Arnold Schwarzenegger: Het Gouverneurschap

17 november 2003 werd de Oostenrijker en Republikein Arnold Schwarzenegger door middel van een speciale 'recall election' gekozen tot gouverneur van de staat Californië. Drie jaar later werd ''the Governator'' opnieuw gekozen. Hoe kwam het, dat Schwarzenegger zo goed viel bij de Amerikaanse kiezer en wat is zijn staat van dienst als gouverneur?

Politiek

In 2003 besloot Arnold om het in de politiek te wagen. Schwarzeneggers politieke kijk is welbekend, omdat hij, in tegenstelling tot nagenoeg de rest van de filmindustrie, een republikein is. Tijdens een toespraak in 2004 legde Arnold uit, dat het de voormalige Amerikaanse president Nixon was, die van hem een republikein maakte, door een indrukwekkende toespraak te houden over zijn politieke visies. Arnold werd pas echt bekend als een republikein tijdens de presidentiële verkiezingen in 1988, toen hij Bush Senior tijdens een campagne bijstond. Schwarzeneggers eerste politieke baan was het voorzitterschap over de 'President's Council on Physical Fitness and Sports'. Hij bleef dit van 1990 tot 1993.

Kandidaat Gouverneurschap
Op 6 augustus 2003 maakte Arnold Schwarzenegger tijdens een tv-show bekend, dat hij zich kandidaat zou gaan stellen voor het gouverneurschap van Californië. Daardoor kreeg hij meteen landelijke bekendheid, maar hij moest wel eerst de net verkozen gouverneur, de democraat Gray Davis, verslaan. Dit kon alleen door middel van een zogenaamde 'recall election'. Deze vorm van verkiezing kan alleen plaatsvinden als twaalf procent van het aantal kiezers dat bij de vorige verkiezing zijn stem heeft uitgebracht, een petitie aantekent voor het houden van een recall election. Schwarzenegger stelde het gebrek aan leiderschap van Gray Davis en de slecht gaande Californische economie aan de orde. Enkele dagen voor de verkiezing raakte Schwarzenegger in opspraak door beschuldigingen van vroeger seksueel misbruik en van sympathieën voor Adolf Hitler. Schwarzenegger reageerde hierop afwisselend door soms met boze, dan weer verontschuldigende of humorvolle reacties bij de kiezers de beschuldigingen naar de achtergrond weten te praten. Door zijn bekendheid lukte het Schwarzenegger echter toch om een recall election te houden: Op 7 oktober 2003 koos 55,4% van de kiezers voor een recall. Daarvan koos vervolgens 48,6% voor Schwarzenegger als opvolger. In totaal kreeg hij 1,3 miljoen stemmen. Schwarzenegger versloeg daarmee de democraat Cruz Bustamante, die 30% minder stemmen behaalde dan hem. Schwarzenegger was hiermee de eerste gouverneur van Californië die niet in de Verenigde Staten geboren was, sinds 1862.
In het begin van zijn gouverneurschap had Schwarzenegger veel succes: hij herriep de onpopulaire toename van de wegenbelasting en verbood de uitgave van rijbewijzen aan illegalen. Later werd Schwarzenegger echter steeds meer tegengewerkt. Dit kwam vooral, omdat hij politiek erg rechts was en weigerde om met de democraten samen te werken. Hij weigerde het homohuwelijk voor Californië goed te keuren en legde zijn staat in een referendum een conservatief programma voor waarin de invloed van vakbonden zou worden beknot, de uitgaven van de staat zouden worden begrensd, en het simpeler zou worden om onderwijzers en verpleegkundigen te ontslaan. Ondanks de dure campagne die miljoenen dollars koste werden alle vier de maatregelen die Schwarzenegger steunde afgewezen. Mede door deze enorme nederlaag leek de toekomst van Schwarzenegger eind 2005 alweer voorbij.

Verkiezing

Met de volgende verkiezing voor gouverneur in zicht, nam Schwarzenegger het advies van zijn adviseurs aan om zijn koers te wijzigen naar het politieke midden. Daarop nam Schwarzenegger een democraat, Susan Kennedy, aan als hoofd van de staf. Arnold begon steeds meer de steun en samenwerking van de democraten te zoeken en vermeed zo veel mogelijk om openbaar gezien te worden met president Bush; hij snoerde zijn conservatieve achterban de mond. Zijn politiek veranderde dramatisch van inhoud: hij begon Californië te overspoelen met progressieve initiatieven. Deze verandering bleef niet bij de kiezer onopgemerkt. Linkse activisten begonnen zijn zijde te kiezen en minderheden, die traditioneel democratisch kiezen, zagen ook meer in zijn politieke visies. Daarnaast had Schwarzenegger nog steeds een grote aanhang door zijn bekendheid en de waardering van de kiezers dat Arnold zijn tegenstanders ontregelde. Dit zorgde ervoor dat Arnold Schwarzenegger op 7 november 2006 herkozen werd als gouverneur van Californië. Schwarzenegger won de verkiezing van de democraat Phil Angelides met 56% van de stemmen tegen 38,9% van de stemmen.

Politieke visies

De politieke visies van Arnold leunden steeds meer de kant van de democraten op. Schwarzeneggers politiek richtte zich nu vooral op het verbeteren van de economie en de gezondheidszorg en het beschermen van het milieu: zaken die normaal gesproken juist meer op de agenda van de democraten staan, dan op die van de republikeinen. Op het gebied van economie zorgden zijn belastingmaatregelen ervoor dat Californië behoed werd voor faillissement en versterkten ze de economie. Schwarzenegger verhoogde het minimum loon met bijna een derde en zorgde voor een daling van het aantal werkelozen: zijn politiek zorgde voor 68,000 nieuwe banen.

