Wat is typecasting?

Typecasting komt nogal eens voor en betekent dat een acteur of actrice sterk geassocieerd wordt met een type wat hij of zij gespeeld heeft. Dit kan op verschillende manieren vorm krijgen.

Typecasting

Typecasting is een Engels begrip wat inmiddels wereldwijd wordt toegepast als een acteur of actrice automatisch door de kijkers wordt geassocieerd met een bepaalde figuur of type rol. De acteur of actrice kan door het jarenlang in een bepaalde rol te spelen niet meer van het imago afkomen, ook als deze enig moment een ander type rol gaat spelen. In Nederland is Joop Doderer daar een goed voorbeeld van. De man speelde jaren Swiebertje en ook toen hij in Engeland andere rollen ging spelen, was hij toen hij terugkeerde nog steeds Swiebertje voor velen.

In de Verenigde Staten is Peter Falk zo’n figuur die vele rollen op zijn naam heeft staan, maar door jarenlang de karakteristieke Columbo te spelen, werd hij enig moment automatisch gekoppeld aan het smoezelige mannetje met de te grote regenjas die de naïeveling speelde, maar eigenlijk iedere moord wist op te lossen.

Type rollen
Typecasting ontstaat niet altijd door een rol lang te spelen, want menig filmacteur heeft er ook last van terwijl hij of zij altijd verschillende rollen speelt. Zo is actrice Jennifer Aniston altijd de lieve, ietwat naïeve romantisch vrouw die hunkert naar een relatie en liefde om haar heen. Ze speelt in een groot aantal “lichte” films, met eigenlijk allemaal dezelfde ondertoon en dus wordt Jennifer met dit type vrouw geassocieerd.

Daarentegen is actrice Jodie Foster lange tijd als de sterke vrouw die alles alleen voor elkaar krijgt, neergezet in verschillende rollen. Of ze de zelfbewuste en ambitieuze FBI agente speelt, de moeder die voor haar kind vecht of de standvastige schooljuffrouw in Siam ten tijde van de Engelse overheersing.

De Nederlander Rutger Hauer had in Nederland al vele mooie rollen op zijn naam staan, maar toen hij de oversteek naar de Verenigde Staten maakte, kwam hij in eerste instantie alleen in de rol van de slechterik terecht. Mogelijk deels door zijn accent van toen, maar ook omdat de blonde held met zijn herkenbaar gezicht mooi paste in het plaatje naast de “goodguy”.

Reden

Acteurs en actrices zijn na jarenlang ploeteren om bekend te worden enig moment blij dat ze aan de bak komen en als de film of serie dan een succes blijkt is het financieel heel aantrekkelijk om een dergelijke figuur langer te spelen. Daarnaast wordt het, hoe langer je een bepaalde rol of type rol speelt, steeds moeilijker om voor andere soorten rollen gevraagd te worden. De meeste regisseurs zijn bang een dergelijk iemand voor een andere rol te vragen, omdat de verkeerde indruk mogelijk gewekt wordt.

Patroon doorbreken?
Acteurs en actrices die dit doorbroken hebben zijn overigens niet talloos. Al Pacino speelde immers verschillende keren zijn rol in de Godfather, maar wist los te komen van het imago van de Maffiabaas en zetten verschillende mooie rollen neer.
Harrison Ford had ook de nodige heldenrollen op zijn naam, maar zijn komische talent kon hij in andere rollen laten prevaleren en daarmee doorbrak ook hij het patroon.

Voor degene waar het daarna niet voor de wind is gegaan is bijvoorbeeld Joan Collins, die in de serie Dynasty de “uberbitch” speelde, maar de rollen die ze daarna speelde hadden weinig om het lijf. Zo ook Larry Hagman in zijn rol als JR Ewing, terwijl de man voor deze rol toch al de nodige aardige films op zijn naam had gezet, werd hij door Dallas “geplakt” aan de rol van JR.
Jim Carrey zal niet snel in een niet komische rol stappen en als hij dit al doet, is het maar de vraag of het publiek het pikt. Men gaat immers voor Jim naar de bioscoop om te lachen.

Andere acteurs en actrices hangen er een beetje tussenin. Zoals acteur Keanu Reeves die uiteenlopende rollen op zijn naam heeft staan, maar niet snel van het imago afkomt als The One in the Matrix en zijn heldenrollen zoals in Speed. Dit soort films behoort in ieder geval financieel tot zijn grootste successen.
De fraaie Catherina Zeta Jones wordt vaak gecast voor de “mooie vrouw” in wat voor film ze ook speelt. Dit terwijl er genoeg fraaie actrices de minder mooie vrouw spelen. Denk hierbij aan Renee Zellweger en Charlize Theron.

Tenslotte

Het is aan de acteur of actrice zelf om vol voor een ander type rol te gaan en de ene keer pikt het publiek dit en de andere keer niet. Als je het je financieel kunt veroorloven en geen “love junkie” bent die alleen bij iedere rol aanbeden wilt worden, kan zo’n proces mogelijk enig moment doorbroken worden. Gelukkig zijn er ook genoeg acteurs en actrices die er niet mee zitten en het prima vinden om tot in lengte van dagen geassocieerd te worden met hun succesrol.

Van de meeste acteurs en actrices zijn via de Hollywood special biografieën te lezen, o.a.:
Biografie Al Pacino
Biografie Rutger Hauer
Biografie Catherina Zeta Jones
Biografie Keanu Reeves
Biografie Jim Carrey
Biografie Jennifer Aniston