InfoNu.nl > Muziek en Film > Televisie > Eurovisie Songfestival 1956-2017: feiten en weetjes

Eurovisie Songfestival 1956-2017: feiten en weetjes

Eurovisie Songfestival 1956-2017: feiten en weetjes Aan de 62 edities van het Eurovisie Songfestival hebben in totaal 53 verschillende landen deelgenomen. Als het liedjesfestijn in 1956 begint doen zeven landen mee. Aanvankelijk alleen uit West-Europa, maar in 1993 wordt een speciale voorronde gehouden waarna voormalige Oostbloklanden mee gaan doen. In 2016 bedraagt het aantal deelnemende landen 26, is de Eurovisie-app in 208 landen gedownload en het YouTubekanaal 1,38 miljard keer bekeken. Na 62 edities zijn er over meerdere deelnemende landen verschillende noemenswaardige feiten en weetjes te melden.

Eurovisie Songfestival

Het ‘Eurovisie Songfestival’, ‘The Eurovision Song Contest’, ‘Concours Eurovision de la chanson’ of kortweg ‘Eurovision’ is de langstlopende jaarlijks op tv uitgezonden liedjeswedstrijd. Na 62 edities in per jaar wisselende samenstellingen wat betreft deelnemende landen is er nagenoeg over elk land wel iets te melden. Hieronder een selectie uit een aantal noemenswaardige feiten en weetjes.

62 jaar, 53 landen, 1448 nummers

In 62 jaar Eurovisie Songfestival hebben in totaal 53 landen meegedaan aan de finale en werden 1448 nummers uitgevoerd waarbij het woord ‘liefde’ 119 keer voorkwam in de titel. Tweeënenzestig jaar hebben 65 (!) winnaars uit 27 verschillende landen opgeleverd; het jaar 1969 is nog steeds gedenkwaardig met vier winnaars, waaronder Nederland.

Noel Kelehan

Tot 1998 werden de zangers en zangeressen bij hun optredens begeleid door een orkest; van alle 339 dirigenten is de Ierse dirigent Noel Kelehan recordhouder met 29 optredens. Van de 91 presentatoren en presentatrices spant de Britse actrice Katie Boyle de kroon met vier presentaties (1960, 1963, 1968 en 1974).

Startpositie

Wat is tijdens de finaleavond van het Songfestival de beste startpositie, áls die er überhaupt al is? Terugkijkend op 61 edities kun je concluderen dat je beter als laatste dan als eerste op kunt treden; driemaal won de openingsact (1975, 1976 en 1984) en zesmaal de hekkensluiter (1960, 1970, 1977, 1982, 1983 en 1989). Je kunt beter niet startpositie nummer 2 of 16 hebben; beiden hebben nog nooit gewonnen. Als je startpositie nummer 7 hebt loop je de kans de prijs met meerdere landen te moeten delen (1969). De meeste winnaars zijn te vinden tussen de startposities 8 en 20, oftewel de middenmoot en de laatste helft; tot en met 1986 lag het aantal deelnemende landen niet hoger dan 20. De meeste gunstige startpositie is echter nummer 17 dat uiteindelijk zeven maal de winnaar opleverde.

Zweden

Met de overwinning in 2015 staat het totale aantal zeges voor Zweden op zes; alleen Ierland heeft er meer, namelijk zeven. Doordat het winnende land automatisch in het daaropvolgende jaar gastland is, is Zweden het enige land dat het festival in vijf verschillende decennia heeft georganiseerd (1975, 1985, 1992, 2000, 2013 en 2016) en tevens het enige land met onder de winnaars minstens een groep, een zanger en een zangeres. Zangeres Carola is de enige Zweedse deelneemster die drie maal meedoet en alle keren bij de bovenste vijf eindigt (1983: 3, 1991: 1 en 2006: 5).

De puntentelling waarbij elk land 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10 en uiteindelijk 12 voor het beste liedje (de douze points) mag verdelen geldt sinds 1975. Als alle punten vanaf dat jaar per land bij elkaar worden opgeteld gaat Zweden met een totaal van 4349 aan de leiding, gevolgd door het Verenigd Koninkrijk met 3394.

Verenigd Koninkrijk

Het Verenigd Koninkrijk heeft van de 62 edities maar liefst 60 keer meegedaan aan de finale. Het land is één van de vijf grootste financiers waardoor het verzekerd is van deelname aan de finale. Alleen de eerste keer dat het songfestival wordt georganiseerd doet het land niet mee. Na een teleurstellend resultaat in 1957 wordt afgezien van deelname in 1958. Vanaf het daaropvolgende jaar is het land elk jaar aanwezig geweest. De beste resultaten zijn vijf overwinningen en vijftien tweede plaatsen. Daarnaast eindigt het Verenigd Koninkrijk driemaal als laatste (2003, 2008 en 2010).

