De kruisen en mollen van de majeur toonladder

De kruisen en mollen van de majeur toonladder Over het algemeen is er veel verwarring over mollen en kruisen in de majeur toonladders. Vandaar dit stuk, met uitleg en handige ezelsbruggetjes. De majeur toonladder van C heeft dezelfde indeling als de majeur ladder van alle andere tonen. De helen en halven zitten op de zelfde plaats: tussen de 3 en de 7. Bijvoorbeeld:
  • C (heel) D (heel) E (half) F (heel) G (heel) A (heel) B (half) C.
  • E (heel)F#(heel)G#(half) A(heel) B (heel)C#(heel)D#(half)E
  • G (heel) A (heel) B (half) C (heel) D (heel) E (heel) F#(half) G

Zo komt het dat iedere majeur toonladder zijn eigen kruisen en mollen heeft.

Kruisen

hier de verschillend majeur toonladders met hun kruisen:
  • C= 0
  • G = 1#
  • D = 2#
  • A = 3#
  • E = 4#
  • B = 5#
  • F# = 6#
  • C# = 7#

Ezelsbruggetje

Er is een handig ezelsbruggetje om dit te onthouden: Geef De Aap Een Bak Fis Cis. Als je meeteld met je vingers (geeft de G 1,) komt er precies uit hoeveel kruisen er in de toon zitten. Wil je bijvoorbeeld het aantal kruisen weten dat in de toonladder van A Majeur zit: Geef (1) De (2) Aap (3). Dus dat zijn drie kruisen.

De volgorde van de kruisen:

  • Als een toonsoort één kruis heeft, heeft hij een F#
  • Als een toonsoort twee kruisen heeft, heeft hij een F# en een C#
  • Als een toonsoort drie kruisen heeft, heeft hij een F#, een C# en een G#

Zo kun je doorgaan in de volgorde: F#, C#, G#, D#, A#, E#, B#. Ook hier kun je het ezelsbruggetje gebruiken. Je moet alleen de volgorde veranderen. Het nieuwe ezelsbruggetje wordt: Fis Cis Geef De Aap Een Bak. Slaat nergens op, maar het helpt wel! Elk woord geeft nu aan welke toon verhoogd wordt. (let op, de Fis en de Cis zijn al verhoogd) heeft een toonladder dus twee kruisen, dan krijgt hij een F# en een C# heeft een toonladder vier kruisen, dan krijgt hij een F#, C#, G# (verhoogde G, van Geef) en een D# (verhoogde D van De) De toonladder van B Majeur heeft 5 kruisen, en dus een F#, C#, G#, D#, en een A#

Mollen

Hier de verschillende majeur toonladders en hun mollen:
  • F = 1b
  • Bb = 2b
  • Eb = 3b
  • Ab = 4b
  • Db = 5b
  • Gb = 6b
  • Cb = 7b

Het ezelsbruggetje voor de mollen

Ook bij toonladders met mollen is een ezelsbruggetje te bedenken: Friese Boeren Eten Alle Dagen Gele Citroenen. De toonladder van F heeft 1 mol en die van Ab heeft er 4. Friese (1) Boeren (2) Eten (3) Alle (4).

De volgorde van mollen

En ook bij dit pobleem is weer het zelfde ezelsbruggetje mogelijk. Even een andere volgorde, en je bent klaar. Bij deze zin wordt de nieuwe volgorde: Boeren Eten Alle Dagen Gele Citroenen, Friese. Wederom geen touw aan vast te knopen, maar als je de vorige zin eenmaal kent is het heel makkelijk.

Nog een puntje om mee uit te kijken als je deze regels gaat toepassen: Als je wilt uitvogelen welke ladder drie mollen heeft, tel je gewoon mee, en je komt uit op Friese Boeren Eten. Je zou dus denken dat de toonladder van E drie mollen heeft. Maar als je gaat kijken wat voor mollen dit zijn, krijg je Bb, Eb en Ab. De E veranderd in een Eb, dus het is niet de toonladder van E met drie mollen, maar die van Eb. Dit komt voor bij alle toonladders van de Mollen, behalve die van F (1mol).
© 2008 - 2021 Jettie, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
De kwintencirkel en toonsoortenDe kwintencirkel en toonsoortenAls je vaak bezig bent met muziek, is waarschijnlijk al naar voren gekomen dat er toonladders bestaan met vaste voorteke…
Opbouw toonladders in majeur en mineurOpbouw toonladders in majeur en mineurOns westerse toonstelsel bestaat uit twaalf tonen. Vanuit dit toonstelsel kunnen twaalf majeur toonladders en twaalf min…
Kwintencirkel van toonladdersKwintencirkel van toonladdersVeel muzikanten kunnen heel behoorlijk spelen maar krijgen hartkloppingen bij de theorie van de muziek, harmonieleer en…
Tabel met alle majeur toonladders volgens de kwintencirkelTabel met alle majeur toonladders volgens de kwintencirkelIn een overzichtelijke tabel zijn alle majeur toonladders weergegeven. De volgorde is niet willekeurig, maar houdt de vo…

Diatonische toonladders van de majeur ladderDiatonische toonladders van de majeur ladderIn de toonladder van C Majeur zitten 7 tonen. Als je die tonen altijd vanaf de C omhoog speelt krijg je altijd een C maj…
De populariteit van de vampierDe populariteit van de vampierDeze mythische figuur is van verschrikkelijk monster uitgegroeid tot een populair wezen dat voer is voor de schrijvers i…
Reactie

Jan, 07-12-2009
Waarom staan in de voortekens de kruisen en de mollen niet op hun respectievelijke plaats
ttz in de toonladders van G (sol) staat de kruis op de bovenste lijn van de notenbalk, wat volgens mij toch een een Fa is of waar zit ik mis? Reactie infoteur, 31-01-2010
Hee Jan,
Ik zag nu pas je reactie op mijn artikel, sorrie.

Ik ben zelf niet goed op de hoogte van het do re mi systeem, dus ik weet niet of ik je vraag goed kan beantwoorden. ik ga het wel proberen :P

Bij één kruis wordt de F verhoogd. Daarom staat die kruis op de plek van de F, de bovenste lijn. De F wordt een Fis

Bij twee kruisen wordt de C verhoogd. De kruis komt dan dus op de plek van de C te staan, tussen de 2e en 3e lijn (van boven geteld).

de derde is de verhoging van de G, (wordt Gis) en staat op de plaats van de G.

enz enz.

nou, ik hoop echt dat je er wat aan hebt, misschien ook wel niet, want ik weet niet zeker of ik je vraag snap.

Laat het me weten!

Groeten, Harriët

Jettie (22 artikelen)
Gepubliceerd: 20-11-2008
Rubriek: Muziek en Film
Subrubriek: Diversen
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Schrijf mee!