InfoNu.nl > Muziek en Film > Film en video > Is 2001: A Space Odyssey (Stanley Kubrick) een must-see?
recensie

Is 2001: A Space Odyssey (Stanley Kubrick) een must-see?

Is 2001: A Space Odyssey (Stanley Kubrick) een must-see? In 1968 komt Stanley Kubrick met zijn meesterwerk 2001: A Space Odessey. Oscars en andere prijzen volgen al snel. Voor de critici is het direct duidelijk dat een klassieker is geboren, maar hoe staat het moderne publiek daar tegenover? De film is visueel aantrekkelijk en heeft goede muziek, maar het verhaal is moeilijk te volgen en gaat erg langzaam. Je kent de titel. Je kent de regisseur. Je weet dat het een klassieker is. Maar als je heel eerlijk bent, moet je toegeven dat je de film zelf nog nooit hebt gezien. Is het de moeite waard? Vaak zijn klassiekers oude films die voor een heel ander publiek zijn gemaakt. We zijn nu gewend aan onzichtbare special effects, snelle actie en vaak wisselende scenes. Dat het een goede film is, daar zijn de heren critici het wel over eens. Maar in hoeverre heeft de film de tijd doorstaan? In hoeverre is 2001: A Space Odyssey ook nog aantrekkelijk voor het moderne publiek?

2001: A Space Odyssey


Verhaal

Zonder het einde te willen verklappen, volgt hier een korte inleiding.

Het verhaal begint in de tijd dat mensen nog apen zijn en met elkaar vechten. Een groep apen komt een vreemd object tegen en ze durven het aan te raken. Daarna ziet een van hen in hoe hij botten als hamer kan gebruiken en de andere groep de koppen in kan slaan. Nadat een aap van de andere groep gedood is, switchen we naar de toekomst (2001 dus). Dokter Floyd is aan boord van een spacevliegtuig onderweg naar de maan. Er gebeuren daar rare dingen en iedereen is in quarantaine. Later is een andere ruimtemissie onderweg. De bemanning bestaat slechts uit twee leden, want drie andere liggen op ijs. Deze mannen worden geholpen door de sprekende computer HAL die alles aan boord regelt. Als HAL een fout voorspelt aan een onderdeel buiten, twijfelt niemand eraan dat dit ook echt zo is.

Waarom is het een klassieker?

Destijds was de film een groot succes, maar waarom?
  • Een verhaal met opbouwende spanning.
  • Mooi, mooi, mooi. De shots zijn bijna poetisch mooi.
  • De klassieke muziekstukken lijken voor de film gemaakt.
  • Het is een verhaal in de ruimte en dat was destijds heel interessant.
  • Een positief en angstaanjagend toekomstbeeld in een.
  • Geloofwaardige ruimteschepen.
  • Opvallende special effects die de gewichtsloze omgeving weergeven.

Wat vindt het moderne publiek?

Ik ben geen filmcriticus met verstand van de techniek en acteerprestaties. Ik ben een persoon met een normale interesse in films. Dat de critici menen dat dit een geweldige film is, dat weten we wel. Hier volgen mijn gedachten:

Begin

De eerste vijf minuten gebeurt er niks, letterlijk… Bijna drie minuten zit je naar een zwart scherm te kijken met muziek op de achtergrond en dan komt de zon op achter de aarde: 2001 A Space Odessey.

The dawn of man

Landschappen, apen (of beter, mannen in apenpakken), andere beesten. Waar gaat dit toch heen? Bijna twintig minuten later heb je nog geen ruimteschip gezien en dat is uiterst vreemd voor een film met “space” in de naam.

2001

Als je dan eindelijk de eerste ruimteschepen ziet ronddraaien op die Schone Blaue Donau, denk je: nu gaat het beginnen. Maar alles gaat laaaaaaaaaangzaaaaaaaam. Het schip dat moet landen bij een andere doet daar wel twee minuten over. Elk shot wordt ook lang vastgehouden. Als moderne kijker denk je: ja, ik weet nou wel dat we daarheen gaan, schiet nou eens op!

Het valt wel op dat de ruimteschepen er ook voor het moderne oog nog geloofwaardig uitzien, geen zichtbare touwtjes of iets dergelijks. Alleen bij de maanlanding zijn er een paar shots waar het pijnlijk duidelijk is dat het allemaal natuurlijk hartstikke nep is.

In de schepen zie je een aantal typische toekomstvisies:
  • Deuren glijden open na een druk op de knop
  • Bizarre jaren ’70 designstoelen die niet comfortabel lijken te zitten
  • Stemidentificate (ook beschikbaar in Dutch!)
  • Vloeibaar of anderszins viesuitziend voedsel
  • Een sprekende computer: HAL.
  • De picturephone: ja, in 1968 was het natuurlijk ondenkbaar dat je elkaar zowel kon zien als horen, maar nu met internet en webcam weten we niet beter. En niet duur...

