InfoNu.nl > Muziek en Film > Muziekstromen > Ierse folk - Keltische muziek met fiddle en bodhrán

Ierse folk - Keltische muziek met fiddle en bodhrán

Ierse folk - Keltische muziek met fiddle en bodhrán Ierland heeft een eigen muziekstijl, die bekend staat als Ierse folk. Het is traditionele muziek met wortels in het Ierse eiland. Het is een van de stijlen die samen met muziek uit Schotland, Wales en Bretagne wordt betiteld als Keltische muziek. In feite bestaat er geen Keltische muziek, maar is het een aanduiding van verschillende muziekstijlen uit Keltische streken. Het is muziek waar de fiddle, trekharmonica, fluit en Ierse doedelzak zijn te horen.

Doolin in Ierland

Ierse folk en Keltische muziek

De traditionele Ierse muziekstijl bestaat uit songs die soms honderden jaren oud zijn. Ze worden nog altijd in de Ierse pubs vertolkt. De songs worden aangevuld met jigs en reels, instrumentale muziek, die ook tot het genre behoren. De populaire Ierse muziek is vaak een mengeling van Keltische met Britse traditionele muziek. De term Keltische muziek wordt over het algemeen gebruikt door de commercie. Veel Ierse muziek werd van muzikant op muzikant overgeleverd en niet genoteerd. Tegenwoordig staat de muziek op schrift of is er een opname van.

Ierland en Schotland

De muziek van Ierland en Schotland zijn sterk aan elkaar verwant. Het zijn gebieden met Keltische wortels, wat ook geldt voor Wales, Eiland Man, Cornwall en Bretagne. In deze gebieden worden ook Keltische talen gesproken. De Ierse muziek maakt gebruik van de pentatoniek. De pentatonische toonladder bestaat uit een toonreeks van vijf tonen. Vele culturen en muziekstromingen maken gebruik van de pentatoniek. De Ierse muziek komt daarin overeen met de Schotse, Indiaanse muziek en blues.

The Chieftains en Dubliners

Sinds de jaren 60 van de 20e eeuw kunnen we spreken van een revival van traditionele volksmuziek. Vooral in Ierland en Schotland raakt de traditionele muziek ín. Beroemde bands dateren uit die tijd: The Chieftains, The Fureys, Planxty, The Dubliners, Patrick Street en De Dannan. Ze maken furore in Engelssprekende landen, zoals in Amerika waar veel Ierse immigranten wonen.

Kevin Crawford speelt bodhrán / Bron: David M. Jensen (Storkk) / Wikimedia CommonsKevin Crawford speelt bodhrán / Bron: David M. Jensen (Storkk) / Wikimedia Commons

Instrumenten

Een aantal instrumenten zien we in wisselende samenstelling terug bij Ierse muziekgroepen:
  • Uilleann pipes: Ierse doedelzak
  • Concertina
  • Fiddle: viool
  • Bodhrán: Ierse handtrommel
  • Squeeze-box: trekharmonica
  • Concertina: zeskantige diatonische accordeon
  • Uilleann pipes: Ierse doedelzak
  • Tinwhistle: rechte fluit, verwant aan de blokfluit
  • Flute: Ierse (houten) dwarsfluit
  • Bouzouki: een tokkelinstrument
  • Guitar: gitaar
  • Banjo

Protestsong

Ierse liederen gaan over de liefde of over de emigratie naar Amerika. Ook zijn veel van de Ierse folksongs protestliederen. Er zijn nogal wat liederen die expliciet de strijd tegen de Engelse bezetters bezingen. Het is de Ierse rebel-muziek, een subgenre van de Ierse folk. De teksten verhalen over de Engelse overheersing van Ierland. Een bekend voorbeeld is The fields of Athenry van Pete St. John. De ballad vertelt het verhaal van twee geliefden en speelt zich af rond 1847. De man zit in de gevangenis vanwege diefstal van graan. Hij stal het van de Engelse overheerser. De Engelsen bleven maar graan exporteren terwijl de Ieren honger leden. Nog altijd klinkt de diepgewortelde woede van de Ieren door in het refrein. Velen scanderen dan de namen Sinn Féin en IRA.

