MasterChef: Wie is de beste amateurkok?

De tv-kookwedstrijd MasterChef is oorspronkelijk een Engels concept waarin amateurkoks strijden om de titel MasterChef. Aan de hand van verschillende kookproeven beslist de jury wie die felbegeerde titel krijgt. Het kookprogramma is in verschillende landen en verschillende versies uitgezonden, zo ook de populaire reeks van MasterChef Australia.

MasterChef: origineel BBC tv-kookwedstrijd

In 1990 zond de Engelse BBC voor de eerste keer de kookwedstrijd voor amateurkoks uit. De serie liep tot 2001. Vier jaar later werd de show weer uit de kast gehaald en kreeg het een geheel vernieuwde format. Dit bleek een groot succes. Variaties van de populaire show volgden gauw. Zo kon het Engelse publiek kijken naar de serie ‘MasterChef: The Professionals’, een kookwedstrijd voor professionele koks, ‘Celebrity Chefs’ met beroemde sterren als koks en ‘Junior MasterChef’ waarin kinderen van 10 tot 12 jaar de meest sensationele gerechten aan de jury voorleggen.

In de versie vanaf 2005 bepalen twee vaste juryleden, John Torrode en Gregg Wallace, in 8 weken 4 avonden in de week wie Engeland’s beste amateurkok is. In de eerste vier weken vinden er iedere week vier proeven en een kwartfinale plaats waarin een winnaar uit voortkomt. Aan het einde van de zesde week zijn er zes halve finalisten over. Een ervan is een deelnemer die in het vorige seizoen zich niet had weten te plaatsen. Dit gebeurt tijdens de zogenoemde ‘Comeback’ test. Met alle halve finalisten wordt in een zinderende live finale gestreden om de titel MasterChef.

MasterChef goes international

De Australische tv-zender Ten Network bracht in 2009 een eigen variant van MasterChef uit. Met deze versie introduceerde de tv-zender een groot aantal aanpassingen aan het oorspronkelijke programma. In november van datzelfde jaar volgde ook Nieuw-Zeeland met een eigen uitvoering van het Engelse programma. Andere landen die in 2010 en 2011 volgden of zullen volgen zijn Israël, Noorwegen, Frankrijk, Griekenland, Finland, Zweden (voorjaar 2011), België, India, Peru en Nederland.

Masterchef met Gordon Ramsey
In Amerika bestond de jury uit wijnmaker en restaurateur Joe Bastianich, viersterrenchef Graham Elliot Bowles èn Gordon Ramsay. De format hiervan is gebaseerd op de Australische variant. Vanaf 11 mei is deze show iedere woensdagavond om 20.30 uur op Net5 te zien. In deze show verrast Gordon Ramsey vriend en vijand met zijn mildheid, aldus de website van Net5.

MasterChef Nederland
Het kookprogramma kwam afgelopen september naar Nederland. De presentatie van de wedstrijd was in handen van Renate Verbaan. De jury bestaande uit Alain Caron, Hans van Wolde en Peter Lute velden een oordeel over Nederlands beste amateurkok. De tv-show werd uitgezonden door Net5. Op dit moment kunnen kandidaten zich aanmelden voor een nieuw seizoen dat dit najaar zal worden uitgezonden.

MasterChef Australia

Op 27 april 2009 begon het eerste seizoen. De winnares van dat seizoen was Julie Goodwin, een 38-jarige IT office manager. Het eerste seizoen is vanaf maandag 23 mei dagelijks om 19.00 uur te zien op RTL5. Net5 heeft het tweede seizoen al uitgezonden. Het is de advocaat Adam Liaw die nipt wint van de jonge Callum Hann. Het eerste seizoen van Junior MasterChef Australia was deze zomer op de Nederlandse televisie te zien. Net5 zond het programma dagelijks om 18.30 uur uit. Nu is iedere werkdag om 18.35 op Net5 seizoen 3 van Masterchef Australia te zien.

In Australië was de finale van het eerste seizoen het best bekeken programma van 2009. In 2010 won het de prijs voor ‘Most popular Reality Program 2010’. Een MasterChef kookboek volgde (uitgegeven door Random House) net als een maandelijks uitgebracht tijdschrift ‘MasterChef Magazine’. Ook de eerste winnares Julie Goodwin heeft haar boek geschreven en is in 2010 uitgebracht door Random House: ‘Our Family Table’.

De juryleden en presentatoren zijn Gary Mehigan, George Calombaris en Matt Preston. In het derde seizoen voegt ook topkok Matt Moran zich bij het jurypanel.