Toch zijn er ook wat opvallendere zaken:
  • De mensen zijn extreem beleefd naar elkaar.
  • De vijandigheid tussen de VS en Rusland is duidelijk nog niet helemaal over, maar men praat wel tegen elkaar.
  • Door de gewichtsloze omgeving zijn niet alle ruimtes gelijk: wat het plafond is voor de ene, is de vloer voor de andere. Er zijn dus speciale plekken waar de mensen tegen de muur op kunnen lopen om zo van ruimte te wisselen.
  • Drielettercodes flitsen op de schermen. Waarschijnlijk staan ze voor functies: nav voor navigation, com voor communication, hib voor hibernation?
  • Weinig flatteuze ruimtepakken met een rits bij het kruis.

Jupitermissie (18 maanden later)

Met name de binnenkant van dit ruimteschip is ook nu nog indrukwekkend. Je ziet een van de bemanningsleden rondjes (of eigenlijk loopings) rennen en ruim veertig jaar na dato vraag je je nog steeds af hoe ze dat nou precies voor elkaar gekregen hebben. Vast iets met camerastanden en een beweegbare set, maar de details zijn een mysterie.

Het geheel heeft scherpe kleuren: veel wit en zwart met hier en daar wat rood, blauw, oranje en geel. Het langzame verloop draagt bij aan de spanningsopbouw. Je verwacht dat er nog iets speciaals moet gebeuren, maar je weet niet wanneer. Na de intermission (ca. anderhalf uur in de film) gaat het dan echt los. Er gebeuren vreemde dingen met HAL. Het einde is mij echter volkomen onduidelijk en te bizar.

In de hele film wordt weinig gesproken; het is vooral een visuele belevenis.

Conclusie

Mooi? Zeker!
Verhaal? Goed
Volgbaar? Tot vlak voor het einde wel
Special effects? Dik in orde
Muziek? Machtig!
Acteerwerk? Geen bekende gezichten, maar prima
Tempo? Sloooooom. De langste 2,5 uur van mijn leven
De moeite waard? Absoluut, als je het tempo kan weerstaan...
© 2009 - 2019 Jantrao, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Biografie: Stanley KubrickStanley Kubrick was een Amerikaanse filmmaker. Van de jaren vijftig tot en met de jaren negentig heeft hij diverse klass…
Nasa: Amerikaanse ruimtevaartorganisatieNasa: Amerikaanse ruimtevaartorganisatieDe NASA is de federale organisatie van de VS, voor het Amerikaanse ruimteprogramma. Ze onderzoeken ook mogelijke nieuwe…
recensie7 echte cultfilms7 echt goede cultfilms uitgelicht. Filmhuis / arthouse films maar ook Hollywood films. Een overzicht van cultfilms die m…
De 'Third Space', wat is het?De 'Third Space', wat is het?Wonen en werken: de plekken waar we dit doen vormen zeer belangrijke onderdelen uit ons leven. De plek waar iemand woont…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Is 2001: A Space Odyssey (Stanley Kubrick) een must-see?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

K. V., 07-06-2016 10:25 #2
"Met name de binnenkant van dit ruimteschip is ook nu nog indrukwekkend. Je ziet een van de bemanningsleden rondjes (of eigenlijk loopings) rennen en ruim veertig jaar na dato vraag je je nog steeds af hoe ze dat nou precies voor elkaar gekregen hebben. Vast iets met camerastanden en een beweegbare set, maar de details zijn een mysterie."

De set was een gigantisch reuzenrad dat Kubrick heeft laten bouwen om het interieur van het schip na te bouwen. Het project kostte in de tijd 750.000 dollar.

Franet (infoteur), 08-01-2011 00:54 #1
Ik heb de film gezien omstreeks 1985-1986. Mijn ervaring was: tijdens het volgen van de film zit je steeds af te wachten of er iets bijzonders gaat gebeuren. Maar uiteindelijk gebeurt er helemaal niets bijzonders. Het einde van de film is uitermate bizar: de maker doet het voorkomen alsof in de verre toekomst de levenscyclus van de mens geen betekenis meer heeft. We zien een oude man eenzaam een bord soep eten, wat hem helemaal niet smaakt. Terwijl hij aan het slurpen is zien we een foetus in de lege ruimte zweven. Als de oude man na het soep-eten naar bed gaat ziet hij het object dat de apen aan het begin van de film ook zien, en hij wijst ernaar, alsof hij wil zeggen: "jij bent de schuld van alles." En dan is de film afgelopen. Nee, dit is geen film die indruk op mij heeft gemaakt. Een flop dus.

Infoteur: Jantrao
Laatste update: 29-05-2015
Rubriek: Muziek en Film
Subrubriek: Film en video
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 2
Recensies…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook subjectieve informatie in vorm van een recensie bevat.
Schrijf mee!