Groener Milieu

Een groener milieu is iets waar Schwarzeneggers ondertussen symbool voor staat. In het begin van zijn gouverneurschap kreeg hij veel kritiek te verduren omdat hij in de zeer milieuvervuilende Hummer reed. Daarop heeft hij twee van zijn vier Hummers de deur uit gedaan en een andere op biobrandstof laten rijden. De belangrijkste vooruitgang in zijn milieubeleid was het tekenen van een tweepartijdige overeenkomst in 2006 om de broeikasgasuitstoot van Californië te verminderen. Met de nieuwe klimaatwet wil Californië de uitstoot van broeikasgassen in 2020 met een kwart hebben teruggebracht, tot het niveau van 1990. De zwaarste vervuilers, zoals elektriciteitsmaatschappijen, worden gedwongen de nieuwe maatregelen toe te passen. Ook worden ze verplicht regelmatig te rapporteren over hun vorderingen. Californië was hiermee de eerste Amerikaanse staat die harde maatregelen neemt tegen de uitstoot van broeikasgassen en Schwarzenegger gebruikte deze vooruitgang ook als paradeplaatje van zijn beleid. Ook zorgde Arnold voor enorme investeringen in schone technologie en alternatieve energiebronnen. Maar Schwarzenegger ging zelfs nog verder. Hij wilde een aantal regels opstellen die de uitstoot van auto's aan banden zou leggen. Echter, op 19 december 2007 kwam de uitspraak waarin Californië de benodigde vrijstelling voor eigen milieuwetgeving werd geweigerd, omdat regels die per staat verschillen een onoverzichtelijke situatie op zouden leveren. De staat Californië klaagde hierop de Amerikaanse regering aangeklaagd. Minstens zestien andere staten zullen zich naar verwachting bij Californië aansluiten in de rechtszaak.

Gezonheidszorg

Ook gezondheidszorg werd een belangrijk punt op Arnolds agenda. Schwarzenegger begon een campagne om de farmaceutische industrie te dwingen de medicijnkosten voor de laagst betaalden naar beneden te brengen. Daarnaast gebruikte Arnold zijn achtergrond als een internationaal erkende atleet om gezondheid en fitness weer een hoge prioriteit te maken: Hij tekende een wetsvoorstel waardoor de voedselstandaard van de Californische scholen een van de meest progressieve van het land werden en promootte gezonde gewoontes.

‘Health Care Security and Cost Reduction Act’

Schwarzenegger stelde zelfs een plan samen: de zogenaamde ‘Health Care Security and Cost Reduction Act’. Doel van het plan is de inwoners van Californië verantwoordelijk maken voor hun eigen gezondheid door ze zich te laten aansluiten bij een gezondheidsverzekering. Punten in het plan zijn o.a. het ervoor zorgen dat de Californiër niet uitgesloten kan worden bij een gezondheidsverzekering, het bieden van meer keuze tussen de verschillende gezondheidsverzekeringen en het gebruiken van subsidies om de verzekeringen meer betaalbaar te maken voor de Californiërs. Tenslotte heeft Schwarzenegger ook oog voor de infrastructuur door middel van het zogenaamde ‘Strategic Growth Plan’, dat voor een drastische verhoging van de overheidsinvesteringen in de infrastructuur zorgt. Het verdere verloop van Schwarzeneggers gouverneurschap lijkt duidelijk: naar alle waarschijnlijkheid zal hij de progressieve sociale koers die hij voor het einde van zijn eerste termijn heeft ingeslagen blijven volgen. Dit houdt dus in nog meer initiatieven voor een groener milieu, blijvende investeringen in de gezondheidszorg en de infrastructuur, maar vooral het versterken van de economie. Wat Schwarzenegger na zijn gouverneurschap wil gaan doen is nog onduidelijk. Sommigen speculeren dat het zijn droom is om in de voetsporen van zijn grote voorbeeld Ronald Reagan te treden, die ook ooit eerst als Hollywood-ster is begonnen, zich opwerkte tot gouverneur van Californië is uiteindelijk president werd. Echter, voor Schwarzenegger zit zo’n promotie naar Washington er niet in. In de Verenigde Staten zijn twee publieke ambten uitgesloten voor genaturaliseerde Amerikanen: het vice-presidentschap en het presidentschap.

Arnold Schwarzenegger gebruikte zijn bekendheid als Hollywood-ster en zijn manier van zijn tegenstanders te ontregelen om kiezers achter zich te scharen en zo het gouverneurschap van Californië te bereiken. Hij begon zijn periode als gouverneur erg rechts en conservatief, maar toen bleek dat dit hem te veel tegenstand opbracht en met een herkiezing nabij, sloeg Arnold een nieuwe politieke koers in: een progressieve sociale koers, waarin hij toenadering en samenwerking zocht tot de democraten en waarin hij typisch democratische belangen als ingrijpen in de economie, een groener milieu en een betere gezondheidszorg vooropstelde. Zijn verplaatsing naar het politieke midden leverde hem veel bondgenoten en kiezers op, waarop hij voor de tweede keer gekozen werd als gouverneur van Californië. Schwarzenegger heeft ervoor gezorgd dat de economie van Californië grotendeels herstelde en heeft veel bereikt op gebied van milieu, wat er voor zorgde dat Californië nu een van de leidende staten is in het beperken van broeikasgasuitstoot en het investeren in schone technologie en alternatieve energiebronnen. Het ziet er naar uit dat Arnold deze koers zal blijven volgen tot het eind van zijn tweede ambtstermijn.