InfoNu.nl > Muziek en Film > Televisie > Groot Dictee 2011 + 2012: de tekst/de schrijvers/de winnaars

Groot Dictee 2011 + 2012: de tekst/de schrijvers/de winnaars

Het Groot Dictee der Nederlandse Taal 2011 werd geschreven door de Nederlandse schrijver Arnon Grunberg, in 2012 door Adriaan van Dis De jaarlijkse spellingswedstrijd, met kandidaten uit zowel Nederland als Vlaanderen wordt gewoonlijk halverwege december opgenomen en uitgezonden op Nederland 1 door de NTR en op de Vlaamse tv vanuit de Eerste Kamer in Den Haag, de presentatie is normaal gesproken in handen van Philip Freriks en de Belgische presentatrice Martine Tanghe. Het programma is een coproductie van de Nederlandse NTR en hun Belgische evenknie VTR. Voorts zijn kranten uit beide landen (De Morgen en De Volkskrant) medeorganisatoren van het dictee. Voor kinderen van 11 en 12 jaar is er sinds 2004 ook een speciaal Groot Kinderdictee, sedert een aantal jaren een louter Nederlandse aangelegenheid.

Tekst Groot Dictee 2012, Zijn waar wij niet zijn

  • De dichter Charles Baudelaire die zonder kitschtrukendoos de schoonheid blasfemeerde door uit modder goud te destilleren, vergeleek het leven met een ziekenhuis waarin iedere patiënt coûte que coûte een ander bed opeist. Zo wenst de een het behaaglijk comfort van een vredige twee-onder-een-kapwoningwijk, de ander de kick van een no-goarea.
  • Wij willen zijn, waar wij niet zijn. Scheepsarts-dichter Slauerhoff, die alle wereldzeeën bevoer, werd godbetert een gedweeë dorpsdokter en jeremieerde dat op plattelandse achterafplaatsjes never nooit een laag-bij-de-grondse boerenkop werd gesneld.
  • Ervan uitgaande dat in een a-priorikeus ook een verlies besloten zit, wik en weeg ik mij een ons. Wat wordt het? Een armeluisleven zoals monniken propageren of de verrukkelijke weelde van de nouveaux riches?
  • Een megasimpel ge-sms'te mededeling of een minutieus gekalligrafeerd epistel? Zie ik zelf oorgelabelde vaarzen in halfduistere ophokstallen staan, dan verlang ik stante pede naar ruziënde orang-oetangs in een orchideeënrijk regenwoud.
  • Als ik spiksplinternieuwe suède molières of brogues moet inlopen, wil ik tegelijkertijd blootsvoets een mangrovebos in de afrotropische ecozone binnendringen. Spring-in-'t-veldleeuweriken in ruilverkavelde weiden doen mij verlangen naar de smaragdgroene valleien in Papoea waar een variëteit aan kasuarissen tussen de clangebieden weidt.
  • Deze strikt solitaire loopvogel met een basstem onder de drieëntwintig hertz wordt zelfs niet door oerwoudgeluidenervaren jagers gepercipieerd, laat staan door de sinds het indonesiseringsprogramma geëxcommuniceerde missionarissen.
  • Het extreme lokt meer dan het modale, de imperatief meer dan het ja en amen van de hofdignitaris. Dus liever hermelijn dan een livrei. Maar eenmaal geëquipeerd met een peniskoker, dan lokt de Volendammer broek. Na de Eiffeltoren de in- en intrieste metrobuis.
  • Zit ik voor een weids uitzicht mezelf te goed te doen aan de subtiel gearrangeerde amuses van een vijfgangendiner, dan wens ik me een patatje met uit de snackbar om de hoek. Deep down is het ik-besef tweeërlei: zowel burgemeester als swiebertje zijn.

Groot Dictee der Nederlandse Taal 2011

Op 14 december 2011 zond de NTR het jaarlijkse terugkerende Groot Dictee der Nederlandse Taal uit. De organisatie ligt jaarlijks in handen van het Nederlandse dagblad De Volkskrant, de Belgische krant De Morgen, de Nederlandse omroep NTR, in samenwerking met hun Vlaamse collega's van de VTR. Producent van het geheel is het Rotterdamse bedrijf Men at Work TV Produkties. De opnamen vinden telkenjare plaats in de zaal van de Eerste Kamer in 's Gravenhage. In 1991 werd het voor de eerste maal, in deze opzet gehouden. De tekst voor die editie werd geschreven door Kees Fens. Jaren achtereen was dit vervolgens de taak van Han van Gessel, soms in samenwerking met Bas van Kleef. Pas in 2004 is de traditie ontstaan om ieder jaar een nieuwe gastschrijver aan te stellen.

