InfoNu.nl > Muziek en Film > Instrumenten > Hoe vind ik de noten op mijn gitaar?

Hoe vind ik de noten op mijn gitaar?

Hoe vind ik de noten op mijn gitaar? Als beginnend gitarist is het niet gemakkelijk om wijs te worden uit de wirwar van snaren, akkoorden, en noten. Wil je als gitarist vooruit, dan helpt het enorm om alle noten op het fretboard te leren kennen. Het leren van (de snaren en) toonladders gaat het snelst als je patronen herkent, of zelf bedenkt. Een gitaar heeft zes snaren die niet allemaal op dezelfde (toon)afstand van elkaar liggen; patronen kun je afleiden van de noten op de E-snaar.

E A D G B E

lage E-snaar beneden / Bron: Troniclage E-snaar beneden / Bron: Tronic
De zes snaren op een gitaar zijn genaamd (van laag naar hoog): E, A, D, G, B, E. Deze volgorde kan men onthouden aan de hand van de volgende ezelsbruggetjes:
  • Een Aap Die Geen Bananen Eet
  • Eet Alle Dagen Grote Borden Erwtensoep

Naast deze 'gewone' stemming kent men de open D stemming, of de open G-stemming, deze stemmigen zijn voor een beginnend gitarist niet echt van belang om te kennen,
als wat verder bent (zelf opzoeken hoe dat moet), kun je daar mee experimenteren als je dat leuk vind.

Zorg dat je gitaar goed gestemd staat. - (een goede gitarist hoeft hier niet 2 keer over na te denken)

[Als je begint met akkoorden leren, dan kun je hier ook genoeg info halen].

Noten op het fretboard - afleiden van de E snaar

-klik voor vergroting- / Bron: Https://vecteezy.com-klik voor vergroting- / Bron: Https://vecteezy.com
De gitaar heeft een body, een hals, en een kop. De snaren zijn bevestigd aan de brug (op de body) en lopen via de kam naar de stemknoppen aan de kop. In de hals liggen kleine metalen strips verzonken, de frets.
Fret 1 tot en met 12 frets leveren de twaalf noten van een octaaf. In totaal hebben we dus 6 (snaren) x 12 = 72 noten voor de eerste twaalf frets.

We kunnen alle noten eenvoudig leren kennen wanneer alle noten op de E-snaar bekend zijn. Daarvan leiden we alle andere noten af.

  • de hoogte van een fret wordt aangegeven door: [positie],
  • een open snaar wordt als volgt genoteerd: [0]

Bekijken we de laagste snaar, de E-snaar, dan zijn de twaalf noten op deze snaar de volgende:

positie0 12345 67 89101112
nootEFF#GG#ABbBCC#DEbE

(even onthouden: f#[2] = fis, g#[4] = gis, Bb[6] = bes, c#[9] = cis, Eb[11] = es)

De volgende snaar is de A-snaar (A[0]),
...in feite is de A-snaar gelijk aan de 5e noot op de E-snaar, vanaf die toonhoogte kunnen we gewoon doortellen op de A-snaar:
  • .........G[3], G#[4], A[5] = A[0], Bb[1], B[2], C[3], C#[4], D[5], Eb[6], E[7], F[8], F#[9] ,G[10] ,G#[11], A[12]

Soortgelijk geldt voor de volgende snaren:
  • de D is gelijk aan de 5e noot van de A-snaar
  • de G is gelijk aan de 5e noot van de D-snaar
  • de B is gelijk aan de 4e noot van de G -snaar
  • de hoge E-snaar is gelijk aan de 5e noot van de B-snaar

De afstanden tussen de snaren moeten voor een gevorderde gitarist 'gesneden koek' zijn, probeer visueel patronen te herkennen. Op positie V herhaalt dezelfde toonvolgorde (melodietje) zich op de volgende snaar.

