. De U-Control is zoals steeds een leuke toevoeging en is beschikbaar als ‘picture-in-picture’-documentaire met interviews die je tegelijkertijd met de miniserie kunt doen lopen. Meestal verstoort U-Control de kijkervaring en ook deze keer is dat zo, maar wie de miniserie al gezien heeft, zal dit zeker een welkome toevoeging vinden. ****

Technische details

Het eerste seizoen van Battlestar Galactica werd opgenomen via digitale HD, maar voor de voorafgaande miniserie werd een speciale soort film gebruikt en het verschil tussen beide formaten is dan ook duidelijk zichtbaar. Er werd gefilmd in een soort documentairestijl die perfect past bij deze serie, al zullen de somtijds bibberende beelden niet iedereen liggen. Verder werd het beeld opzettelijk korreliger gemaakt. Een goede beslissing, als je het ons vraagt, want dit draagt zeker bij tot de (vrij donkere) sfeer die de hele serie doordrenkt. Het 1.78:1-beeld komt het best tot zijn recht in de eigenlijke serie en ook het geluid komt daarin net iets duidelijker uit de verf. Wanneer de personages fluisteren (en dat doen ze vaak) moet je soms wel de oren spitsen, maar de vele geluiden klinken duidelijk en vooral de geluidseffecten zitten goed in de dts-HD- en Dolby Digital-mix. Weinig op aan te merken, dus.

TECHNISCHE FICHE

• Regie: Michael Rymer
• Scenario: Glen A. Larson (eerdere teleplay), Ronald D. Moore, Glen A. Larson
• Productie: Harvey Frand
• Cinematografie: Joel Ransom
• Muziek: Richard Gibbs
• Montage: Dany Cooper

ARTISTIEKE FICHE

• Edward James Olmos
• Mary McDonnell
• Katee Sackhoff
• Jamie Bamber
• James Callis
• Tricia Helfer
• Callum Keith Rennie
• Grace Park
• Michael Hogan
• Matthew Bennett
• Paul Campbell
• Aaron Douglas

****1/2