De Australische versie van MasterChef
De Australische versie van MasterChef is anders dan het Engelse origineel. MasterChef Australië heeft wat dat betreft meer het idee van een talentenjacht en vertoont hiermee gelijkenis met andere talentenshows als Idols en America’s Next Top Model. Zo beginnen ook de voorrondes. Rijen aan amateurkoks doen met hun gerecht auditie om op die manier een plek in de top50 te behalen. De top50 kandidaten gaan de strijd aan in verschillende kennis- en voorbereidingstechniek testen. In seizoen twee bleven 24 deelnemers over met wie de eliminatiestrijd doorging. De winnaar ontvangt 100.000 Australische dollars, speciale kooklessen en de mogelijkheid een eigen kookboek uit te geven.

De wedstrijd wordt zes dagen in de week van zondag tot en met vrijdag uitgezonden. Het begint op zondag meteen met twee uitdagingen (‘Challenge night’). De eerste uitdaging is de ‘Mystery box’. Iedere deelnemer krijgt dezelfde doos met ingrediënten waarmee ze een gerecht op tafel moeten zetten wat tot een winnaar leidt. Deze winnaar heeft een voordeel bij de volgende uitdaging, de ‘Invention test’, waarin de deelnemers de jury moeten verrassen met een originele maaltijd. De drie kandidaten die hierin het minst indrukwekkende gerecht hebben geserveerd ondergaan in de maandagaflevering een ‘pressure test’. Ze krijgen een recept dat ze binnen een bepaalde tijd moeten volgen. Wie hier niet of niet ten volle in slaagt, moet de wedstrijd verlaten. Dinsdag is de ‘Celebrity Chef Challenge’. De winnaar van de ‘Invention test’ neemt het op tegen een topkok. De jury kiest het lekkerste gerecht. Is dat die van de amateurkok, dan wint deze de mogelijkheid om eenmalig een eliminatieronde over te slaan.

De woensdag is gereserveerd voor de ‘Off site challenge’. De deelnemers worden in groepen verdeeld om een opdracht buiten de keuken te vervullen, variërend van het runnen van een restaurant, het verzorgen van de catering op een cruiseboot of het klaarmaken van een lunch voor hongerige soldaten. Het verliezende team riskeert wederom een eliminatie. Deze vindt plaats op de donderdagavond. De proeven verschillen. Berucht is de ‘Taste test’ waarin de ingrediënten van een voorgeschoteld gerecht moeten worden benoemd. Vrijdag is ‘Masterclass’. Koks en juryleden George Calombaris en Gary Mehigan geven een masterclass aan de overgebleven kandidaten waarbij vaak suggesties worden gegeven voor gerechten eerder die week bereid.

De juryleden: Gary Mehigan, George Calombaris & Matt Preston
Gary Mehigan
Gary Mehigan leerde het koksvak in Engeland waar hij ook vandaan komt. In 1991 emigreerde hij naar Australië. Daar stond hij aan het roer van menig toprestaurant voordat hij zijn eigen restaurant ‘Fenix’ opende. Ook is hij eigenaar van ‘Maribyrnong Boathouse’. Daarnaast is hij auteur van ‘Comfort Food’ dat 29 maart 2010 werd gepubliceerd en schreef hij ook samen met George Calombaris het kookboek ‘Your Place or Mine’ (september 2010).

George Calombaris
De jonge Australiër met Grieks-Cypriotische roots won zijn eerste culinaire prijs op zijn 24ste. In 2004 stond hij al in de top 40 meest invloedrijke koks ter wereld. Zijn eerste restaurant ‘The Press Club’ opende hij in 2006; in 2008 gevolgd door twee andere restaurants in Melbourne: de ‘Maha Bar & Grill’ en ‘Hellenic Republic’. Ook opende hij in een hotel op het Griekse eiland Mykonos het restaurant genaamd ‘Belvedere’. Zijn leeftijd 31 jaar. En er is meer. Hij schreef naast het kookboek samen met Gary Mehigan ook ‘The Press Club’ en ‘Hellenic Republic: Greek cooking from the Hellenic Heart’. Zijn vierde restaurant ‘St. Katherine’s’ opent dit jaar.

Matt Preston
Culinair journalist en restaurant recensent pur sang, Matt Preston, vertrok in 1993 vanuit Engeland naar Australië. In eerste instantie als soap serie correspondent tot hij zich volledig gaat richten op culinaire zaken. Als culinair journalist schrijft hij voor onder meer ‘Taste’ (bijlage bij de Herald Sun), MasterChef Magazine, Delicious, Australian Good Taste, The Guardian Newspaper (UK) and Time Out (UK). In ‘Epicure’ schrijft hij restaurantrecensies. Ook schreef hij het boek ‘Cravat-A-Licious’. Voor zijn verschillende artikelen ontving hij menig onderscheiding. In 2010 won hij naar aanleiding van zijn optreden in MasterChef de prijs voor beste mannelijk nieuw talent.