Het land is jarenlang in het voordeel geweest doordat lange tijd als regel gold dat elk land in de eigen taal moest zingen. Engels is een internationale taal die vrijwel overal wordt begrepen. Sinds 1999 mag elk land kiezen in welke taal de deelnemer zingt. De meeste landen kiezen voor Engels waardoor het voorheen grote taalvoordeel van het Verenigd Koninkrijk niet meer opgaat. De laatste jaren maken de Britse inzendingen dan ook weinig indruk meer; alleen in 2002 en 2009 wordt de top 5 nog bereikt. Sinds 2015 is het Verenigd Koninkrijk wat betreft totaal aantal punten van alle 62 edities bij elkaar opgeteld (4023) ingehaald door Zweden (4703).

Puntenverdeling

Vanaf 1975

In de jaren tot 1975 gold een puntenverdeling waarbij, zeker in vergelijking met de huidige toekenning, weinig punten werden uitgedeeld. Elk land had tien juryleden die elk 1 punt gaven aan een liedje. In 1974 wint Abba met een totaal van 24 punten, een aantal waarmee je tegenwoordig in de onderste regionen belandt.

Vanaf 1975 mag elk deelnemend land 58 punten toekennen (1 t/m 8, 10 en 12). Omdat een optelling van de punten van alle jaargangen hierdoor een scheef beeld laat zien is in onderstaand totaaloverzicht van de vijftien hoogst scorende landen gekozen voor de jaren vanaf de nog steeds gebruikte puntenverdeling. Wel moet opgemerkt worden dat door de uitbreiding vanaf de jaren negentig van het aantal deelnemende landen in 2015 (naar 27 landen) meer punten zijn te verdelen dan in bijvoorbeeld 1976 (met 18 landen).

Vanaf 2016

In 2016 verandert het puntensysteem waardoor de punten van de vakjury en het publiek niet meer gecombineerd maar apart worden gegeven. Voorheen waren beide partijen voor de helft verantwoordelijk voor de eindscore. Nu is inzichtelijk wie wat heeft gestemd. ‘Het nieuwe stemsysteem garandeert dat het lied dat de grootste populariteit geniet van het publiek, twaalf punten zal ontvangen, ongeacht hoe de jury in dat land heeft gekozen’, aldus Jon Ola Sand, supervisor van het Eurovisie Songfestival. Het nieuwe systeem heeft tot gevolg dat tweemaal zoveel punten zijn te behalen dan in voorgaande jaren.

0 punten

In de geschiedenis van het Eurovisie Songfestival is het 36 voorgekomen dat een land eindigde met de zo gevreesde 0 punten. In de jaren zestig kwam dat met een zekere regelmaat voor, vanaf het jaar 2000 nog maar twee keer. Recordhouders met viermaal zonder punten naar huis zijn Noorwegen (1963, 1978, 1981 en 1997) en Oostenrijk (1962, 1988, 1991 en 2015).
Nederland overkomt dat tweemaal: in 1962 met het duo De Spelbrekers en in 1963 met zangeres Annie Palmen.

Laatste plaats

De landen met de meeste overwinningen zijn over het algemeen bekend (Ierland, Zweden, Frankrijk, Luxemburg en het Verenigde Koninkrijk), minder bekend is welke landen roemloos als laatste zijn geëindigd. Duitsland overkomt dat zevenmaal, België en Oostenrijk ieder achtmaal en Finland negenmaal. Onbetwiste recordhouder als hekkensluiter in het klassement is Noorwegen met elf maal een laatste plaats; daarnaast wint het land ook driemaal het festival.

PositieLandAantal deelnames
aan finale
Puntentotaal
1975-2016
1.Zweden554349
2.Verenigd Koninkrijk603394
3.Frankrijk602989
4.Rusland202956
5.Ierland442943
6.Griekenland372810
7.Duitsland612696
8.Noorwegen532694
9.Israël342401
10.Denemarken422397
11.Spanje572259
12.Oekraïne142255
13.Italië432490
14.Nederland492080
15.Turkije331996

Oostenrijk

De Oostenrijkse zanger Udo Jürgens is een volhouder en doet net zolang op rij mee tot hij wint. In 1964 eindigt hij als zesde, in 1965 als vierde en in 1966 wint hij uiteindelijk met Merci, chérie.

