InfoNu.nl > Muziek en Film > Film en video > Black Swan: Verhaal over moeder-dochter incest?
recensie

Black Swan: Verhaal over moeder-dochter incest?

Black Swan vertelt het verhaal van ballerina Nina die de hoofdrol te pakken krijgt in Het Zwanenmeer. De perfectionistische meid lijkt door de rol helemaal door te slaan en weet realiteit niet meer van fantasie te scheiden. Ligt het aan haar perfectionistische aard of is ze te fragiel voor de rol? Volgens ervaringsdeskundigen is er nog een andere uitleg voor haar vreemde gedrag.
Opgepast: dit artikel bevat meerdere spoilers!

Het verhaal

Black Swan vertelt het verhaal van Nina, een schuchtere maar getalenteerde ballerina. Ondanks de twijfels van de directeur van het balletgezelschap krijgt ze de hoofdrol te pakken in Het Zwanenmeer. In deze rol moet ze zowel de Witte (goede) Zwaan als de Zwarte (slechte) Zwaan vertolken. Om zich in de rol van de Zwarte Zwaan in te leven, moet ze op zoek gaan naar haar donkere, passionele, verleidelijke kant. Vanaf dat moment vervagen werkelijkheid en realiteit voor Nina en de kijker. Haar pogingen om in contact te komen met haar seksuele kant leiden haar rechtstreeks naar de waanzin.

De theorie

Een eerste mogelijke verklaring voor de vreemde reacties van Nina is dat ze de druk van het leven als een ballerina niet aankan. Deze verklaring negeert echter een groot onderdeel van de plot, nl. de zeer nadrukkelijke aanwezigheid van de moeder.

Dat er iets scheelt in de moeder-dochterrelatie kan iedereen van ver zien. Nina gedraagt zich niet als een gewone 28-jarige vrouw en het contact met haar moeder neemt soms abnormale vormen aan. Een mogelijke verklaring is dat haar moeder Nina gebruikt om haar droom van een balletcarrière in vervulling te zien gaan en daarom Nina aanspoort en pusht om van haar de beste ballerina van het gezelschap te maken. Deze verklaring stemt echter niet overeen met enkele uitspraken die de moeder doet.

Volgens slachtoffers van moeder-dochterincest is er echter nog een andere verklaring: Nina wordt seksueel misbruikt door haar moeder. De film zit vol met subtiele - doch voor de slachtoffers duidelijke - verwijzingen naar dit misbruik, zoals je hieronder kan lezen.

*Spoiler alert*

De bewijzen

Bewijzen tegen de theorie "Moeder wil haar balletdroom via haar dochter in vervulling zien gaan"

  • Haar moeder noemt Nina "the most dedicated dancer" van het gezelschap. Een moeder die haar dochter pusht, zou haar aansporen nog meer te oefenen, zeggen dat ze nog niet hard genoeg werkt en dat ze nog beter kan. Voor zo'n moeders is het nooit goed genoeg.
  • Als Nina niet wil eten van de taart die Erica heeft gekocht om haar rol van Swan Queen te vieren, schiet moeder in een colère. Ze dwingt eigenlijk haar dochter om zoetigheid te eten, terwijl ze weet dat de gewichtsregels in een balletgezelschap zo streng zijn dat ze geen taart toelaten.
  • Op het einde sluit moeder Nina op in haar kamer omdat ze aan het doordraaien is en ze zo niet kan optreden. Een moeder die haar dochter onder druk zet om te presteren laat haar dochter zelfs in die slechte psychologische toestand optreden.