De 1e twaalf noten op de 6 snaren zijn als volgt gerangschikt :

------------------- 0 -------- I --------- II -------- III -------- IV ---------- V --------- VI --------- VII ----- VIII ------- IX ------ X ------ XI ------- XII -----
E-snaarE[0] f[1] f#[2] g[3] g#[4] a[5] = a0bb[6] b[7] c[8] c#[9] d[10] eb[11] E[12]
A-snaara[0] bb[1] b[2] c[3] c#[4] d[5] = d0eb[6] E[7] f[8] f#[9] g[10] g#[11] a[12]
D-snaard[0] eb[1] E[2] f[3] f#[4] g[5] = g0g#[6] a[7] bb[8] b[9] c[10] c#[11] D[12]
G- snaarg[0] g#[1] a[2] bb[3] b[4] =b0c[5] c#[6] d[7] eb[8] E[9] f[10] f#[11] g[12]
B-snaarb[0] c[1] c#[2] d[3] eb[4] E[5]=e0f[6] f#[7] g[8] g#[9] A[10] bb[11] b[12]
E-snaarE[0] f[1] f#[2] g[3] g#[4] a[5] bb[6] b[7] c[8] c#[9] d[10] eb[11] E[12]

(.... kan ik met mijn vingers 2 E's tegelijkertijd pakken? (dat heet 'octaaf'),
......verschillen de a[5] of de a[0] in klank?, .....)

Akkoorden

Een akkoord is een greep op de gitaar, waarbij drie of meer noten tegelijkertijd worden gespeeld. Akkoorden kunnen overal op de gitaar worden gespeeld; de rangschikking van noten zoals boven beschreven geeft aan dat de noten zich herhalen op de verschillende snaren.
Open akkoorden zijn meestal de akkoorden die je leert wanneer je met gitaarspelen begint, deze grepen bevinden zich allemaal dicht bij de kam en gebruiken één of meer open snaren.

A akkoord / Bron: TronicA akkoord / Bron: Tronic
Als voorbeeld nemen we het A-majeur akkoord (tablatuurnotatie):

-------0--------
-------2--------
-------2--------
-------2--------
-------0--------
-------x-------- (E niet aanslaan)

Dit akkoord bestaat uit de grondtoon (A), de grote terts (C#), en de kwint (E). Als we bedenken dat deze noten zich overal op de gitaar bevinden dan moet het ook mogelijk zijn het A-akkoord op andere plaatsen op het fretboard te maken. Men noemt dit ook wel een omkering van het akkoord.

A-akkoord op positie 7 (2 open snaren) / Bron: TronicA-akkoord op positie 7 (2 open snaren) / Bron: Tronic
Hoewel de noten hetzelfde zijn, zit het verschil in de hoogte en de klankkleur van de gebruikte noten. Voorbeelden van alternatieven voor het open A-akkoord zijn:

--------0--------
--------5--------
--------6--------
--------7--------
--------0--------
--------x--------

of:
--------x--------
-------10--------
--------9--------
--------7--------
--------0--------
--------x--------

of:
-------x---------
-------10--------
--------9--------
-------11--------
-------12--------
-------x----------

en het barré akkoord:
--------5---------
--------5---------
--------6---------
--------7---------
--------7---------
--------5---------

toonladders

Bron: TronicBron: Tronic
Voor toonladders geldt hetzelfde; een toonladder die 'onderop de hals' wordt gespeeld, kan herhaald worden op andere plaatsen op het fretboard. Het enige verschil in de gebruikte noten is de toonhoogte en de klankkleur.

Als voorbeeld nemen we de A-majeur toonladder; normaliter wordt deze ladder als volgt geleerd op positie 5,
............... --------->
......|......
......|......
.....V......
----------------------------4-----6-----7------------------------------------------------------
-----------4----5----7-------------------------------------------------------------------------
--5---7-----------------------------------------------------------------------------------------

een alternatief voor zo'n soort ladder is dezelfde noten op de A-snaar zelf te spelen,
---0---2---4---5---7---9---11---12---14---16---17---19---21----
.

dezelfde melodie kan op een andere willekeurige snaar gespeeld worden, bijv. op de G,
---2---4---6---7---9---11---13---14---16---18---19---21----
.

Het is vaak ook handig om schuin naar boven te spelen over het fretboard:
------------------------------------------------------------------------------------------------------9-----10-----12----14-----16-----17--
--------------------------------------------------------------------------------9-----10-----12-----------------------------------------------
-----------------------------------------------------6-----7-----9----11----------------------------------------------------------------------
------------------------2----4-----6----7-----9-----------------------------------------------------------------------------------------------
----0---2---4----5-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

(Als je patronen herkent op verschillende plekken op het fretboard, kun je je mogelijkheden uitbreiden. Op de snaren -E-A-D-G- liggen de structuren vast, de overgang van G naar B is net 1 toonafstand minder).

  • Succes



extra 1

Hier zitten alle g's dichtbij positie III.