Oostenrijk is na de overwinning van Conchita Wurst het gastland in 2015. Het slechtst scorende gastland was tot dat moment Zweden in 1992 met negen punten, goed voor een 22ste plek. The Makemakes die Oostenrijk in eigen land vertegenwoordigen weten in Wenen geen enkele punt binnen te halen; een unicum.

Gedurende langere tijd afwezig

Nederland

Nederland is het eerste land in de geschiedenis dat na 1957 het songfestival in 1959 voor een tweede keer weet te winnen maar heeft ook de twijfelachtige eer acht maal op rij, van 2005 t/m 2012, niet mee te mogen doen aan de finale vanwege uitschakeling in de halve finale.

Denemarken

Denemarken doet op eigen initiatief van 1967 t/m 1977 niet mee. Na een teleurstellend resultaat in 1966 trekt het land zich op last van de toenmalige directeur van de staatsomroep Denemarken terug om zich pas na diens vertrek in 1978 na twaalf jaar weer te laten vertegenwoordigen.

Italië

Italië is nog langere tijd afwezig. Tussen 1998 en 2010 neemt het land niet deel aan het Eurovisie Songfestival. De RAI, de openbare omroep van Italië, trekt zich gedurende die periode om onduidelijke redenen terug. Als mogelijke redenen worden de teleurstellende kijkcijfers in voorgaande jaren genoemd, maar ook de groeiende populariteit van het eigen San Remo Festival.

Duitsland

Van alle deelnemende landen heeft Duitsland de meeste keren in de finale gestaan: 61 maal. Het land mist alleen de editie van 1996 doordat het in de voorselectie strandt. Het is pas sinds 2010 dat Duitsland zich met het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Spanje en Italië als lid van de Grote Vijf (de grootste geldschieters) automatisch plaatst voor de finale. Duitsland wint het liedjesfestijn in 2010 maar daarna gaat het bergafwaarts; het land eindigt zowel in 2015 als 2016 als laatste en in 2017 als voorlaatste.

Portugal en Litouwen

Portugal is het land met de langste songfestivalgeschiedenis voordat het uiteindelijk wint. Tussen 1964 en 2010 staat het land veertig maal in de finale. Acht maal weet het land bij de bovenste tien te eindigen; beste score ooit wordt in 1996 bereikt met een zesde plaats voor zangeres Lucia Moniz met O meu coração não tem cor. In 2016 trekt Portugal zich (vanwege teleurstellende resultaten en mogelijk ook door geldgebrek) terug om een jaar later, in 2017, verrassend terug te komen door het festival te winnen met fado-zanger Salvador Sobral.

Portugal (in 1964) is naast Litouwen (in 1994) het enige land dat tijdens het debuut op het songfestival geen enkele punt weet te scoren. Pas vijf jaar later (in 1999) doet Litouwen voor de tweede keer mee; een zesde plaats in 2006 is het grootste tot nu toe bereikte succes.

Niet meer actief

Monaco

Het dwergstaatje Monaco doet 21 jaar op rij mee van 1959 t/m 1979 en geldt als één van de succesvolste Eurovisielanden door vijftien maal bij de beste tien te eindigen. Door financiële problemen en verminderde belangstelling doet Monaco niet meer mee om vervolgens in 2004, na 25 jaar afwezigheid, een rentree te maken. Deze rentree strandt in de halve finale, evenals nieuwe pogingen in 2005 en 2006.

Luxemburg

Een ander land dat vanaf het eerste jaar (behalve in 1959) heeft meegedaan en inmiddels niet meer meedoet is Luxemburg. Het land dat vijf keer wint doet in 1993 voor de laatste maal mee. Na een herstructurering binnen de omroep wordt afgezien van verdere deelname; een nieuwe poging in 2004 blijkt financieel niet realiseerbaar. Bovendien moet het kleine Luxemburg zich nagenoeg altijd door een buitenlander laten vertegenwoordigen.

Turkije

Turkije debuteert in 1975 hetgeen een laatste plaats tot gevolg heeft, evenals in 1983 en 1987. Van de 34 keer dat het land in de finale staat wordt het beste resultaat in 2003 bereikt met een overwinning van zangeres Sertab Erener. In de daaropvolgende jaren is Turkije goed voor meerdere hoge eindposities maar in 2013 trekt het land zich terug.

Israël

Tijdens het toekennen van de punten van Israël op het Eurovisie Songfestival in 2017 wordt bekendgemaakt dat het land voor het laatst heeft meegedaan. De beste resultaten van Israël zijn drie overwinningen (1978, 1979 en 1998), tweemaal de tweede plaats (1982 en 1983) en eenmaal de derde plaats (1991). Israël heeft alle jaren tussen 1973 en 2017 meegedaan in de finale, met uitzondering van 1980, 1984, 1994, 1996 en 1997.