Bewijzen van de "Moeder-dochter incest"-theorie

Het is pas als Nina haar seksuele, verleidelijke kant moet opzoeken van Thomas dat ze begint te hallucineren. Dit wijst er op dat ze op de één of andere manier seksueel geblokkeerd is. Als we de "bewijzen" van naderbij bestuderen, is misbruik door haar moeder een logische mogelijkheid.
  • Hoewel ze 28 jaar is, wordt Nina door haar moeder als een klein meisje behandeld: Nina's slaapkamer doet heel meisjesachtig aan met de roze kleur en staat vol knuffelberen, haar moeder kleedt haar aan en uit, valt te pas en te onpas binnen in haar slaapkamer en badkamer, dekt haar toe en zet haar muziekdoos aan bij het slapengaan, Nina noemt haar moeder "mommy". Naar het einde toe roept Erica ook: "I just want my little girl back!" waarbij ze duidelijk aangeeft dat ze Nina nog altijd als klein meisje wil zien.
  • Als Nina weigert van de taart te eten, dreigt haar moeder ermee de taart in de vuilbak te gooien. Nina geeft uiteindelijk toe aan haar moeder. Erica haalt haar vinger door de taart en laat Nina de taart van haar vinger likken. Tijdens deze scène lijkt Nina angstig en onderdanig.
  • Als Thomas haar vraagt of ze vriendjes heeft gehad, antwoordt Nina: "A few, but nothing serious". Als hij echter vraagt of ze nog maagd is, kunnen we uit haar lichaamstaal opmaken dat ze geen maagd meer is. Nina lijkt echter te frigide om zomaar met eender welke man in bed te kruipen.
  • Op een avond ligt Nina in haar bed en staat haar moeder in een zwarte negligé voor haar slaapkamerdeur. Erica vraagt: "Are you ready for me?" op een manier die je van een liefdespartner verwacht.
  • Haar moeder noemt haar consequent "my sweet girl". Op het einde van de seksscène, nadat Nina een orgasme kreeg, noemt Lily haar ook "my sweet girl", waarna Nina beschaamd een kussen over haar hoofd trekt. Tijdens die scène verandert Lily's gezicht ook regelmatig en lijkt ze op een jonge versie van Nina's moeder. Lily ontkent een dag later dat ze bij Nina thuis is geweest, dat doet de vraag rijzen met wie Nina dan wel in bed lag. Er moet iemand in de kamer zijn geweest, aangezien de stok waarmee Nina haar deur barricadeerde verdwenen is de volgende ochtend.
  • Tijdens de seksscène ligt Nina op haar rug en wordt zij oraal bevredigd door Lily, net zoals gebruikelijk is bij misbruik door een moeder.
  • Nina krabt zichzelf op de rug en verwondt haar vingers. Zelfverminking is een vaak voorkomend gevolg van een trauma, zoals seksueel misbruik. We kunnen niet zeker zijn dat ze anorexia heeft maar ook dat is een vorm van zelfverminking.
  • Dat haar moeder diep verbonden is met Nina's seksualiteit blijkt uit de masturbatiescène waar haar moeder in een stoel naast het bed ligt te slapen terwijl Nina zichzelf ontdekt.
  • Tijdens de masturbatiepoging in haar bed wrijft Nina haar onderlichaam tegen het beddengoed. Die manier van masturberen is vaak voorkomend compulsief gedrag ten gevolge van seksueel misbruik.
  • Als Nina in bad een tweede masturbatiepoging doet, bloeden haar vingers. Ze ziet ook het gezicht van haar moeder boven het water verschijnen, met bloed in haar mond.
  • Zowel Thomas als Lily proberen Nina vriendschappelijk te benaderen. In haar beleving heeft zo'n benadering altijd een seksuele ondertoon, getuige het feit dat ze denkt dat zowel Thomas als Lily haar proberen te verleiden. Bij Lily lukt het verleiden en in Nina's beleving volgt op verleiding altijd verraad. Daarom verdenkt ze Lily ervan haar rol te willen stelen en wil ze haar ook vermoorden. We kunnen er echter niet zeker van zijn dat de seksuele avances van Thomas en Lily echt zijn of zich enkel in het hoofd van Nina afspelen. Zo bijt Nina Thomas in zijn lip maar heeft Erica de volgende dag een wonde aan haar lip.
  • Op het einde van de film, net voor ze op het podium zelfmoord pleegt, zien we het beeld constant van Nina naar Erica en terug gaan. Net als de Witte Zwaan vindt Nina vrijheid in de dood, en haar moeder is de kern, de oorzaak van haar onderdrukking.
© 2011 - 2017 Lilkim, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Filmrecensie: Black SwanrecensieFilmrecensie: Black SwanBlack Swan werd genomineerd voor vijf Academy Awards De cinematografie, regie en montage werden erg gewaardeerd door cri…
Black Swan, balletfilm met horrorelementenrecensieBlack Swan, balletfilm met horrorelementenBlack Swan, een film die in 2010 werd uitgebracht, is niet de zoetsappige klassieke balletfilm die de associatie met Het…
613 geboden Tora II: armen, niet-Joden, huwelijk, relaties613 geboden Tora II: armen, niet-Joden, huwelijk, relatiesJoden zijn verplicht zich aan de 613 geboden (mitzwot) van de Tora te houden. In deze tweede serie kijk ik naar de gebod…
De Oscarwinnaars 2010De Oscarwinnaars 2010De Academy Awards van het jaar 2010. De beste films van dit jaar waren The king's speech, Inception en the social networ…
Recensie All Shook up - Love me TenderrecensieRecensie All Shook up - Love me TenderLove me Tender kennen we allemaal als muziekstuk van wijlen Elvis Presley, maar Love me Tender is ook de naam van musica…
Bronnen en referenties
  • www.beautylab.be
  • http://faithallen.wordpress.com/2011/01/03/black-swan-movie-about-mother-daughter-sexual-abuse/
  • http://drkathleenyoung.wordpress.com/2011/01/21/black-swan-revealing-mother-daughter-abuse/

