Dvd-bespreking: Battlestar Galactica - Seizoen vier

Het vierde en laatste seizoen van 'Battlestar Galactica' bevat de laatste 20 afleveringen. 'Razor', de tv-film die ook wel wordt gezien als de eerste twee episodes van deze vierde jaargang, ontbreekt, maar verder werd alles aangevuld met erg interessant bonusmateriaal.

Het verhaal

Aan het einde van het derde seizoen van Battlestar Galactica zagen we hoe Kara ‘Starbuck’ Thrace (Katee Sackhoff) nog bleek te leven, nadat iedereen had aangenomen dat ze samen met haar Viper ontploft was. Het vierde seizoen opent dan ook met heel wat verwarring, vooral wanneer het erop begint te lijken dat Starbuck wel degelijk gestorven is. Hoewel er tussendoor niet veel aandacht wordt besteed aan Kara’s ogenschijnlijke verrijzenis, wordt het wel al snel duidelijk dat haar ‘voortbestaan’ heel wat impact zal hebben op hoe Battlestar Galactica verder zal evolueren… en eindigen.

Minstens even belangrijk is het feit dat vier bekende gezichten aan boord van de Galactica tijdens het vorige seizoensslot hebben ontdekt dat ze eigenlijk Cylons zijn. Terwijl de ene daar sneller vrede mee leert nemen dan de andere, leidt de keuze om hun ware aard geheim te houden ook tot een erg dramatische gebeurtenis die bovendien (bijna) zware repercussies zal hebben voor het verloop van de laatste, dubbele aflevering. De identiteit van de laatste Cylon der ‘Final Five’ wordt pas later in het seizoen onthuld en is van iets minder groot belang, ook al gaat het om een van de twee Cylons die de andere modellen hebben gecreëerd.

Verder heeft de aan kanker lijdende president Laura Roslin (Mary McDonnell) zich nog meer teruggetrokken van het openbare leven. Haar humeurschommelingen worden meermaals in de verf gezet, terwijl Lee ‘Apollo’ Adama (Jamie Bamber) beroep doet op advocaat Romo Lampkin (Mark Sheppard) om een waardige vervanger te vinden. Hoewel Lampkin tussendoor erg ongeloofwaardig uit de hoek komt, moet Apollo uiteindelijk concluderen dat hij de enige is die de leidersmantel met enige autoriteit kan dragen. Ook Gaius Baltar (James Callis) begint zich overigens steeds meer als een herder te zien, ook al weet hij zelf niet goed hoe hij de zaken moet aanpakken nu hij een beetje tegen zijn wil door een deel van de bemanning als een profeet van God wordt beschouwd. Baltar beseft dat hij zich in een positie bevindt waar hij weinig affiniteit mee heeft en het is dan ook ontnuchterend om te zien hoe zijn volgelingen hem lange tijd – ondanks enkele chaotische interventies van Baltar zelf – blindelings blijven vertrouwen.

Terwijl al dit aan het gebeuren is, probeert Starbuck admiraal Adama (Edward James Olmos) te overtuigen dat ze de aarde kan vinden. Kara is er immers van overtuigd dat de Galactica zich bij elke sprong door de ruimte verder verwijdert van de juiste coördinaten, maar lijkt haast geobsedeerd te zijn met de zoektocht naar de mysterieuze thuisplaneet van de Dertiende Stam, waardoor haar pleidooi eerst op ongeloof en onbegrip wordt onthaald. Uiteindelijk laat Adama haar echter toe om aan het roer te staan van een verkenningsschip, de Demetrious. Starbucks gedrevenheid blijkt echter een doorn in het oog te zijn van haar bemanning, wat uiteindelijk tot een muiterij leidt. Eenmaal terug aangesloten bij de vloot, wendt de dissidente politicus Tom Zarek (Richard Hatch) de ontevredenheid van de bemanningsleden aan om een grootscheepse revolutie te starten…

Bespreking

Het vierde en allerlaatste seizoen van Battlestar Galactica kent enkele grootse momenten, maar vormt tegelijkertijd de meest onevenwichtige jaargang van de hele serie, waardoor het veel oudere Babylon 5 over de hele lijn bekeken uiteindelijk als overwinnaar voor de titel ‘beste sf-reeks ooit’ uit de hoek komt. Dat betekent echter niet dat deze laatste 20 afleveringen niet de moeite waard zijn. Integendeel, zelfs: enkele scènes horen tot het beste wat we al van superbrein Ronald D. Moore gezien hebben. Een greep uit het aanbod: de afloop van de muiterij aan boord van de Demetrious, de hele daaropvolgende opstand, geleid door Tom Zarek, de dramatische beslissing die een van de Final Five neemt om haar ware aard verborgen te houden, de dood van enkele bekende personages, de woede- en wanhoopsuitbarstingen van admiraal Adama, het moment waarop Starbuck haar eigen foto toevoegt aan de muur waarop de afbeeldingen van de overledenen prijken, het groeiende geweten van Baltar, de ‘burgeroorlog’ tussen de twee verschillende facties binnen de Cylons, de manier waarop de Cylons omgaan met hun eigen dood (of verrijzenis) en het uiteindelijke afscheid van enkele bekende gezichten in het driedelige slot, Daybreak, dat sterk doet denken aan het einde van The Lord of the Rings.

