The Sopranos: een tv-serie over de Amerikaanse maffia

The Sopranos is de naam van een uitstekende tv-serie, die gebaseerd is op een maffia-familie in New Jersey. De serie brengt het maffia- en familieleven van hoofdpersonage Tony Soprano in beeld. Hierbij komen zowel de Italiaanse traditie als het moderne Amerika aan bod. Bovendien loopt de psychoanalyse van Tony Soprano als een rode draad door de hele serie, die daardoor een uniek karakter krijgt. Het hoofdpersonage wordt neergezet door een indrukwekkende James Gandolfini. The Sopranos kwam voor het eerst op tv in 1999 en liep zes seizoenen. Tony Soprano heeft officieel een belangrijke functie in een afvalverwerkend bedrijf, maar in werkelijkheid leidt hij allerlei maffiose activiteiten als afpersing, witwasserij, diefstal en andere illegale praktijken. Het hoofdkwartier is de stripclub "Bada Bing", waar Tony kantoor houdt en zijn zaakjes regelt met onder meer Silvio, Christopher en Paulie. Tony is getrouwd met Carmela, met wie hij twee kinderen heeft, dochter Meadow en zoon Anthony Junior. Naarmate Tony zich opwerkt in de maffia en zijn verantwoordelijkheid groter wordt, geraakt hij meer en meer gestresseerd en dit zet niet alleen hemzelf maar ook zijn gezinsleven zwaar onder druk. Na een paniekaanval zoekt Tony dan ook zijn heil in de psychoanalyse.

Tony Soprano in psychoanalyse

Een van de interessante uitgangspunten van de The Sopranos is dat de maffiosi niet alleen als koele kikkers worden afgeschilderd, maar ook als mensen met zwakke kantjes. Zo loopt er al eens een simpele klus mis, worden maffialeden ziek of depressief, of verraadden ze hun medestanders. Weinig of geen plaats voor een geromantiseerd maffiabeeld dus, eerder een realistische benadering van het wereldje van de georganiseerde misdaad. Hetzelfde geldt voor de beschrijving van Tony, die regelmatig twijfelt aan zijn acties, angstig en onzeker is. Na een paniekaanval klopt hij aan bij psychologe Dr. Melfi, een knappe vrouw van middelbare leeftijd. Samen met haar praat hij over zijn twijfels en problemen en zoekt hij naar verklaringen voor zijn gedrag. Hierbij speelt het duiden van zijn dromen een belangrijke rol. Tony neemt de dokter in vertrouwen en wordt er stilaan een beetje verliefd op, hetgeen opnieuw voor de nodige onrust zorgt.

Familieleven en Italiaanse traditie

Het gezinsleven van Tony Soprano lijkt op het eerste gezicht soms vredig en welvarend, maar ook hier is het hoofdpersonage niet veel rust gegund. Met zijn vrouw Carmela heeft Tony een wisselvallige verstandhouding, waarbij het constant op eieren lopen is. Zowel dochter Meadow als zoon Anthony Junior groeien op als pubers in het moderne Amerika en dit brengt hen al eens in conflict met hun vader, die nog steeds belang hecht aan de Italiaanse traditie van de familie. Dit komt onder meer tot uiting in de katholieke rituelen en de liefde voor de Itialiaanse keuken. Vele scènes spelen zich af aan de eettafel, thuis of op restaurant. De Italiaanse kenmerken zijn ook terug te vinden in de klinkende namen en bijnamen van de meeste persogages, alsook in het kleurrijk maffia-slang. Dit laatste is vind je ook terug in de scherpe dialogen, die regelmatig bol staan van beeldrijke ironie.

Stijl en invloed

The Sopranos is geschreven en geregisseerd door David Chase, die zelf is opgegroeid in het Italiaans-Amerikaanse milieu van New Jersey. Chase brengt de omgeving van die stad met liefde in beeld, zoals onder meer restaurants, bars, en autowegen. Verder is het opvallend hoe de luxe en decadentie van Tony's privé-leven in schril contrast staan met de koude stilering van de misdaden, die soms gruwelijk realistisch is. De schrijver-regisseur gaf toe dat hij schatplichtig was aan Goodfellas, het grote gangster-epos van Martin Scorsese. Onder meer het einde van Goodfellas inspireerde Chase tot meerdere scènes waarbij Tony in badjas naar de brievenbus stapt om de krant te halen. Heel wat acteurs uit Goodfellas zijn ook hier weer van de partij : onder andere Lorraine Bracco (Dr. Melfi), Michael Imperioli (Christopher Moltisanti), Tony Sirico (Paulie Gualtieri) en Frank Vincent (Phil Leotardo). De personages verwijzen soms ook letterlijk naar Goodfellas en naar die andere grote maffia-film The Godfather van Francis Ford Coppola.

The Sopranos won talrijke onderscheidingen, zoals de Emmy Awards en de Golden Globe Awards. De serie wordt beschouwd als een van de allerbeste uit de geschiedenis van de televisie.