Reageer op het artikel "Black Swan: Verhaal over moeder-dochter incest?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Nicole, 01-07-2012 17:25 #6
Leuk om deze insteek te lezen. Het verklaart voor mij in ieder geval wel de vreemde relatie tussen moeder en dochter. Ik ben nog niet 100% overtuigd, maar het is in ieder geval een verklaring voor waarom de moeder Nina als zo'n klein kind behandelt.

Toch kloppen er een aantal dingen niet, die hier beschreven zijn. Ik heb de scenes namelijk er bij gehouden toen ik dit las.
- Tijdens de seksscene verandert het gezicht in dat van Nina zelf, niet in die van haar moeder.
- Wanneer ze in bad onder het water ligt, ziet ze nogmaals haar eigen gezicht boven het water, niet dat van haar moeder. En er is ook geen sprake van een bloederige mond.
- Wanneer Nina in de lip van Thomas heeft gebeten, is er geen wond te ontdekken in de lippen van Erica. De volgende dag is ook de dag waarop haar moeder de taart heeft gekocht. En in die scene is geen wond te ontdekken.

Wat betreft de scenes waarin Nina haar eigen gezicht ziet, niet dat van haar moeder, gaat het er volgens mij om dat Nina's donkere kant steeds meer bezit van haar neemt. Volgens mij heeft Nina een soort gespleten persoonlijkheid, waarvan de duistere, zwarte kant steeds meer naar boven komt en Nina overneemt. We zien immers vaak genoeg dat Nina zichzelf ziet, met zwarte kleding aan (zoals op weg naar de metro).

Verder kan ik uiteraard niks zeggen over wat voor zelfverminkingsgedrag mensen vertonen die misbruikt zijn, dus dat kan allemaal best kloppen.
Toch denk ik dat het meer te maken heeft met een gespleten persoonlijkheid, maar wellicht is die er gekomen door misbruik…?

R., 22-02-2012 16:26 #5
Leuk om bovenstaand stuk te lezen. Nadat ik de film vorig jaar met wat vrienden gezien noemde ik het seksueel misbruik (waar ik dacht dat de film over ging). Mijn vrienden begrepen echter niet waar ik het over had, ze hadden de film totaal anders geinterpreteerd. Naar mijn mening is de film compleet en zijn alle 'vage' stukken te verklaren wanneer het seksuele misbruik hierin betrokken wordt. Maargoed dit zal per individu vast verschillen.

M., 27-08-2011 22:06 #4
Ik heb de film nu twee keer bekeken. De eerste keer vond ik m mooi gemaakt, maar verder eigenlijk overdreven naar. Onrealistisch hoe ze zo waanzinnig werd, enkel van een concurrentiestrijd en een overbeschermende moeder. Tot ik las van de dubbele bodem met het thema van sexueel misbruik. Toen heb ik de film opnieuw gezien en nu viel letterlijk alles op zijn plek! Nu vind ik de film werkelijk briljant. In mijn ogen is er geen twijfel over mogelijk dat het over sexueel misbruik gaat. Het meest overtuigende bewijs hiervan vind ik de sexscene waarin lilly zegt ‘my sweet girl’ en de trigger die dit teweegbrengt bij Nina. Want het is de moeder die Nina zo noemt. De horror van Nina’s innerlijke belevingswereld wanneer ze bewust in contact treed met haar eigen sexualiteit, samen met de druk van het ballet, is nu heel verklaarbaar en reëel.