Slechts één deelname

Drie landen hebben slechts eenmaal deelgenomen aan de finale van het songfestival. San Marino debuteert bescheiden in 2014 maar strandt zowel in 2015, in 2016 als in 2017 in de halve finales. Marokko krijgt in 1980 enkel zeven punten van Italië, terwijl Tsjechië na een aantal pogingen pas in 2016 tot de finale doordringt, resulterend in de een-na-laatste plek.
© 2015 - 2017 Molleke, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Eurovisie songfestival 2009Op dinsdag 12 mei vond de eerste halve finale voor het Eurovisie Songfestival plaats en op p donderdag 14 mei vindt de t…
Eurovisie Songfestival 2012Eurovisie Songfestival 2012Joan Franka zal ons land vertegenwoordigen tijdens het Eurovisie Songfestival 2012 dat op 22, 24 en 26 mei 2012 word geh…
Eurovisie Songfestival 2013 - Deelnemers en UitslagenEurovisie Songfestival 2013 - Deelnemers en UitslagenOp dinsdag 14 mei en donderdag 16 mei vinden de halve finales van het Eurovisie Songfestival 2013 plaats. Op zaterdag 18…
Eurovisie Songfestival 2014Eurovisie Songfestival 2014De 59ste editie van het Eurovisie Songfestival zal in mei 2014 georganiseerd worden in Denemarken. In 2013 wist Denemark…
West-Europa, V.K. (Engeland, Schotland en Noord-Ierland)West-Europa, V.K. (Engeland, Schotland en Noord-Ierland)Het Verenigd Koninkrijk bestaat uit Engeland, Schotland en Noord-Ierland. In de 19de eeuw was het Verenigd Koninkrijk de…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: NOS / Wikimedia Commons
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Eurovisiesongfestival
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Eurovision_Song_Contest

Reageer op het artikel "Eurovisie Songfestival 1956-2017: feiten en weetjes"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Esther, 19-05-2016 00:52 #2
Ik heb met veel plezier dit artikel gelezen én het songfestival bekeken ook al was ik het totaal niet eens met de uitslag maar over smaak valt niet te twisten.

Ik heb een vraag over de startpositie van een land. Ik hoorde tijdens de uitzending dat het nadelig is om als eerste te beginnen met je liedje of zoals Douwe Bob als derde te starten.
Klopt dat als je een overzicht zou maken? Welke startpositie is het meest succesvol gebleken? Reactie infoteur, 19-05-2016
Als je kijkt vanaf het jaar 2000 valt op dat de uiteindelijke winnaars, op één jaar na, allemaal als 10e of later de avond van het Songfestival hebben opgetreden. Alleen in 2003 trad winnaar Turkije op als vierde. Aan de hand van deze statistieken kun je voorzichtig concluderen dat een optreden aan het begin van de avond onvoordelig uit kan pakken. Maar ja, dat zegt ook niet alles want toen Nederland won in 1975 trad Teach In die avond nota bene als eerste op.
Als je de startposities vanaf bijvoorbeeld 1984 bekijkt zie je dat nummer 17 veruit de meeste winnaars heeft opgeleverd (1992, 1996, 2006, 2007 en 2012).
Voordat de kijkers kunnen stemmen worden alle liedjes een keer herhaald; een goed nummer valt dan, ongeacht de startpositie, altijd op.

Met vriendelijke groeten.

Roeland Oosterom, 13-05-2016 20:31 #1
De laatste jaren stond het Eurovisie songfestival bekend met o.a. de optredens aan vuurwerk wie en hoe is dat ooit begonnen en wie was de 1e die vuurwerk gebruikte tijdens de act? Reactie infoteur, 14-05-2016
Hallo Roeland Oosterom,

Ik heb mij in het artikel over het Eurovisie Songfestival hoofdzakelijk beziggehouden met de prestaties van een aantal landen door de jaren heen en niet zozeer met de visuele middelen die (met name de laatste jaren) worden gebruikt om een act op te laten vallen. Ik kan dan ook niet met zekerheid zeggen wanneer vuurwerk o.i.d. voor het eerst is gebruikt en ook niet door welk land.

Veel plezier vanavond (in het geval u gaat kijken).

Met vriendelijke groet

Infoteur: Molleke
Laatste update: 16-05-2017
Rubriek: Muziek en Film
Subrubriek: Televisie
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 2
Schrijf mee!