Tegenover de memorabele momenten staan jammer genoeg enkele minder geslaagde ontwikkelingen. Zo komt Baltar niet elke keer even intrigerend uit de hoek als vroeger, neemt de tot dan toe erg ‘coole’ Lampkin een aantal erg ongeloofwaardige beslissingen, blijft Apollo soms centraal staan in een aantal minder interessante subplots en leidt de stijgende nadruk op religieuze elementen af van waar de serie in het begin om draaide. Persoonlijk hadden we graag een minder godsdienstige invalshoek gezien en vinden we dat de twee schijnbaar onverenigbare geloofssystemen tussen de Cylons (monotheïsme) en de mensen (pantheïsme) te vaak centraal worden gesteld in de verhaallijn. Dat ook Starbuck daar heel sterk bij wordt betrokken, is een ongelukkige beslissing van de makers, die daarvoor van sommige fans echter ook lof mochten ontvangen.

Ondanks enkele minder goede momenten en afleveringen, blijven de personages en hun emoties centraal staan. Dat enkele bemanningsleden – zoals navigator Felix Gaeta (Alessandro Juliani) – tijdens de loop van dit seizoen sterk (d)evolueren, benadrukt nog eens dat Moore als weinig anderen weet hoe hij driedimensionale figuren moet neerzetten.

Een ding is zeker: het drie episodes tellende, extra lange slot, Daybreak, mocht en zal op de meest uiteenlopende reacties rekenen. Aan de ene kant bevatten de drie afleveringen enkele ijzersterke, erg emotionele momenten, aan de andere kant is de hele premisse volledig ongeloofwaardig. Zonder al teveel te willen verklappen: Lee Adama maakt uiteindelijk een erg vergaande beslissing en weet zelfs zijn vader haast moeiteloos te overtuigen van zijn gelijk. Het is een bizarre zet, aangezien de overlevenden van de Twaalf Kolonies ten gevolge hiervan volledig onbeschermd, kwetsbaar en – vooral – onwetend achterblijven. Wie zijn geschiedenis vergeet, kan daar nochtans niet uit leren, en dus kunnen we moeilijk geloven dat deze demarche ook maar enige kans heeft om het gewenste effect te bekomen… Een punt dat nog extra wordt benadrukt door de serie zelf, aangezien de fictieve versies van Baltar en Number Six (Tricia Helfer) nog even mogen komen opdraven voor een volledig overbodige epiloog die alle subtiliteit waarmee de serie tot dan toe was opgebouwd in een keer wegvaagt. Ook de vele flashbacks zijn niet altijd even nuttig, al verdient deze poging om de cirkel volledig rond te maken wel een kleine pluim. Overigens is er wel degelijk een connectie tussen onze eigen mythologieën en het lot van de kolonisten wier levenswandel we al vier seizoenen volgen.

Battlestar Galactica mag dan een beetje ongeloofwaardig eindigen, de sterke punten compenseren de zwakkere momenten ruimschoots, waardoor deze serie zich waarschijnlijk voor altijd bij de absolute top mag nestelen.

****

Extra’s

De acht dvd’s die samen het volledige vierde seizoen van Battlestar Galactica bevatten werden volgepropt met bijwijlen erg boeiend bonusmateriaal. Natuurlijk zijn er de – vaak heel verhelderende – audiocommentaren, maar ook de minidocumentaires mogen er zeker wezen, terwijl er eveneens veel te beleven valt in de verwijderde scènes. Zo ontbreekt de hele verhaallijn van hoe Adama en Tigh elkaar leerden kennen in de serie, maar kan je alle scènes dankzij de toevoeging van dit bonusmateriaal toch zien. Wel is het jammer dat de ‘webisodes’ die via het internet toegankelijk zijn niet werden toegevoegd. Wie alles bekijkt, krijgt echter een heel goed beeld van wat er zich zoal achter de schermen afspeelde, met als hoogtepunt het ‘manifest’ dat voorin het script werd toegevoegd en verschillende acteurs – waaronder Edward James Olmos zelf – over de streep trok. Dat manifest was oorspronkelijk bedoeld als promotietekstje, maar bleek zo inspirerend te werken dat acteurs die weinig voeling hadden met de oorspronkelijke sf-reeks toch de moeite deden om verder te lezen. Verder is het ook leuk om de twee Britse acteurs – Jamie ‘Apollo’ Bamber en James ‘Baltar’ Callis naast elkaar te zien voor een interview. Hoewel Callis natuurlijk zijn Engels accent gebruikt in de serie, spreekt Bamber met een Amerikaanse tongval en dan is het wel eens grappig om hem gewoon Brits te horen spreken, net zoals Hugh Laurie dat doet als hij niet in de rol van Gregory House moet kruipen. Bedankt, Universal, voor de leuke extra’s!

****

Technische details

Hoewel de Blu-rayversies van de eerste seizoenen er beter uitzien, is er weinig aan te merken op de dvd-transfer van de vierde jaargang. Het 16:9-formaat is heel wat minder indrukwekkend dan op Blu-ray en hetzelfde geldt voor het 5.1-geluid, maar toch krijgen we nog steeds knappe kleuren, die wel eens variëren volgens regisseur, verhaallijn en sfeer, en stevige geluidseffecten. Ook nog even onze complimenten voor de componisten, wier bijdrage vooral van erg groot belang is voor de laatste drie afleveringen.

Technische fiche

• Regie: Michael Rymer e.a.
• Scenario: Ronald D. Moore, David Weddle, naar een oorspronkelijk idee van Glen A. Larson
• Productie: Harvey Frand, Ron French, Michael Rymer e.a.
• Cinematografie: Stephen McNutt
• Muziek: Bear McCreary
• Montage: Michael O’Halloran, Julius Ramsay, Andrew Seklir

Artistieke fiche

• Edward James Olmos
• Mary McDonnell
• Katee Sackhoff
• Jamie Bamber
• James Callis
• Tricia Helfer
• Callum Keith Rennie
• Grace Park
• Michael Hogan
• Matthew Bennett
• Paul Campbell
• Aaron Douglas

****1/2