Transponeren kun je leren

Als je een C op een bes-klarinet speelt, klinkt deze anders dan een C op een piano. Dat betekend dat sommige instrumenten anders klinken dan dat er uit hun notatie blijkt. Om deze instrumenten toch samen te laten spelen, moet je de noten eerst transponeren. Daarover lees je alles in dit artikel.

Verschillende stemmingen

Niet alle instrumenten klinken hetzelfde als er uit hun notatie blijkt. Om deze instrumenten toch samen te kunnen laten spelen zonder dat het vreemd klinkt, moet je de verschillende partijen eerst transponeren. Voordat je daarmee kunt beginnen, is het belangrijk om eerst te weten welke stemmingen de instrumenten hebben. Hier vind je een lijst met verschillende bekende instrumenten en hun stemming;

C-instrumenten:

• piccolo
• dwarsfluit
• hobo
• fagot
• trombone
• strijkinstrumenten
• harp

Bes-instrumenten:

• bes-klarinet
• sopraansaxofoon
• trompet
• cornet
• bugel
• bariton
• tenortuba

Es-instrumenten:

• es-klarinet
• es-cornet
• althoorn
• bastuba
• altsaxofoon

F-instrumenten:

• althobo (engelse hoorn)
• hoorn (waldhoorn)

G-instrument:

• altfluit

Transponeren

Om de instrumenten op de goede toonhoogte te krijgen, volgen bepaalde regels:

• C-instrumenten: klinken als hetgeen genoteerd staat.
• Bes-instrumenten: een grote secunde (g2, hele toon) omlaag zetten.
• Es-instrumenten: een kleine terts (k3) omlaag of een grote sext (g6) omhoog zetten.
• F-instrumenten: een reine kwint (r5) omhoog zetten.
• G-instrument: reine kwart (r4) omhoog zetten.

Wel zijn er een aantal instrumenten die een oktaaf hoger of lager klinken dan dat er op de notenbalk genoteerd staat. Dit is bijvoorbeeld de piccolo. (een oktaaf omlaag zetten)

Om ervoor te zorgen dat de noten die verschillend gestemde instrumenten hetzelfde klinken moet je transponeren. Om dit te doen, moet je eerst weten wat de stemming van het instrument waarvan je de muziek gaat transponeren is voordat je begint. Dit voorkomt fouten en werkt gemakkelijk. Als je de transponeerregels goed opvolgt, heb je het transponeren in een mum van tijd onder de knie. © 2008 Annapaulowna, gepubliceerd in Instrumenten (Muziek en Film) op 25-05-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Annapaulowna is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Fruit: Bessen (zacht fruit): Een bes is een kleine, ronde, ovale of langwerpige vrucht, die meestal groeit op bomen en struiken en eetbaar, oneetbaar of giftig is. Wij behandelen alleen de eetbare en gangbar…
• Het klein Orkest: In de jaren tachtig maakte de band Het klein Orkest korte tijd furore met een aantal hits, waaronder 'Koos Werkeloos', 'Laat mij maar alleen' en het onvergetelijke 'Over de muur'. De Utrech…
• Puree van blauwe bes en peer: Een gezond recept en vers fruit voor uw kindje, van 4-6 maanden. Goed voor 3 babyporties en 1 volwassenenportie.
• De klarinet, een houten blaasinstrument: De klarinet is een houten blaasinstrument met kleppen en een rietje. De klarinet is ontstaan aan het eind van de 17e eeuw, vanuit een ander instrument dat alleen de l…
• De blauwe bes als geneesmiddel: Samen met de aardbei behoort de blauwe bosbes tot de gezondste fruitsoort. Zoals de meeste andere vruchten, beschikt ook de blauwe bosbes over genezende krachten. Zo is deze b…