De regisseur Aronofsky staat bekend als iemand die gefascineerd is door extremiteiten in gedrag en in de verbinding van het ‘hoogste met het laagste’. Over black swan zegt hij dat hij niet ‘teveel zichtbaar’ wou maken in de film en dat ‘less is more’. Op mij komt het over dat hij de dubbele laag in de film bewust heeft verzwegen. Reactie infoteur, 29-08-2011
Leuk om jouw analyse te lezen!

T., 23-08-2011 19:57 #3
Zeer overtuigend stuk. De film roepte veel vragen op. Wat me als meeste was bijgebleven was de door de moeder gezegde hoogst eigenaardige zin 'Are you ready for me?'. Nadat ik de film zag heb ik gelijk research gedaan. Ik stuitte op dezeflde argumenten die het moeder-dochtermisbruik aantonen in de film. Veel van deze elementen zie je bij de eerste keer kijken over het hoofd en uberhaubt is deze vorm van incest moeilijk te herkennen voor mensen die deze ervaring niet delen. Daarbij komt dat incest voor veel mensen een zeer gevoelig, onbekend en veelal onbesproken onderwerp is. Toen ik research deed naar de film vond ik op internet een blog van een Amerikaanse vrouw die zelf slachtoffer is van 'mother-child abuse'. Erg interessant om eens te lezen en ook de vele reacties. Reactie infoteur, 24-08-2011
Veel argumenten heb ik idd op de blog van Blooming Lotus gevonden. Toen ik haar blog las, viel er veel stukjes op zijn plaats. Je voelt gewoon de hele film door een vreemde sfeer hangen rond die moeder en moeder-dochtermisbruik lijkt mij een zeer plausibele uitleg, ook al is het niet zo direct gezegd/aangetoond.

Jacqueline, 08-08-2011 13:12 #2
Kan begrijpen waarom je de insteek van incest eruit hebt gehaald. De reden dat ik niet denk dat het zo is, is omdat Aronofsky in zijn films altijd expliciet is over zijn karakters. Het plot zou te subtiel zijn voor hem. Duidelijk is dat Nina psygisch gestoord is. Het gedrag van de moeder komt voor mij meer overeen met een moeder die te maken heeft met een van jongs af aan gestoord kind. Jouw opmerking over het gedrag van Nina tijdens masturbatie (compulsief gedrag) is juist geen reden dat de regiseur incest bedoeld heeft, want in deze scene vertoont Nina dat ze verast is. Het lijkt of ze voor het eerst op deze manier geniet. Zou met compulsief gedrag niet zo zijn. En Koen?… dat ze lesbisch is? en de gebroeders Grimm? wat een suffe reactie.

Koen Ghesquière, 11-03-2011 22:40 #1
Die uitleg is er los over! Volgens mij kun je evengoed verklaren dat Nina lesbisch is, dat ze anorexia heeft, dat ze krankzinnig is, … als je maar genoeg zoekt! Ik zie in deze film niet meer dan een sprookje, verteld zoals de gebroeders Grimm het zouden vertellen; met beelden! De uitleg hierboven, dit heet 'projectie'. Reactie infoteur, 13-03-2011
Daarom dat ik deze uitleg ook niet presenteer als een vaststaand feit. De film is niet op één manier verklaarbaar, iedereen ziet er iets anders in. Het kan goed zijn dat jij het niet eens bent met de uitleg maar er zijn genoeg mensen die er wel incest inzien, zowel slachtoffers als niet-slachtoffers. Dat is nu eenmaal het leuke aan dit soort film: het is voor meerdere interpretaties vatbaar en zorgt voor uitgebreide discussies. Je bent altijd welkom om jouw visie op deze film te geven, ik hoor graag andere onderbouwde meningen.

Infoteur: Lilkim
Gepubliceerd: 16-02-2011
Rubriek: Muziek en Film
Subrubriek: Film en video
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 6
Recensies…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in vorm van een recensie bevat.
Schrijf mee!