Waar is Mozart volgens de mozart-schedel aan gestorven?

Mozart overleed op 5 december 1791 op 35-jarige leeftijd in Wenen. Werd hij vermoord of stierf hij een natuurlijke dood? In de film Amadeus wordt gesuggereerd dat componist Salieri, Mozart vermoord zou hebben, door hem aan zijn lot over te laten, hem niet te helpen, hem uit te putten. Kort na Mozart’s dood waren er echter geruchten dat Salieri hem vergiftigd zou hebben. Salieri zou uit ziekelijke jaloezie gehandeld hebben.

Waar is Mozart aan overleden?

Waar is Mozart aan dood gegaan? Werd hij vergiftigden dus vermoord? Men hoopte dat de mozart-schedel antwoord zou kunnen geven op die vragen, maar helaas is dat tot nu toe niet gelukt.
De artsen die Mozart in 1791 doodverklaarden kwamen met een onduidelijke doodsoorzaak en ze lieten geen autopsie uitvoeren. Sindsdien zijn wetenschappers, en Mozart liefhebbers, in grote mate gefascineert door de tragische dood van een van de grootste muzikale genieen die ooit geleefd heeft.

Mozart geloofde zelf dat hij vergiftigd was

Mozart geloofde zelf dat hij vergiftigd was en hij heeft zich daarover verschillende keren tegen zijn vrouw geuit. Bovendien geloofde hij volgens sommige bronnen ook dat Salieri hem dood wenste. Zijn vrouw adviseerde hem om de nare gedachten uit zijn hoofd te zetten en om een tijdje afstand te nemen van het Requiem wat hij aan het schrijven was. Mozart schreef echter obsessief aan het Requiem, aangezien hij overtuigd was dat hij het voor zijn eigen begravenis schreef, ondanks dat hij het in opdracht van een (voor hem anonieme) opdrachtgever componeren moest. Door zijn overlijden heeft hij het Requiem niet kunnen voltooien. Mozart heeft verschillende keren gezegd dat hij het requiem voor zichzelf schreef, aangezien hij voorvoelde dat hij spoedig sterven zou. Hij was ervan overtuigd dat de anonieme opdrachtgever hem de opdracht tot het schrijven van een requiem bewust gegeven had, aangezien hij meende dat 'iemand' precies wist wanneer hij sterven zou. Dat zou uitgekiend zijn doordat hem gif was toedgediend. Mozart leed aan depressie en wanen, zo'n 6 maanden voor zijn dood.

Er zijn meerdere theorieen over de doodsoorzaak van Mozart.

Amerikaanse onderzoeker dr. Jan Hirschmann uit Seattle, is overtuigd dat Mozart stierf aan niet goed doorgebakken varkensvlees, wat trichinenziekte veroorzaakt zou hebben. Deze ziekte heeft symptonen die Mozart had, zoals koorts, uitslag en pijnlijke en opgezwollen ledematen. De ziekte wordt veroorzaakt door haarwormen, die zich in de darmen van varkens en mensen kunnen ontwikkelen en zich in het spierweefsel kunnen nestelen.
Mozart stierf vijftien dagen nadat hij ziek geworden was en er werd op zijn lichaam verder geen onderzoek gepleegd. De overblijfselen van Mozart kunnen niet meer onderzocht worden omdat het onduidelijk is waar ze gebleven zijn nadat zijn graf ongeveer tien jaar na zijn dood geruimd werd.

Bewijs voor trichinenziekte is volgens Hirschmann een briefje dat Mozart 44 dagen voor hij ziek werd aan zijn vrouw Constance schreef. "Wat ruik ik? ... varkenskoteletten! Che Gusto (wat een heerlijke smaak). Ik eet op je gezondheid", schreef Mozart.

(Bron : Gazet van Antwerpen)

Mozart is nog steeds interessant als patiënt. Ook nu nog schrijft men nog artikelen over de mogelijke doodsoorzaak van Amadeus Mozart. Artsen speculeren er over in medische tijdschriften. De doodsoorzaak is immers nog steeds een misterie. Aangezien Mozart zelf overtuigd was dat hij vergiftigd was, zijn er verschillende theorieen over de mogelijk dader(s). Sommigen verdenken de vrijmetselarij, waar Mozart relaties mee had, aangezien Mozart in Die Zauberflute te veel geheimen van het genootschap prijs zou hebben gegeven. Anderen verdenken componist Salierie, die ziekeliijk jaloers zou zijn geweest op de genialiteit van Mozart. Kort na Mozart's dood kwamen de geruchten dat Salieri Mozart vermoord zou hebben, al op gang.

Er zijn voldoende aanwijzingen dat de zwakke gezondheid van Mozart in elk geval een rol heeft gespeeld bij zijn overlijden. Of Mozart veel alcohol dronk is niet met 100% zekerheid te stellen, de berichten spreken elkaar hierin tegen. Wel had hij al zijn levenlang reumatische klachten. Op zijn sterfbed zwol hij op. Het opzwellen begon met de handen en voeten maar breidde zich uit over zijn hele lichaam en was spoedig zo ernstig dat hij zich niet meer bewegen kon. Vlak voor zijn dood moest hij herhaaldelijk projectiel braken (projectiel braken houdt in dat het braaksel met enorme kracht naar buiten komt) en de kleur van zijn braaksel werd als bruin omschreven. Het projectiel braken kan op hersendrukverhoging duiden, maar het (bruin) braken kan ook op een afsluiting van de darmen wijzen. Ook doet het beeld van 'opzwellen', denken aan nierinsufficientie (nierfalen).

Is De Mozart-schedel Wel Van Mozart?