Overzicht schrijvers Groot Dictee sinds 2004

  • 2004: Jan Mulder/Remco Campert
  • 2005: Herman Koch
  • 2006: Martin Bril
  • 2007: Jan Wolkers
  • 2008: Kristien Hemmerechts
  • 2009: Gerrit Komrij
  • 2010: Tommy Wieringa
  • 2011: Arnon Grunberg
  • 2012: Adriaan van Dis

Een groep van 30 prominente, bekende Nederlanders en Vlamingen namen het op tegen 30 spellingkenners uit beide landen, geplaatst via een spellingswedstrijd in zowel De Morgen als De Volkskrant.

De presentatie werd gedaan door voormalig NOS nieuwslezer Philip Freriks. Sinds 2005 had hij dit samen met de Belgische VTR journaallezeres Martine Tanghe gedaan, zij moest in 2011 verstek laten gaan i.v.m. een ernstige ziekte. De jurering was in handen van Anneke Neijt, Ludo Permentier en Inez Weski (voorzitter).

Groot Kinderdictee der Nederlandse Taal

Sinds 2004 kent het Dictee voor volwassenen een evenknie voor kinderen, in de leeftijd van elf en twaalf jaar. In aanvang ook een Belgisch-Nederlandse coproductie, tegenwoordig een puur Hollandse aangelegenheid, wel weer vanuit Den Haag en gepresenteerd door Philip Freriks.

Groot Dictee der Nederlandse Taal 2012

Het 23ste Dictee wordt uitgezonden op woensdag 12 december 2012, traditiegetrouw door de NTR en vanuit Den Haag. Philip Freriks zal van de partij zijn, waarschijnlijk samen met Martine Vertanghe, die in september 2012 haar werkzaamheden voor de VRT weer op heeft gepakt, nadat ze een periode uit de running was, nadat bij haar borstkanker geconstateerd was.

Arnon Grunberg, schrijver Groot Dictee 2011

Vrijdag 10 juni 2011 werd bekend gemaakt dat schrijver Arnon Grunberg dat jaar het Groot Dictee voor zijn rekening zou nemen. Hij was daarin de opvolger van Tommy Wieringa, onder andere auteur van de bestseller Joe Speedboot. "Zelfverminking" was de titel van het Dictee dat Grunberg op papier zette.

De in de Verenigde Staten woonachtige Arnon Grunberg brak in 1994 door met zijn debuutroman Blauwe Maandagen. In 2007 won hij zowel de Gouden Uil als de Libris Literatuurprijs voor Tirza. Grunberg schrijf tegenwoordig dagelijks een voetnoot, een soort van column, op de voorpagina van De Volkskrant.

Adriaan van Dis, schrijver Groot Dictee 2012

Op 24 augustus 2012 werd duidelijk dat de Adriaan van Dis (Bergen aan Zee, 16 december 1946) het Groot Dictee voor 2012 schrijft. Hij is bekend geworden als presentator van diverse boekprogramma's zoals Hier is... Adriaan van Dis en VPRO's Zomergasten, was journalist bij het NRC Handelsblad en schrijver. In 1983 verscheen zijn debuut: Nathan Sid, waarna hij een flink Palmares opbouwde. Indische Duinen is zijn meest gelauwerde en beroemde boek, waarin hij zijn eigen Indische verleden verwerkte. Adriaan accepteerde het verzoek voor het Dictee onder de voorwaarde dat er ook een prijs beschikbaar gesteld zou worden voor degene met de meeste fouten.

Winnaars 2011

De eerste plaats moest gedeeld worden door Marret Kramer (geselecteerd via de Volkskrant) en prominente Vlaming Freek Braeckman, (presentator VRT journaal), allebei hadden slechts 4 fouten in hun dictee.