Séamus Ennis met een uilleann pipes / Bron: Alan Lomax / Wikimedia CommonsSéamus Ennis met een uilleann pipes / Bron: Alan Lomax / Wikimedia Commons
The Fields of Athenry
By a lonely prison wall
I heard a young girl calling
Micheal they are taking you away
For you stole Trevelyn's corn
So the young might see the morn.
Now a prison ship lies waiting in the bay.

Low lie the Fields of Athenry
Where once we watched the small free birds fly.
Our love was on the wing we had dreams and songs to sing
It's so lonely 'round the Fields of Athenry.

By a lonely prison wall
I heard a young man calling
Nothing matters Mary when you're free,
Against the Famine and the Crown
I rebelled they ran me down
Now you must raise our child with dignity.

Low lie the Fields of Athenry
Where once we watched the small free birds fly.
Our love was on the wing we had dreams and songs to sing
It's so lonely 'round the Fields of Athenry.

By a lonely harbor wall
She watched the last star falling
As that prison ship sailed out against the sky
Sure she'll wait and hope and pray
For her love in Botany Bay
It's so lonely 'round the Fields of Athenry.

Low lie the Fields of Athenry
Where once we watched the small free birds fly.
Our love was on the wing we had dreams and songs to sing
It's so lonely 'round the Fields of Athenry.


Ierse muziek in Nederland

Rapalje, een Groninger band die Keltische muziek speelt, is een van de vertegenwoordigers van de Ierse muziek in Nederland. Ze brengen muziek met een groot show element.

Rapalje

Rapalje speelt Ierse, Schotse en ook Nederlandse folkmuziek. Dieb, William, Maceál en David zingen en spelen op instrumenten zoals viool, tin whistle, gitouki (tokkelinstrument), trekzak, mondharmonica, bodhrán, Highland pipes, border pipes en theekist bas. Deze diversiteit aan instrumenten en het gevarieerde repertoire samen met hun originele presentatie maken een optreden van Rapalje tot een speciale act. De mannen van Rapalje zijn gekleed in middeleeuwse kilts. Het waren vaste gasten van de Ierse pub O'Ceallaigh in Groningen. In no time hadden de jongens zich ontwikkeld tot prachtige muzikanten met een scherp oor voor een goede melodie of song
en een geheel eigen stijl. Ze spelen op menig festival. Zo hebben ze al diverse keren opgetreden op het Rôggefeest in Nes op Ameland.

Rondreis

Een rondreis door Ierland is zeker een aanbeveling waard. Het land is prachtig, de mensen zijn vriendelijk en de muziek is mooi.

Iers Muziek weekend

Op Ameland is een Ierse muzikant beland, die jaarlijks zijn vrienden uitnodigt om op het Waddeneiland te komen spelen. Het levert een Celtic Music Weekend op dat begin juli wordt gevierd Onder de Vuurtoren bij Hollum.

Lees verder

© 2014 - 2017 Sjaanfanameland, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Ierland – Willie Clancy Summer School & FestivalIerland – Willie Clancy Summer School & FestivalIn de Ierse stad Miltown Malbay is sinds 1973 een muziek festival met workshops in traditionele Ierse muziek. Het is het…
Ierland – The Chieftains en traditionele Ierse muziekIerland – The Chieftains en traditionele Ierse muziekThe Chieftains maakten Ierse traditionele muziek toegankelijk voor miljoenen mensen. De band begon eind jaren ’60, in Du…
Betoverende World of OmniaDe optredens van World of Omnia, een neo-keltische band, zijn een betoverende ervaring van begin tot het einde van de vo…
Cajun en Zydeco uit Louisiana in Zydecozity en op AmelandCajun en Zydeco uit Louisiana in Zydecozity en op AmelandAmeland was jarenlang zydecoland met de band Zydeco Beach Party, het hart van het Zydeco at Sea festival. Zydeco Beach P…
Ierland – Van Knock naar Westport en de bar van Matt MalloyIerland – Van Knock naar Westport en de bar van Matt MalloyTijdens onze rondreis door Ierland komen we vanuit Ennistymon in Knock terecht. Ons hotel staat in de plaats, die gelief…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Ierse folk - Keltische muziek met fiddle en bodhrán"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Sjaanfanameland
Laatste update: 21-12-2016
Rubriek: Muziek en Film
Subrubriek: Muziekstromen
Special: Trekharmonica
Bronnen en referenties: 7
Schrijf mee!