De rechte fluit

Een rechte fluit, is een type fluit die bespeeld wordt door de lippen aan de opening van de bovenkant van de pijp te plaatsen en het instrument aan te blazen. Het instrument bevat meestal twee of drie vingergaten, maar ook rechte fluiten zonder vingergaten of met meer zijn terug te vinden. Deze soort fluit is één van de oudste. Hoogstwaarschijnlijk is de reden hiervoor te vinden in het feit dat het relatief eenvoudig is om zo'n fluit te maken.

Geschiedenis

Deze fluiten kunnen teruggevonden worden tot in het Stenen tijdperk. Veel weten we niet over de oudste fluiten, omdat deze uit vergankelijke materialen gemaakt werden. Sommige vondsten, zoals de fluit die hier afgebeeld staat, geven ons toch een beeld over de toenmalige instrumenten. Meer leren we uit afbeeldingen, die terug te vinden zijn op aardewerk, muurschilderingen (bijvoorbeeld inde Romeinse fresco's), schilderijen, enzovoort.

Modernere soorten rechte fluiten zijn gangbaar in de volksmuziek. Zo heb je de houten kernspleetfluiten uit Afrika, de Ujusini uit Bolivia, metalen rechte fluiten uit Hongarije, en de shakuhachi, uit bamboe van Japan.

Door de evolutie van het bouwen van steeds meer krachtiger klinkende instrumenten, is het maken en gebruiken van de rechte fluit tegenwoordig achterwege gebleven.

Het bespelen

Het bespelen van de fluit verschilt ook van instrument tot instrument. In grote lijnen kan men toch spreken van twee verschillende technieken. De ene techniek laat de fluit op de kin rusten, en wordt het instrument van de bovenkant van het aan te blazen gat van de fluit. De andere manier laat de fluit op de onderste lip rusten. Op beide manieren worden de lippen wel strak aangespannen, en word de lucht over de rand heen geblazen.

De bouw

De materialen waaruit ze gemaakt zijn kunnen sterk verschillen. Zo zijn er rechte fluiten uit been, bamboe, hout, hoorn en soms ook metaal.

Het mondgat van deze fluiten kan eveneens van vorm verschillen. Zo had je fluiten zonder inkerving in de rand, andere met een rechthoekige inkerving, nog andere met een driehoekige, en ook in de vorm van een halve cirkel. Langs deze inkerving werd dan geblazen om de rechte fluit te bespelen. Dikwijls combineerde men verschillende rechte fluiten, die men als één instrument bespeelde. Meestal waren het ook effectief twee verschillende fluiten die tegelijkertijd werden bespeeld. © 2008 Bartje, gepubliceerd in Instrumenten (Muziek en Film) op 23-06-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Bartje is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De bekfluiten, een verzamelnaam voor fluiten: De bekfluit is een algemene term voor veel verschillende soorten fluiten die een mondstuk bevatten om het bespelen te vergemakkelijken. Een scherpe rand in het m…
• Het bezweren van slangen: Dit artikel gaat over het bezweren van slangen: hoe slangenbezweerders het doen, en wat voor gevolgen het heeft voor de slangen.
• Musikenfete een festival dat een museum werd: Montoire-Sur-Le-Loir kent, net als meer plaatsen in Europa een jaarlijks folkloristisch festival; al ruim dertig jaar. Heel bijzonder is echter dat de verschille…
• Hoe fluit je op je vingers?: Bijna iedereen kan wel gewoon fluiten. Maar een stuk moeilijker, leuker en harder is fluiten met behulp van je vingers. Hoe doe je dat precies?
• Muziek & Muziekinstrument: Muziek en Muziekinstrument Weetjes. Wat is een partituur? Hoeveel noten of tonen telt een octaaf? Zingt een sopraan hoger of lager dan een alt? Wat zijn koper-blazers? Wat is kamer…

Bronnen en/of referenties

• Encyclopedie van muziek-instrumenten
• Muziekinstrumenten Encyclopedie
• Wikipedia