Ook de tweede plaats werd bezet door twee deelnemers, Yannick Dangre, een prominente Belg en de Nederlander Wouter Bok. Overige prominente deelnemers die het goed deden: Jean Paul van Bendegem (wiskundige en filosoof) 6 fouten, Caroline de Bruijn (actrice) 8 fouten, Jeroen Tjepkema (nieuwslezer NOS) 9 fouten en Sybrand van Haersma Buma (leider CDA) 9 fouten.

Tekst Groot Dictee 2011, titel Zelfverminking

Zin 1

In dit dictee zal ik een gedeelte van Sigmund Freuds gedachtegoed expliqueren aan BN'ers, BV's en andere mensen die nooit ofte nimmer iets van hem hebben gelezen of die net als Nabokov en Van het Reve een diep gegronde hekel aan hem hebben.

Zin 2

Psychoanalyticus Sigmund Freud, theoreticus van het oedipuscomplex, definieert in zijn essay 'Het onbehagen in de cultuur' uit 1930 cultuur als datgene waarmee wij onszelf en de wereld hebben geprobeerd te temmen; ook het verbod op incest is geenszins anders dan een verkeersregel voor de menselijke omgang.

Zin 3

Het 'verbod op de incestueuze objectkeuze', zoals Freud het accuraat formuleert, is ooit geïnitieerd om impulsief bloedvergieten te voorkomen; het gaat om seks, want zoons willen eigenlijk coïteren met hun moeder.

Zin 4

Om dat doel te bereiken moet de zoon zijn vader, zijn concurrent, elimineren, want de geprivilegieerde vader wil zijn eega niet met zijn zoons delen - choquant en egoïstisch; het incestverbod is feitelijk een poging machtsverhoudingen te reguleren.

Zin 5

In jip-en-janneketaal: wetten waardoor conflicten kunnen worden voorkomen; het taboe op incest blijkt niet zozeer een ethische kwestie, als wel een machtsaangelegenheid en hoe daarmee om te gaan.

Zin 6

Nu willen jullie uiteraard wel eens weten wat dit allemaal met cultuur te maken heeft, welnu, cultuur wordt door Freud getypeerd als een soort vader die eist dat wij onze libidineuze neigingen onbevredigd laten in ruil voor symbolische of reële liefde.

Zin 7

Freud noemt dit 'zelfverminking', en ook als wij ten huidigen dage de natiestaat in ogenschouw nemen, is er de oude ruil; de burger raakt gedomesticeerd, oftewel hij ziet af van de meeste driftbevrediging, een proces dat wordt geleid door politieke, religieuze en andere autoriteiten.

Zin 8

Wanneer de oproerpolitie op burgers inslaat, zien wij, eerder dan het geweldsmonopolie van de staat in praktijk, enkele matig betaalde fascistoïde ambtenaren, die de gelegenheid krijgen hun driften te bevredigen.
© 2012 - 2019 Kroezenier, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Groot Dictee der Nederlandse Taal 2008: tekst, winnaar, juryGroot Dictee der Nederlandse Taal 2008: tekst, winnaar, juryHet Groot Dictee der Nederlandse Taal 2008 werd uitgezonden op 17 december 2008. De tekst van de oefening in de Nederlan…
Schaatsen live op tv en livestream, de kalender 2019-2020Schaatsen live op tv en livestream, de kalender 2019-2020Schaatsen is de populairste wintersport in Nederland. Daarom wordt er in het seizoen 2019-2020 weer veel schaatsen live…
recensieRecensie: De geschiedenis van mijn kaalheidIn 2000 verscheen de roman 'De geschiedenis van mijn kaalheid' van Marek van der Jagt bij uitgeverij De Geus.
recensieBoekrecensie: Tirza - Arnon GrunbergTirza is een roman van Arnon Grunberg over de liefde en de obsessie van een vader voor zijn dochter.
Herman van der Zandt: presentator Avondetappe/Mes op TafelHerman van der Zandt is vooral bekend als presentator van het NOS journaal, maar profileert zich geleidelijk aan steeds…
Bronnen en referenties
  • http://grootdictee.nps.nl
  • http://www.volkskrant.nl
  • http://nl.wikipedia.org

Reageer op het artikel "Groot Dictee 2011 + 2012: de tekst/de schrijvers/de winnaars"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Kroezenier
Laatste update: 13-12-2012
Rubriek: Muziek en Film
Subrubriek: Televisie
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!