Een schedel werd tien jaar na Mozart's dood opgegraven op de Sankt Marx begraafplaats in Wenen, waar Mozart in een graf voor armen geborgen werd. Helaas weet niemand precies in welk armengraf Mozart begraven is. De grafdelver Joseph Rothmayer, die Mozart begroef, beweerde dat hij de schedel 10 jaar na de uitvaart, in 1801 had opgegraven en bewaard. Of dat waar was wist niemand. De schedel werd tot het jaar 1940 wel in het openbaar tentoongesteld als zijnde de schedel van Mozart. Na die tijd werd de schedel, uit respect voor Mozart, opgeborgen voor het publiek. De schedel wordt sindsdien bewaard in een kluis in Salzburg, de geboortestad van Mozart.

DNA onderzoek Mozart-schedel

Op de botten van de moeder van de moeder van Mozart, en op de botten van zijn nichtje (de dochter van zijn zuster), die begraven lagen in een familiegraf, werd DNA onderzoek uitgevoerd en met het DNA van de mozart-schedel vergeleken. De uitkomst van het DNA onderzoek van de Mozart-schedel en de beenderen van de vermeende familieleden, was teleurstellend. Door middel van forensich onderzoek werd het DNA uit een kies van de Mozart-schedel vergeleken met de DNA-resten uit de schedel en botten van de grootmoeder en het nichtje van Mozart, maar tussen de resten van de drie personen werd geen overeenkomst aangetroffen. Dit wil zeggen dat de mozart-schedel niet van Mozart is, of dat de twee vrouwen in het graf geen familie van Mozart waren. De beenderen van Mozart's vader, Leopold Mozart, liggen ook in het familiegraf. Persoonlijk zou ik verwachten dat men vervolgens DNA onderzoek op het overschot van Leopold zou verrichten, om zijn DNA met het DNA van de Mozart-schedel te vergelijken, om vast te stellen of de mozart-schedel wel of niet van Mozart is. Ik heb echter, vreemd genoeg, geen informatie over een vaderschapstest op de botten van Leopold in vergelijk met het DNA van de Mozart-schedel, kunnen vinden. Het is mogelijk dat ze via de mannelijke familielijn in deze situatie (nog) geen onderzoek kunnen doen.

Werd Mozart toch vergiftigd?

In de maand juni van 1791 zei Mozart tegen zijn echtgenote dat hij geloofde vergiftigd te zijn. Hij was overtuigd dat iemand hem acqua toffana (arsenicum) had toegediend.

De muzicologen Oliver Hahn en Claudia Maurer Zenck troffen grote hoeveelheden arsenicum aan in de inkt van zijn manuscript "Die Zauberflote'. Mozart werkte aan de opera het laatste jaar voor zijn overlijden. Arsenicum wrd in de tijd dat Mozart leefde door artsen gedoseerd voorgeschreven bij de behandeling van malaria, zwakte en koorts. Het middel werd voorgeschreven onder de naam acqua toffana, het middel dus waarvan Mozart overtuigd was dat het hem was toegedient om hem te vergiftigen. Acqua toffana had als bijwerkingen depressie en achterdocht met w anen.

Oliver Hahn en Claudia Maurer Zenck gaan er vanuit dat Mozart acqua toffana innam tegen de pijn van zijn nierziekte en de streptokokkeninfectie waaraan hij leed, maar hoe logisch is dit als hij in juni 1791 meende dat iemand hem (tegen zijn wens in) acqua toffana had toegediend en dat hij er zo ernstig door vergiftigd was dat hij overtuigd was er aan te sterven?

Als Mozart inderdaad (mede) is overleden aan arsenicum vergiftiging, is het dan zo dat de inkt van de muziekbladen van Die Zaubelflote vol zat met arsenicum omdat iemand de arsenicum in de inktpot van Mozart druppelde, waardoor het bij het bevochtigen van de pen door Mozart's lippen en tong in zijn lichaam terecht kwam? Of was het juis andersom, kwam de arsenicum in de inkt terecht omdat Mozart's lichaam zo vol arsenicum zat dat het zelfs in de inkt terecht kwam omdat hij met zijn mond de pen bevochtigde, en het dus zo ook op de muziekbladen terechtkwam toen hij de Zauberflote schreef?
Een ding is zeker, hoe dieper men graaft in het leven en sterven van Mozart, hoe meer vragen men ontdekt die (voorlopig) onbeantwoord zullen blijven. © 2008 - 2009 Kisses, gepubliceerd in Muziekstromen (Muziek en Film) op 16-07-2008, laatst gewijzigd op 16-07-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Kisses is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Zoektocht naar het uiterlijk van Wolfgang Amadeus Mozart: Portretten van Mozart verschillen van elkaar, dus we wisten niet zeker hoe Mozart eruit zag. Het Barbara Kraft portret, wat vaak als ‘het gezicht’ va…
• Muziek Composities Componisten: Muziek Composities Componisten. Wie componeerde de Onvoltooide Symfonie? Wie was de componist die de Rhapsody in Blue (Porgy and Bess) schreef? Wie componeerde een opera die 4…
• Warschau en het Mozart Festival: In 1991 was het 200 jaar geleden dat Mozart was overleden. Om dit feit te herdenken voerde de Warszawska Opera Kameralna (Warschau Opera Kamer) alle 26 grote werken van de co…
• Salzburg, de geboortestad van Mozart: Salzburg, de hoofdstad van Salzburgerland, is een stad in Oostenrijk met ongeveer 150.000 inwoners. Salzburg wordt opgesplitst door de rivier de Salzach, wat de ligging…
• Leipzig; bezienswaardigheden, deel 1: Er zijn in Leipzig een aantal bezienswaardigheden te bezichtigen die al een lange geschiedenis hebben. Zo is de Alte Börse ooit getuige geweest van de huwelijksvoltrekki…

Bronnen en/of referenties

• www.spiritual-web.nl
• www.dood.nl