-klik voor vergroting- / Bron: Tronic-klik voor vergroting- / Bron: Tronic
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................

(de 'octaaf')
De afstand van een lage f (F1) tot de f een octaaf hoger (F2), is rechtsonder afgebeeld.
-klik voor vergroting- / Bron: Tronic-klik voor vergroting- / Bron: Tronic
Deze figuur kun je verschuiven van positie 0 tot en met 12
.................................................................................................................................
................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................

Daarmee maak je de noten:
positie0IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
toonE1,2F1,2F#1,2G1,2G#1,2A1,2Bb1,2B1,2C1,2C#1,2D1,2Eb1,2E2,3


Je kunt soms zowel horizontaal als verticaal spelen/denken:

-klik voor vergroting- / Bron: Tronic-klik voor vergroting- / Bron: Tronic
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................

extra2

arpeggio's
De 3 noten uit een akkoord na elkaar spelen heet arpeggio, akkoorden tokkelen is een voorbeeld van arpeggio spelen. In veel genres hoor je ook de snelle gitaararpeggio's.

Om een snelle arpeggio te kunnen spelen wordt de hammer-on en pull-off techniek van gebruikt . De gitarist maakt met zijn wijsvinger een noot,
  • pak een noot met je wijsvinger op de hoge e,
  • als de hoge e wordt aangeslagen, dan is het mogelijk een extra noot te laten volgen zonder het plectrum te gebruiken,
  • sla met de ringvinger 2 positie's hoger op de snaar en daar is de tweede noot.

Een extra noot laten volgen door de pink bij te zetten kan ook. Deze techniek heet hammer-on, genoteerd als 'h'.

De pull-off techniek werkt precies andersom: eerst een noot aanslaan, daarna de vinger weghalen (onderliggende vingers laten staan). Pull-off wordt genoteerd als 'p, een pull-off voorbeeld: pink(hoge e snaar, positie 5), ringvinger(e, 4), wijsvinger(e, 2). Dan, eerste de snaar aanslaan, pink weghalen, ringvinger weghalen.

Een voorbeeld van een standaard arpeggio die hoort bij het A mineur akkoord:
---------8---p^ 5----p^ 0-------------------- E

De (8) is een c, de terts van A mineur. Dan pull-off naar positie 5 (p^ 5) levert een a, en p^ 0 levert een e. A mineur = a, c, e.

We laten alles 1 positie zakken. Deze arpeggio hoort bij E majeur. E majeur = e, g#, b.
---------7---p^ 4----p^ 0-------------------- E

Nog een keer alles 1 positie zakken. Deze arpeggio hoort bij E dim. E dim = e, g, a#.
---------6---p^ 3----p^ 0-------------------- E
© 2010 - 2017 Tronic, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Basis gitaar akkoorden en hoe moet je tablatuur lezen?Tablatuur of tabulatuur is een manier om gitaarmuziek op de computer te laten zien. Het is redelijk eenvoudig te lezen,…
Anatomie van de elektrische gitaarAnatomie van de elektrische gitaarAltijd willen weten waar de elektrische gitaar nou uit bestaat? In dit artikel worden alle onderdelen van de elektrische…
Tabs - voor gitaar en basTABS zijn een soort codering van grepen, snaren, en fretten op een gitaar of basgitaar. Met TABS kunnen we makkelijk ons…
De Mandoline; tremolo en akkoordenDe mandoline is een snaarinstrument met acht snaren dat met een plectrum bespeelt wordt. Je kunt hem gebruiken als solo…
Eenvoudige muziek theorieDe meeste muziek volgt de richtlijnen zoals die beschreven staan in de muziektheorie. Toonladders zijn de kapstok waaraa…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Tronic
  • Mijn gitaarleraar uit Haaksbergen, 1991 (gitarist van beroep, naam vergeten)
  • Afbeelding bron 1: Tronic
  • Afbeelding bron 2: https://vecteezy.com
  • Afbeelding bron 3: Tronic
  • Afbeelding bron 4: Tronic
  • Afbeelding bron 5: Tronic
  • Afbeelding bron 6: Tronic
  • Afbeelding bron 7: Tronic
  • Afbeelding bron 8: Tronic

Reageer op het artikel "Hoe vind ik de noten op mijn gitaar?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Tronic
Laatste update: 16-04-2017
Rubriek: Muziek en Film
Subrubriek: Instrumenten
Bronnen en referenties: 10
Schrijf mee!